• การฟื้นฟูความเสียหายจากแผ่นดินไหวรุนแรง เมื่อวันจันทร์ที่ 6 ก.พ. กลายเป็นบททดสอบครั้งสำคัญสำหรับการเป็นประธานาธิบดี ตลอด 20 ปีของประธานาธิบดีเรเจป ไตยิป เอร์โดอัน ในขณะที่อีกเพียง 3 เดือนก็จะถึงการเลือกตั้งที่คาดว่าจะมีขึ้นในวันที่ 14 พฤษภาคม
  • สัปดาห์ที่ผ่านมาผู้นำตุรกี เดินทางลงพื้นที่ประสบภัย กล่าวแก้ต่างเรื่องการเตรียมความพร้อมของรัฐบาลในการรับมือแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ หลังรัฐบาลเจอเสียงวิพากษ์วิจารณ์รุนแรงว่ารับมือแผ่นดินไหวล่าช้า ทำให้เกิดความเสียหายรุนแรงกว่าที่ควรจะเป็น และไม่กระตือรือร้นเพียงพอในการช่วยเหลือประชาชนที่ได้รับผลกระทบ 

ตุรกีกำลังเผชิญวิกฤติความท้าทายใหญ่หลวงด้านมนุษยธรรม จากภัยธรรมชาติครั้งร้ายแรงที่สุดในรอบเกือบทศวรรษ คร่าชีวิตประชาชนไปกว่า 34,000 ศพ และทำให้ตอนนี้ผู้นำตุรกีกำลังถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักต่อกรณีความล่าช้าในการบริหารจัดการหลังเกิดภัยพิบัติ

ประชาชนจำนวนมากออกมาประท้วงรัฐบาลที่ช่วยเหลือประชาชนอย่างล่าช้า โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกล ปัจจุบันหน่วยงานที่รับผิดชอบการกู้ภัยแผ่นดินไหวของตุรกีคือหน่วยงานพลเรือน ที่มีเจ้าหน้าที่เพียงประมาณ 10-15,000 คน ซึ่งไม่เพียงพอต่อการตอบสนองแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ครั้งล่าสุด ทำให้จำเป็นต้องได้รับความช่วยเหลือจากกลุ่มต่างๆ ที่อยู่นอกภาครัฐ

...

ความล่าช้าในการช่วยเหลือประชาชน เป็นการสะท้อนว่ารัฐบาลที่เคยมีประสบการณ์แบบนี้มาแล้ว แต่กลับยังไม่ได้เตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัติ ในขณะที่การเลือกตั้งทั่วไปของตุรกีก็กำลังจะมีขึ้นในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้าและประธานาธิบดีเอร์โดอัน หวังว่าจะกลับมาบริหารประเทศต่ออีกสมัย ทำให้การเลือกตั้งครั้งนี้กลายเป็นบททดสอบครั้งสำคัญของนายเอร์โดอัน

นายเบิร์ก เอเซน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ด้านการเมือง แห่งมหาวิทยาลัยซาบังซี ในนครอิสตันบูล กล่าวว่าการฟื้นฟูประเทศและการช่วยเหลือประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากแผ่นดินไหวจะเป็นประเด็นสำคัญสำหรับการเลือกตั้งครั้งนี้ และน่าจะเป็นข่าวร้ายสำหรับเอร์โดอัน

อนาคตการเมืองผู้นำตุรกี

เมื่อปีที่แล้ว ตุรกีเพิ่งรำลึกครบรอบ 23 ปีการเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ ซึ่งในครั้งนั้นประธานาธิบดีเอร์โดอันถือโอกาสกล่าวเปิดโครงการปฏิรูปเมือง เพื่อปกป้องประชาชนจากภัยธรรมชาติที่จะเกิดขึ้นในอนาคต ซึ่งประธานาธิบดีเอร์โดอันถือโอกาสกล่าวเปิดโครงการปฏิรูปเมือง เพื่อปกป้องประชาชนจากภัยธรรมชาติที่จะเกิดขึ้นในอนาคต โดยบอกว่า ในฐานะมนุษย์เราไม่อาจป้องกันไม่ให้เกิดภัยธรรมชาติได้ แต่เราสามารถหาทางป้องกันความเสียหายที่จะเกิดขึ้นได้ แต่ดูเหมือนว่าหลายปีที่ผ่านมารัฐบาลตุรกียังไม่สามารถปกป้องประชาชนได้ตามที่เคยพูดไว้

