- หายนภัยไฟป่าสุดสลด ที่รัฐฮาวาย นับเป็นภัยพิบัติไฟป่าครั้งเลวร้ายที่สุดของสหรัฐอเมริกาในรอบกว่า 100 ปี ทำให้มีผู้เสียชีวิตแล้วกว่า 100 ศพ ยังสูญหายอีกนับ 1,300 คน
- อะไรคือสาเหตุที่ทำให้เกิดไฟป่าครั้งใหญ่ที่ฮาวาย เผาเมืองลาไฮนา เมืองตากอากาศบนเกาะเมาวี จนวอดวายเกือบหมดทั้งเมือง ยังไม่มีการยืนยันแน่ชัด แต่คำถามของชาวบ้านในพื้นที่ คือทำไมไม่ได้ยินเสียงไซเรนเตือนภัย
- ทางการฮาวายยอมรับระบบสัญญาณไซเรนเตือนภัยที่เกาะเมาวี ‘ใช้งานไม่ได้’ หลังเริ่มเกิดไฟป่า กระทั่งลุกลามอย่างรวดเร็วมาถึงเมืองลาไฮนา จึงทำให้คนจำนวนมากหนีไฟป่าไม่ทัน เสียชีวิตอย่างน่าสะเทือนใจ
สลดหดหู่กันทั้งประเทศ เมื่อเหตุไฟป่าที่รัฐฮาวาย รุนแรง สะเทือนขวัญ ชนิดไม่มีใครคาดคิดว่าจะเกิดโศกนาฏกรรมไฟไหม้ป่าที่เลวร้ายเช่นนี้ในสหรัฐอเมริกา จนทำให้เมืองลาไฮนา เมืองรีสอร์ต ตากอากาศ ทางตะวันตกของเกาะเมาวี รัฐฮาวาย โดนเผาวอดวายเกือบหมดทั้งเมือง ทำให้มีผู้เสียชีวิตแล้วกว่า 100 ศพ จนนับเป็นภัยพิบัติไฟป่าที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดในประวัติศาสตร์ของสหรัฐฯ ในรอบกว่า 100 ปีเลยทีเดียว
เรื่องที่น่าหวั่นวิตกในขณะนี้ เมื่อทางการรัฐฮาวายคาดว่าจำนวนผู้เคราะห์ร้าย เสียชีวิตจากเหตุไฟป่าที่เผาผลาญเมืองลาไฮนา เมืองประวัติศาสตร์ซึ่งเคยเป็นเมืองหลวงของฮาวายนั้น อาจสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ในขณะที่ ยังมีผู้สูญหายอีกนับ 1,300 คน
จากจำนวนผู้เสียชีวิตที่พุ่งสูงขึ้น ทำให้ชาวเมืองลาไฮนาพากันโกรธทางการมากขึ้นที่แจ้งเตือนภัยแก่ประชาชนไม่มากเพียงพอ และมีชาวบ้านบางคนบอกว่าพวกเขาไม่ได้ยินเสียงไซเรนเตือนภัยเลยด้วยซ้ำ จึงทำให้หนีไฟป่าที่ลุกลามมาอย่างรวดเร็วไม่ทัน
...
ไฟป่าที่ฮาวายเกิดขึ้นได้อย่างไร?
จนถึงวันที่ 15 ส.ค. 2566 ทางการสหรัฐฯ ยังไม่ทราบสาเหตุแท้จริงที่ทำให้เกิดไฟไหม้ป่าในรัฐฮาวาย ซึ่งเริ่มอุบัติขึ้นในคืนวันที่ 8 สิงหาคม 2566 ตามเวลาท้องถิ่น ขณะที่สำนักอุตุนิยมวิทยาแห่งชาติของสหรัฐฯ แจ้งเตือนในช่วงนั้นว่า เกาะต่างๆ ของรัฐฮาวายจะเผชิญกับกระแสลมแรง จากอิทธิพลของพายุเฮอริเคนโดรา ที่เคลื่อนตัวในมหาสมุทรแปซิฟิก ห่างจากหมู่เกาะฮาวายไปทางตะวันตกเฉียงใต้ราว 1,300 กิโลเมตร ประกอบกับสภาพอากาศที่แห้งแล้ง ที่มีหญ้าแห้งตายจำนวนมาก ซึ่งทั้งสองปัจจัยนี้เป็นตัวเร่งให้เกิดไฟป่าบ่อยครั้ง
จอช กรีน ผู้ว่าการรัฐฮาวายกล่าวถึงภัยพิบัติไฟป่าที่เกิดขึ้นในรัฐฮาวายว่า รัฐฮาวายมีประสบการณ์ในการเจอสภาพอากาศที่แห้งแล้งอันเนื่องมาจากสภาพอากาศเปลี่ยนแปลง และการที่มีกระแสลมแรงจากอิทธิพลเฮอริเคนโดรา ที่ยิ่งทำให้พระเพลิงโหมลุกลามอย่างรวดเร็วและไม่สามารถควบคุมได้ ทำให้จอช กรีน เรียกไฟป่าคราวนี้ว่า ‘เฮอริเคนไฟ’ (Fire hurricane)
ตามรายงานขององค์การจัดการไฟป่ารัฐฮาวาย ระบุว่า ปกติแล้ว เกิดไฟป่าบนเกาะฮาวาย ประมาณ 0.5% ของพื้นที่ในรัฐฮาวาย โดย 75 % เกิดจากน้ำมือมนุษย์ จึงสามารถป้องกันควบคุมเพลิงได้ แต่ที่ผ่านมา ก็ไม่เคยเกิดไฟป่าครั้งไหนรุนแรงเท่ากับการเกิดไฟป่าบนเกาะเมาวีมาก่อนเลย
มีผู้เสียชีวิตจำนวนมากเท่าไร?
