คนรุ่นใหม่ของกัมพูชาเคยฝากความหวังไว้กับเจ้ารณฤทธิ์ แต่เมื่อรู้ว่าเจ้ารณฤทธิ์บริหารทั้งชีวิตส่วนตัวและชีวิตการเมืองไม่สัมฤทธิผล ก็ไปฝากความหวังไว้กับสมรังสี แต่สมรังสีก็ทำเรื่องที่ไม่ฉลาดปราดเปรื่อง แทนที่จะเอางานการเมืองและสภาเป็นหลัก กลับไปทำเรื่องขี้หมูราขี้หมาแห้ง เช่น ไปย้ายเสาปักปันเขตแดนกัมพูชากับเวียดนาม จนศาลตัดสินให้จำคุก 11 ปี สุดท้ายก็ต้องลี้ภัยไปอยู่ฝรั่งเศส
การเมืองกัมพูชาเหมือนสูตรคณิตศาสตร์ ฝ่ายตรงข้ามกับฮุนเซนถูกศาลตัดสินจำคุก ก็หนีไปอยู่ฝรั่งเศส พอใกล้ถึงวันเลือกตั้ง กษัตริย์ก็จะพระราชทานอภัยโทษตามคำแนะนำของฮุนเซน ฮุนเซน สร้างความชอบธรรมด้วยการปล่อยนักการเมืองฝ่ายตรงข้ามกลับมาวิ่งเล่นเป็นสีสันของการเลือกตั้ง เพื่ออวดโลกว่า อ้า กัมพูชาก็มีฝ่ายค้านนะ ทว่าประชาชนไม่เลือก
ก่อนการเลือกตั้ง พ.ศ.2556 สหรัฐฯประณามฮุนเซนว่ามีการกระทำที่ไม่เป็นประชาธิปไตยอย่างยิ่ง เมื่อสหรัฐฯเข้ามาจุ้นจ้านกับการเมืองกัมพูชาบ่อยๆ ฮุนเซนก็ไปคบค้าสมาคมกับจีน พอกัมพูชาไปอยู่กับจีนเต็มตัว สหรัฐฯจึงเงียบ
ฮุนเซนเตือนก่อนการเลือกตั้งว่า ‘ถ้าฝ่ายค้านชนะก็จะเกิดสงครามขึ้นได้’ เลือกตั้งเสร็จ แทนที่จะเข้าสภาไปออกกฎหมายที่เป็นประโยชน์ นายสมรังสีกลับประกาศไม่เข้าร่วมประชุมสภาครั้งแรก พร้อมทั้งเรียกร้องให้สหประชาชาติและนานาชาติสืบสวนข้อเท็จจริงการเลือกตั้งอย่างเป็นทางการ จากนั้นก็นำประชาชนประท้วงเป็นหมื่นคน จนมีการปะทะและมีคนตายไป 8 คน
การเลือกตั้งครั้งล่าสุดเมื่อ พ.ศ.2561 เจ้ารณฤทธิ์กลับมาเป็นประธานพรรคฟุนซินเปก พระองค์ทรงใช้รถยนต์เอสยูวียี่ห้อบีเอ็มดับเบิลยูแล่นไปหาเสียงตามจังหวัดต่างๆ กระทั่งวันที่ 17 มิถุนายน 2561 ขณะกำลังเดินทางจากจังหวัดกัมปอตจะไปกรุงพระสีหนุ ก็มีรถยนต์เอสยูวียี่ห้อโตโยต้าไฮแลนเดอร์วิ่งสวนเข้ามาชน ทำให้นางอู๊ก พัลลา ผู้หญิงของพระองค์ตาย ส่วนเจ้ารณฤทธิ์บาดเจ็บ
...
นี่ไม่ใช่ครั้งแรก ที่เจ้ารณฤทธิ์โดนรถยนต์ใหญ่วิ่งใส่ เมื่อ พ.ศ.2558 ขณะกำลังนั่งอยู่บนรถกับนางอู๊ก พัลลา บนทางหลวงหมายเลข 7 ในจังหวัดกัมปงจาม มีรถบรรทุกขนาดใหญ่พุ่งชนเข้ามาอย่างจังจนบาดเจ็บกันมาแล้ว
การเลือกตั้ง พ.ศ.2561 พรรคของเจ้ารณฤทธิ์และพวกไม่ได้ ส.ส.เลยสักคน เจ้ารณฤทธิ์ป่วยกระปอดกระแปดมาตั้งแต่นั้น กระทั่งเดือนมกราคม 2564 เจ้ารณฤทธิ์ปรากฏตัวในฐานะประธานพรรคฟุนซินเปกแทนพระโอรสองค์โตคือ เจ้าชายนโรดม จักราวุธ
ทว่าการปรากฏตัวครั้งล่าสุดของเจ้ารณฤทธิ์ พระองค์ไม่มีมิตรรักนักร้องเหลือเลย คนกัมพูชาไม่ได้ให้ความสนใจ หลายคนบอกว่า พระองค์ทรง “เอาต์” จากการเมืองไปแล้ว ตอนที่มีอำนาจเป็นเบอร์ 1 ของประเทศ พระองค์ทรงทำงาน การเมืองอย่างความชั่วไม่มี ความดีไม่ปรากฏ จนบารมีของทั้งพระองค์และฝ่ายเจ้าของกัมพูชาลดหดหายไป
เคยมีการพูดถึงการจะอัญเชิญเจ้ารณฤทธิ์มาเป็นกษัตริย์แทนพระบิดา ทว่าเจ้ารณฤทธิ์ทรงประกาศเองว่าไม่คิดสืบทอดราชบัลลังก์ ทำให้พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ กษัตริย์ของกัมพูชาในเวลานั้น แต่งตั้งเจ้านโรดม สีหมุนี พระราชโอรสต่างมารดากับเจ้ารณฤทธิ์ขึ้นครองราชย์สืบราชบัลลังก์กัมพูชาแทน
ชีวิตของสมเด็จกรมพระนโรดม รณฤทธิ์ เหมือนละครน้ำเน่า บางครั้งก็ขึ้นสูงสุดจนเป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 1 ของประเทศ เคยตกอับพับโชค โดนคดีความถึงขนาดต้องหลบหนีไปอยู่ต่างประเทศ เคยถูกฟ้องหย่า เคยถูกขับออกจากตำแหน่งหัวหน้าพรรคฟุนซินเปกจนกระทั่งต้องมาก่อตั้งพรรคใหม่ชื่อพรรคนโรดม รณฤทธิ์ ทว่าต่อมาก็ถูกขับออกจากตำแหน่ง ส.ส.อีก
เจ้ากัมพูชาชอบเล่นการเมือง ทว่าเล่นอย่างไม่มีกลเม็ดเด็ดพรายในการสืบทอดอำนาจ ทำกันอย่างซบเซาเหงาหงอย
28 พฤศจิกายน 2564 ละครโรงนโรดม รณฤทธิ์ ปิดฉากอย่างฝนไม่ได้สั่งฟ้า ปลาไม่ได้สั่งหนอง.
นิติการุณย์ มิ่งรุจิราลัย
songlok1997@gmail.com