นายเอร์โดอัน วัย 68 ปี เกิดในครอบครัวชนชั้นแรงงานในอิสตันบูล สนใจงานการเมืองสายอนุรักษนิยมตั้งแต่สมัยวัยรุ่น เขาเป็นผู้นำกลุ่มเยาวชนของพรรคอิสลามิก และกลายเป็นนักการเมืองดาวเด่น เมื่อสมัยได้รับเลือกเป็นนายกเทศมนตรีนครอิสตันบูล เมื่อปี 2537 ต่อมาในปี 2544 เขาก่อตั้งพรรคความยุติธรรมและการพัฒนา หรือพรรคเอเคพี พร้อมภาพลักษณ์ความใสสะอาดปราศจากคอร์รัปชัน ซึ่งตรงข้ามกับรัฐบาลในขณะนั้น ก่อนที่เขาได้รับเลือกเป็นนายกรัฐมนตรีในปี 2546 ด้วยภาพลักษณ์ความกระตือรือร้น และการพูดจาที่มีพลังเต็มเปี่ยม

นักวิเคราะห์กล่าวว่าพรรคเอเคพี เป็นพรรคการเมืองเคลื่อนไหวแนวทางอิสลาม แต่เป็นมิตรกับฝ่ายยุโรป และภาคธุรกิจ ได้รับเลือกตั้งถล่มทลายในปี 2545 หลังจากที่ประชาชนต่างเบื่อหน่ายกับความผิดพลาดของรัฐบาลในการบริหารเศรษฐกิจและจัดการฟื้นฟูแผ่นดินไหวอิซมิต ที่สังเวยชีวิตประชาชนไปกว่า 17,000 ศพ ทำลายบ้านเมืองบางส่วนของนครอิสตันบูล เมื่อปี 2542 ซึ่งทำให้รัฐบาลในขณะนั้นไม่เพียงแต่พ่ายแพ้การเลือกตั้ง แต่ต้องออกจากสังเวียนการเมืองตุรกีไปเลย

...

ในขณะที่ตุรกีกำลังเผชิญวิกฤติความท้าทายใหญ่หลวงด้านมนุษยธรรม จากภัยธรรมชาติครั้งร้ายแรงที่สุดในรอบเกือบทศวรรษ และทำให้ตอนนี้ผู้นำตุรกีกำลังถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักต่อกรณีความล่าช้าในการบริหารจัดการหลังเกิดภัยพิบัติ

ฐานเสียงเอร์โดอันเสียหายหนัก

ที่ผ่านมาแถบภาคใต้ของตุรกี เป็นพื้นที่สนับสนุนประธานาธิบดีและพรรคความยุติธรรมและการพัฒนา หรือพรรคเอเคพี ของนายเอร์ โดอัน แต่ดูเหมือนว่า คราวนี้ประชาชนจะออกมาตำหนิรัฐบาลโดยตรงที่ปล่อยให้พ่อแม่พี่น้องของพวกเขานอนรอความตาย หรือตายอยู่ใต้ซากตึก เพราะทีมกู้ภัยไปถึงช้า ส่วนคนที่รอดชีวิตมาได้ก็ต้องประสบชะตากรรมเลวร้าย ไม่มีที่พักอาศัย ต้องนอนหนาวกันอยู่บนถนน

ขณะที่ 10 จังหวัดที่ได้รับความเสียหายหนักจากแผ่นดินไหวครั้งนี้ มีประชากรคิดเป็น 15% ของประชากรทั้งหมด 85 ล้านคนทั่วประเทศ และมีสัดส่วนพอๆ กันในสภา 600 ที่นั่ง ย้อนไปในการเลือกตั้งเมื่อปี 2561 เอร์โดอันและพรรคเอเคพีของเขา มีชัยชนะในการเลือกตั้งประธานาธิบดีและสมาชิกรัฐสภาในจังหวัดฐานเสียงเหล่านี้ ยกเว้น ดิยาร์บาคีร์ ที่เทคะแนนให้พรรคเอชดีพี ที่มีนโยบายสนับสนุนเคิร์ด 

...