เจ้าหน้าที่เขตเมาวี เคาน์ตี แถลงเมื่อวันอังคารที่ 15 ส.ค. 2566 ตามเวลาท้องถิ่นว่า ผู้เสียชีวิตจากไฟป่าบนเกาะเมาวี เพิ่มขึ้นเป็น 106 ศพแล้ว หนึ่งสัปดาห์หลังไฟป่าได้เริ่มลุกไหม้ในหลายพื้นที่ของรัฐฮาวาย และหนึ่งวันก่อนหน้านี้ ทางการแจ้งตัวเลขผู้เสียชีวิตล่าสุดอยู่ที่ 99 ศพ โดยเจ้าหน้าที่สามารถยืนยันตัวตนผู้เสียชีวิตได้เพียง 5 ศพเท่านั้น
ในจำนวนนี้ เจ้าหน้าที่ได้เปิดเผยชื่อผู้เสียชีวิตได้แค่ 2 ราย ซึ่งอยู่ที่เมืองลาไฮนา คือ Robert Dyckman อายุ 74 ปี และ Buddy Jantoc อายุ 79 ปี ส่วนผู้เสียชีวิตอีก 3 ราย จะมีการเปิดเผยชื่อหลังจากมีญาติมายืนยัน
จนถึง 15 ส.ค. 2566 ทีมค้นหาสามารถค้นหาผู้สูญหายที่อาจติดอยู่ใต้ซากอาคารบ้านเรือนได้แล้ว 1 ใน 3 หรือ 32% จากสิ่งปลูกสร้างที่ถูกไฟป่าเผาวอดมากมายถึง 2,200 หลัง ซึ่งในจำนวนนี้ เป็นบ้าน 85%
...
ก่อนหน้านี้ จอช กรีน ผู้ว่าการรัฐฮาวายกล่าวว่า ทีมค้นหากำลังใช้สุนัขดมกลิ่นในค้นหาร่างผู้เสียชีวิตที่อาจอยู่ใต้เถ้าถ่านซากอาคารบ้านเรือน และรถยนต์ที่ถูกไฟป่าเผาไหม้ ซึ่งจำเป็นจะต้องใช้เวลามากขึ้น ในขณะที่ทีมค้นหาต้องเผชิญกับอันตรายหลายอย่างในการค้นหาผู้สูญหาย ตามซากอาคารบ้านเรือนที่ถูกพระเพลิงเผาวอด
‘บางทีเราจะพบ 10-20 คนต่อวัน จนกว่างานจะเสร็จ ซึ่งบางทีอาจใช้เวลาอีก 10 วัน ไม่มีทางเป็นไปได้ที่จะคาดการณ์ได้อย่างแท้จริง’ ผู้ว่าการรัฐฮาวายกล่าวกับนักข่าว CBS News
...
เผยเหยื่อเคราะห์ร้ายโดนไฟป่าเผาเกรียม
กิเลอร์โม คอสคาเรลลี ผู้ลี้ภัยจากอาร์เจนตินา ซึ่งเคยเป็นทหารผ่านศึกที่รอดชีวิตจากสงครามฟอล์กแลนด์ และผู้รอดชีวิตจากเหตุวินาศกรรม 9/11 กล่าวกับเดลี่เมล หลังจากรอดชีวิต สามารถหนีไฟป่าได้ทัน เพียง 30 นาทีก่อนที่เมืองลาไฮนา เมืองประวัติศาสตร์เมืองนี้บนเกาะเมาวี จะถูกไฟป่าลุกลามอย่างรวดเร็วมาถึง จนเผาอาคารบ้านเรือน ร้านค้า โรงแรม รีสอร์ตจนวอดวายเกือบหมดทั้งเมืองว่าผู้เคราะห์ร้ายที่หนีไฟป่าไม่ทัน ถูกไฟเผาไหม้เกรียม หรือไม่ก็ถูกไฟฟ้าช็อต เนื่องจากสายไฟขาด
‘นี่เป็นหายนะที่เลวร้ายกว่าเหตุวินาศกรรม 9/11 เสียอีก’ กิเลอร์โม คอสคาเรลลี เล่าด้วยความสะเทือนใจ ในขณะที่ทางการรัฐฮาวายได้ขอให้ญาติพี่น้องของผู้สูญหายที่เมืองลาไฮนา มารับการตรวจ DNA เพื่อนำไปพิสูจน์ยืนยันร่างผู้เสียชีวิต
...
