ติมอร์-เลสเต น้องใหม่อาเซียน เปิดกระบวนการกม.ฟ้องผู้นำเมียนมาก่ออาชญากรรมสงคราม-ต่อมนุษยชาติ

"ติมอร์-เลสเต" ชาติน้องใหม่อาเซียน เปิดกระบวนการกม. ฟ้องผู้นำรัฐบาลทหารเมียนมาก่ออาชญากรรมสงครามและอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ เผยอาจเป็นบรรทัดฐานใหม่สำหรับภูมิภาคที่เคยยึดถือกรอบไม่แทรกแซงภายใน

วันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2569 เว็บไซต์ข่าว Myanmar Now รายงานว่า องค์กรสิทธิมนุษยชนชาติพันธุ์ชิน (Chin Human Rights Organization – CHRO) ยื่นฟ้องต่อศาลในกรุงดิลี เมืองหลวงของติมอร์-เลสเต เมื่อราว 2 สัปดาห์ก่อนกล่าวโทษรัฐบาลทหารเมียนมาและพลเอกอาวุโส มิน อ่อง หล่าย ผู้นำกองทัพ ในข้อหาอาชญากรรมสงครามและอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ 

โดยติมอร์-เลสเต ประเทศสมาชิกใหม่ล่าสุดของสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) และนับเป็นการดำเนินคดีลักษณะนี้ครั้งแรกที่ประเทศสมาชิกอาเซียนฟ้องร้องรัฐสมาชิกอาเซียนด้วยกันเอง ขณะเดียวกัน รัฐบาลทหารเมียนมาได้ยื่นหนังสือประท้วงติมอร์-เลสเต โดยกล่าวหาว่าเป็นการแทรกแซงกิจการภายใน และขัดต่อหลักไม่แทรกแซงของอาเซียน  

แหล่งข่าวระบุว่า หน่วยงานยุติธรรมของติมอร์-เลสเตได้แต่งตั้งอัยการอาวุโสขึ้นตรวจสอบคำร้องแล้ว โดย CHRO เรียกร้องให้มีการสอบสวนอย่างเป็นทางการภายใต้หลัก “เขตอำนาจศาลสากล” (universal jurisdiction) ซึ่งเปิดทางให้รัฐสามารถดำเนินคดีกับอาชญากรรมร้ายแรงได้ ไม่ว่าคดีจะเกิดขึ้นในประเทศใดก็ตาม

คำร้องกล่าวหากองทัพเมียนมาว่าการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรงในรัฐชิน รวมถึงกรณีข่มขืนหญิงตั้งครรภ์ 7 เดือนต่อหน้าสามี การสังหารหมู่พลเรือน 10 ศพ ซึ่งมีทั้งนักข่าวและเด็กชายอายุ 13 ปี การโจมตีผู้นำคริสต์ศาสนา การทิ้งระเบิดโรงพยาบาลจนบุคลากรทางการแพทย์และผู้ป่วยเสียชีวิต ตลอดจนการทำลายโบสถ์และโครงสร้างพื้นฐานของพลเรือนหลายแห่ง

นายซาไล ซา อุก อำนวยการบริหาร CHRO ระบุว่า  ประวัติศาสตร์การต่อสู้เพื่อเอกราชของติมอร์-เลสเต ทำให้เกิดความรู้สึกเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกับประชาชนเมียนมาที่กำลังเผชิญความรุนแรงจากรัฐบาลทหารอย่างต่อเนื่อง

ด้านผู้เชี่ยวชาญและนักกฎหมายสิทธิมนุษยชนมองว่า การตัดสินใจเปิดกระบวนการทางกฎหมายของติมอร์-เลสเตอาจกลายเป็นบรรทัดฐานใหม่สำหรับอาเซียน เพราะที่ผ่านมาอาเซียนยึดหลักไม่แทรกแซงกิจการภายในของประเทศสมาชิกอย่างเหนียวแน่น.

ที่มา Myanmar Now