เดือนมิถุนายน นอกจากจะตรงกับวันชาติรัสเซียแล้ว ยังมีอีกเหตุการณ์สำคัญที่คนรัสเซียยากที่จะลืมเลือน แม้เวลาจะผ่านไปกว่า 80 ปีแล้ว

นั่นคือวันที่ 22 มิ.ย. 2484 จุดเริ่มต้นของสงครามโลกครั้งที่ 2 สำหรับชาวรัสเซียหรือที่เขาเรียกว่า “มหาสงครามผู้รักชาติ” (The Great Patriotic War) ซึ่งเป็นความขัดแย้งที่รุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์โลก หลังกองทัพนาซีเยอรมนี ได้เปิดฉากรุกรานสหภาพโซเวียต ภายใต้ชื่อรหัสปฏิบัติการ “บาร์บารอสซา”

ไพร่พลและเครื่องจักรสงคราม จำนวน 152 กองพล ได้บุกเข้าดินแดนโซเวียตโดยไม่มีการแจ้งเตือนหรือประกาศสงครามใดๆ โดยแบ่งโซนการรบเป็น 3 ภูมิภาค ภาคเหนือมุ่งหน้าสู่นครเซนต์ ปีเตอร์สเบิร์ก (หรือเลนินกราดในตอนนั้น) ภาคกลางมุ่งหน้าสู่เมืองหลวงกรุงมอสโก และภาคใต้มุ่งหน้าสู่พื้นที่ผลิตน้ำดิบในเขตเทือกเขาคอเคซัส

ด้านข้อมูลจากสถานเอกอัครราชทูตรัสเซียประจำประเทศไทย บรรยายเหตุการณ์ครั้งนั้นด้วยว่า “การรุกรานของกองทัพนาซีทำให้สหภาพโซเวียตไม่ทันได้ระวัง ประเทศของเรายังไม่พร้อมที่จะต่อสู้กับศัตรูผู้ยิ่งใหญ่ อีกทั้งรถถังและเครื่องบินรุ่นใหม่ๆ ก็ยังไม่ได้รับการพัฒนาให้ดีขึ้น ปัจจัยทั้งหมดเหล่านี้มีส่วนทำให้เกิดค่าใช้จ่ายมหาศาลที่ประเทศต้องยอมแลกเพื่อชัยชนะ”

ความสูญเสียชีวิตของคนและสิ่งปลูกสร้าง ซึ่งสหภาพโซเวียตได้รับจากการรุกรานของกองทัพนาซีนั้นหาที่เปรียบมิได้ ประวัติศาสตร์ไม่เคยได้รู้จักกับการทำลายล้าง ความป่าเถื่อน และความไร้มนุษยธรรมเช่นนี้มาก่อน ดังที่เห็นได้จากการกระทำอันโหดร้ายของพวกนาซีในดินแดนโซเวียต

เพราะแน่นอนว่า การสู้รบอย่างโหดเหี้ยมดังกล่าวกินระยะเวลากว่า 4 ปี ซึ่งการสูญเสียของสหภาพโซเวียตเพียงประเทศเดียวคิดเป็น 40 เปอร์เซ็นต์ ของการบาดเจ็บล้มตายทั้งหมดในสงครามโลกครั้งที่ 2 การสูญเสียผู้คนรวมกันของสหภาพโซเวียตในช่วงสงครามเท่ากับ “27 ล้านคน” มากกว่า 8.7 ล้านคนเสียชีวิตในสนามรบ อีก 7.42 ล้านคน ถูกฆ่าในพื้นที่ที่นาซียึดครอง อีก 4.1 ล้านคนเสียชีวิตจากสภาพความเป็นอยู่อันโหดร้ายในพื้นที่ยึดครอง

...

และอีก 5.27 ล้านคน ถูกนำตัวไปใช้แรงงานหนัก ในจำนวนนี้มี 2.65 ล้านคนได้มีโอกาสกลับภูมิลำเนาบ้านเกิด ที่เหลือส่วนใหญ่เสียชีวิตในที่คุมขังหรือด้วยสาเหตุอื่นๆ

ความสูญเสียที่เกิดขึ้นกับสหภาพโซเวียตตลอดระยะเวลา 4 ปีนั้น นับเป็นบททดสอบอันใหญ่หลวงที่ยากจะเปรียบเทียบ...ซึ่งวันนี้เนื้อที่หมดแล้ว ไว้พรุ่งนี้มาเล่าต่อครับ ว่าทุกๆวันที่ 22 มิ.ย. บรรยากาศในรัสเซียจะเป็นเช่นไร.

ตุ๊ ปากเกร็ด