ชาวบ้านได้รับแจ้งเตือนภัยไฟป่าหรือไม่?
ปกติแล้ว รัฐฮาวายมีเครือข่ายระบบไซเรนแจ้งเตือนภัยที่กว้างขวาง เพื่อแจ้งเตือนภัยให้แก่ประชาชนในพื้นที่เวลาเกิดภัยธรรมชาติ อย่างสึนามิ และภัยที่เกิดจากน้ำมือมนุษย์ แต่มีผู้คนจำนวนมากบนเกาะเมาวีบอกว่าพวกเขาไม่ได้รับแจ้งเตือนภัยใดๆ เลยว่ากำลังมีไฟป่าโหมลุกไหม้มาถึงอย่างรวดเร็ว
‘คุณรู้มั้ย ว่าพวกเราพบว่าเกิดไฟป่าเมื่อไหร่? เรามารู้ ตอนที่ไฟป่าลุกลามมาถึงถนนฝั่งตรงข้ามบ้านพวกเราแล้ว’ วิลมา รีด ชาวเมืองลาไฮนา วัย 63 ปี กล่าวกับเอเอฟพีด้วยความคับแค้นใจ
ขณะที่ ชาวบ้านหลายคนบอกว่า สัญญาณไซเรนแจ้งเตือนภัยรอบเกาะเมาวี ไม่ทำงาน ไม่มีเสียงดังแจ้งเตือนภัยอะไรเลย อีกทั้งไฟฟ้าก็ดับ สัญญาณโทรศัพท์มือถือก็ไม่มี ทำให้ไม่สามารถแจ้งเตือนภัยไฟป่าได้
ทางการยอมรับระบบไซเรนเตือนภัยไม่ดัง
หลังเกิดคำถามตามมามากมายว่าทำไมประชาชนในเมืองลาไฮนา บนเกาะเมาวี จึงไม่ได้ยินเสียงไซเรนเตือนภัย ทำให้หนีไฟป่าที่ลุกลามมาถึงเมืองไม่ทัน อีกทั้งนักดับเพลิงหลายคน ซึ่งไม่ขอเปิดเผยชื่อ บอกกับนิวยอร์ก ไทมส์ ถึงสาเหตุที่ทำให้ไม่สามารถควบคุมไฟป่าไว้ได้ เป็นเพราะระบบดับเพลิงแย่ ทั้งแรงดันน้ำอ่อนเกินไปที่จะใช้ในการฉีดน้ำแรงดันสูงควบคุมเพลิง นอกจากนั้น หัวดับเพลิงก็แห้ง ไม่มีน้ำ จึงทำให้เปลวไฟโหมลุกลามมาถึงเมืองลาไฮนาอย่างรวดเร็ว
ต่อมา ‘Adam Weintraub’ โฆษกสำนักงานจัดการสถานการณ์ฉุกเฉินรัฐฮาวาย กล่าวยอมรับว่า เครือข่ายระบบไซเรนเตือนภัย ซึ่งใช้แจ้งเตือนภัยให้แก่ประชาชน ประมาณ 400 เครื่อง ‘ใช้งานไม่ได้’ ขณะที่ไฟป่าเริ่มเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 8 ส.ค.
จอช กรีน ผู้ว่าการรัฐฮาวาย กล่าวกับซีเอ็นเอ็น เมื่อวันจันทร์ที่ 14 ส.ค. ว่า ถึงแม้จะมีการทบทวนเกี่ยวกับการจัดการสถานการณ์ฉุกเฉิน หลังเกิดหายนะไฟป่าที่เกาะเมาวี แต่เจ้าหน้าที่เชื่อว่า การที่อุปกรณ์เตือนภัยไซเรน ‘ใช้งานไม่ได้’ ขณะเริ่มเกิดไฟป่าที่เกาะเมาวีนั้น เนื่องจาก ‘มีความร้อนสูงมาก’
นอกจากนั้น อุปกรณ์เตือนภัยไซเรนจำนวนหนึ่งก็พัง ซึ่งเรื่องนี้จะต้องมีการสอบสวน โดยผู้ว่าการรัฐฮาวายได้ขอให้อัยการรัฐดำเนินการสอบสวนอย่างเต็มรูปแบบเกี่ยวกับทุกสิ่งทุกอย่าง ไม่ว่าจะเป็นการตัดสินใจ, นโยบายต่างๆ รวมทั้ง นโยบายเรื่องน้ำ และสาเหตุที่ทำให้ระบบสัญญาณเตือนภัยไซเรน ใช้งานไม่ได้ จนนำไปสู่การเกิดโศกนาฏกรรมไฟป่าครั้งเลวร้ายที่สุดของสหรัฐฯ ทำให้มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดในรอบกว่า 100 ปี.
ผู้เขียน: อรัญญา ศรีจันทรนิตย์