โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ออกมาโจมตีแผนของสหราชอาณาจักรในการคืนอำนาจอธิปไตยเหนือหมู่เกาะชากอสให้แก่ประเทศมอริเชียส โดยเรียกการตัดสินใจดังกล่าวว่าเป็น "การกระทำที่โง่เขลาอย่างยิ่ง" และสะท้อนถึงความอ่อนแอด้านความมั่นคงระหว่างประเทศ พร้อมใช้เป็นเหตุผลกดดันเดนมาร์กให้ขาย "กรีนแลนด์" แก่สหรัฐฯ เพื่อความมั่นคงแห่งชาติ
ทรัมป์ระบุทางทรูธโซเชียลว่า "น่าตกใจที่สหราชอาณาจักร พันธมิตรนาโตที่ "ยอดเยี่ยม" ของเรา กำลังวางแผนที่จะยกเกาะดิเอโก การ์เซีย ซึ่งเป็นที่ตั้งของฐานทัพทหารสหรัฐฯ ที่สำคัญ ให้แก่ประเทศมอริเชียส โดยไม่มีเหตุผลใดๆ ทั้งสิ้น ไม่ต้องสงสัยเลยว่าจีนและรัสเซียได้สังเกตเห็นการกระทำที่อ่อนแออย่างสิ้นเชิงนี้แล้ว ประเทศเหล่านี้เป็นมหาอำนาจระหว่างประเทศที่ยอมรับเฉพาะความแข็งแกร่งเท่านั้น ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมสหรัฐอเมริกาภายใต้การนำของผม จึงได้รับความเคารพอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน หลังจากเพียงหนึ่งปีเท่านั้น"
"การที่สหราชอาณาจักรยกดินแดนที่สำคัญอย่างยิ่งให้ผู้อื่น เป็นการกระทำที่โง่เขลาอย่างยิ่ง และเป็นอีกหนึ่งในเหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติมากมายที่ทำให้ต้องได้เกาะกรีนแลนด์มา เดนมาร์กและพันธมิตรในยุโรปต้องทำในสิ่งที่ถูกต้อง ขอขอบคุณที่ให้ความสนใจในเรื่องนี้ -ประธานาธิบดีโดนัลด์ เจ. ทรัมป์"
ที่น่าสนใจคือ เมื่อเดือนพฤษภาคม 2025 นายกรัฐมนตรี เคียร์ สตาร์เมอร์ ของอังกฤษ เคยอ้างว่าทรัมป์ได้ "แสดงความยินดี" กับข้อตกลงนี้ เช่นเดียวกับนายมาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ ที่เคยออกแถลงการณ์สนับสนุนว่าดีลนี้สะท้อนถึงความสัมพันธ์ที่ยั่งยืนระหว่างสหรัฐฯ-อังกฤษ
นอกจากจะด่าทออังกฤษแล้ว ทรัมป์ยังใช้ประเด็นนี้ย้อนกลับไปกดดันเดนมาร์กอีกครั้ง โดยระบุว่า "การที่อังกฤษยกดินแดนสำคัญเช่นนี้ให้คนอื่น คือความโง่เขลาครั้งใหญ่ และเป็นอีกหนึ่งเหตุผลด้านความมั่นคงที่ยืนยันว่า สหรัฐฯ จำเป็นต้องครอบครองกรีนแลนด์ " พร้อมเรียกร้องให้เดนมาร์กและพันธมิตรยุโรป "ทำในสิ่งที่ถูกต้อง"
...
ภายใต้ข้อตกลงที่รัฐบาลอังกฤษของนายเคียร์ สตาร์เมอร์ อังกฤษตกลงคืนอำนาจอธิปไตยเหนือหมู่เกาะชากอสให้มอริเชียส (หลังถูกแยกออกมาในปี 1965 ช่วงเป็นอาณานิคม) และอังกฤษจะเช่าเกาะ ดิเอโก การ์เซีย (Diego Garcia) ซึ่งเป็นเกาะใหญ่ที่สุดและเป็นที่ตั้งฐานทัพร่วมสหรัฐฯ-อังกฤษ กลับคืนมาเป็นเวลา 99 ปี บวกออปชันขยายสัญญาอีก 40 ปี นอกจากนั้น รัฐบาลอังกฤษต้องจ่ายค่าเช่าและชดเชยให้มอริเชียสเป็นเงินปีละ 101 ล้านปอนด์ (ประมาณ 4,231 ล้านบาท)
หมู่เกาะชากอสถูกอังกฤษซื้อไว้ด้วยเงิน 3 ล้านปอนด์ในปี 1965 ท่ามกลางการโต้แย้งจากมอริเชียสว่าถูกบังคับให้ยกเกาะเพื่อแลกกับเอกราช ต่อมาอังกฤษได้ขับไล่ชาวท้องถิ่น (Chagossians) ออกจากบ้านเกิดหลายพันคนเพื่อเปิดทางให้สหรัฐฯ สร้างฐานทัพ ซึ่งกลุ่มคนเหล่านี้ต้องระเหเร่ร่อนไปอยู่ในมอริเชียส เซเชลส์ และบางส่วนในสหราชอาณาจักรมาจนถึงปัจจุบัน
การกลับลำของทรัมป์ในครั้งนี้อาจส่งผลให้ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ และอังกฤษตึงเครียดขึ้น ท่ามกลางความไม่แน่นอนของสัญญาเช่าฐานทัพยุทธศาสตร์สำคัญในมหาสมุทรอินเดียแห่งนี้
ที่มา BBC