โซเนอร์ คากัปเตย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านการเมืองตุรกี แห่งสถาบันนโยบายเนียร์ อีสต์ ในกรุงวอชิงตันดีซี กล่าวว่า ที่ผ่านมาเอร์โดอันมีผลงานดีตลอด 20 ปี แต่ก็มีคนรักและเกลียดเขาพอๆ กัน และมาตอนนี้สถานการณ์ในประเทศจะเป็นบททดสอบครั้งสำคัญสำหรับอนาคตทางการเมืองของเขา อย่างไรก็ตาม หลายคนอาจได้เห็นแล้วว่า ผู้นำคนก่อนหน้านี้ก็พังทลายลงหลังแผ่นดินไหวเช่นกัน 

ช่วง 2 ทศวรรษที่ผ่านมา ตุรกีอยู่ในภาวะการฟื้นฟูประเทศ อุตสาหกรรมการก่อสร้างขยายตัวอย่างมาก ทั้งด้านโครงสร้างพื้นฐานและที่อยู่อาศัยสำหรับประชาชน ตึกสูงระฟ้า สะพาน และถนนถูกก่อสร้างขึ้นรองรับการขยายตัวของเมืองต่างๆ ขณะที่มีบริษัทก่อสร้างไม่กี่แห่งที่ได้รับงานโครงการก่อสร้างนี้ ส่วนใหญ่เป็นบริษัทที่มีสายสัมพันธ์กับรัฐบาล 

อย่างไรก็ตาม หลังเกิดแผ่นดินไหวชาวตุรกีได้เห็นว่า ตึกบางหลังพังถล่มลงมาในขณะที่อาคารบางแห่งยังตั้งตระหง่านอยู่ได้แม้จะเจอแรงสั่นสะเทือน เป็นการสะท้อนว่าบริษัทใดบ้างที่สร้างตึกป้องกันแผ่นดินไหวตามนโยบายของรัฐบาล

นักวิเคราะห์ต่างมองว่า การเลือกตั้งตุรกี 14 พฤษภาคมนี้ถือว่าประเด็นแผ่นดินไหวเป็นวิกฤติการเมืองครั้งใหญ่ที่สุดสำหรับเอร์โดอัน ท้าทายกว่าปัญหาเศรษฐกิจปากท้อง ที่ก่อนหน้านี้หลายคนเชื่อว่านโยบายเศรษฐกิจของรัฐบาลตุรกีได้ทำให้คะแนนความนิยมของเอร์โดอันลดลง  

...

แผ่นดินไหวที่ประชาชนฐานะยากจนได้รับผลกระทบหนักกว่าใคร และเกิดขึ้นในจังหวัดที่มีสังคมอนุรักษนิยม อาจทำให้เสียงสนับสนุนเอร์โดอันลดลง แม้จะยังไม่สามารถประเมินได้ว่า พรรครัฐบาลตุรกีจะเสียเปรียบมากแค่ไหนในการเลือกตั้งครั้งนี้ แต่แทบจะเป็นไปไม่ได้เลยที่ เหตุโศกนาฏกรรมแผ่นดินไหวรุนแรงแบบนี้จะไม่ทำให้เกิดผลเสียกับชื่อเสียงของรัฐบาลเลย แม้แต่คนในพรรคเอเคพีเองยังออกมาตั้งคำถามว่า แผ่นดินไหวใหญ่แบบนี้ก็เคยเกิดในหลายประเทศอย่างญี่ปุ่น และชิลี แต่เพราะอะไรทำให้ตุรกีต้องประสบความสูญเสียใหญ่หลวงแบบนี้  

ผู้เขียน : เพ็ญโสภา สุคนธรักษ์

ข้อมูล : WSJ CNN