• ศาลญี่ปุ่นตัดสินการขัดขวางการแต่งงานของคู่รักเพศเดียวกันเป็นการขัดต่อรัฐธรรมนูญ คาดเป็นก้าวที่สำคัญของการยอมรับคู่รักเพศเดียวกันในสังคมญี่ปุ่น 
  • คำตัดสินของศาลในครั้งนี้ทำให้ผู้คนเล็งเห็นว่ามีคู่รักเพศเดียวกันอยู่ในสังคมญี่ปุ่น ซึ่งยังคงไม่เปิดกว้างต่อคู่รักเพศเดียวกันเท่าไรนัก ถึงแม้ว่าบางพื้นที่ของประเทศจะอนุญาตให้คู่รักเพศเดียวกันจดทะเบียนชีวิตคู่ได้ก็ตาม
  • ไต้หวันยังคงยืนหนึ่งในเอเชียอนุญาตให้คู่รักเพศเดียวกันแต่งงานได้ถูกต้องตามกฎหมาย ขณะที่นักเคลื่อนไหวในเอเชียเดินหน้าเรียกร้องความเท่าเทียม

ญี่ปุ่นได้เดินหน้าสู่ก้าวแรกในการยอมรับคู่รักเพศเดียวกันในสังคมหลังศาลญี่ปุ่นแขวงซัปโปโรตัดสินว่าการขัดขวางการแต่งงานของคู่รักเพศเดียวกันเป็นการขัดต่อรัฐธรรมนูญ ถือเป็นการตัดสินครั้งสำคัญที่จะเปิดประวัติศาสตร์หน้าใหม่สำหรับความเท่าเทียมในการแต่งงานในญี่ปุ่น ซึ่งเป็นประเทศเดียวในกลุ่ม G7 ที่ไม่เปิดทางให้เกิดการจดทะเบียนคู่ชีวิต หรือจดทะเบียนสมรสสำหรับคู่รักเพศเดียวกัน โดยศาลระบุชัดว่าการที่รัฐบาลขัดขวางการแต่งงานของคู่รักเพศเดียวกันเป็นการละเมิดกฎหมายความเท่าเทียมในรัฐธรรมนูญ แต่ศาลได้ยกฟ้องการชดใช้ค่าเสียหาย

การตัดสินดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากเมื่อปี 2019 มีคู่รักเพศเดียวกันในจังหวัดฮอกไกโด ประเทศญี่ปุ่นยืนฟ้องร้องต่อศาลเรียกเงินชดเชยจำนวน 1 ล้านเยน หรือราว 283,953 บาท เพื่อเยียวยาผลกระทบทางจิตใจที่เกิดขึ้นจากการที่รัฐบาลไม่อนุญาตคู่รักเพศเดียวกันแต่งงานกัน โดยระบุว่ากฎหมายปัจจุบันที่เกี่ยวข้องกับการแต่งงานของคู่รักเพศเดียวกันนั้นละเมิดสิทธิตามรัฐธรรมนูญ และเห็นว่าคู่รักเพศเดียวกันควรได้รับสิทธิที่เท่าเทียมกับคู่รักต่างเพศ

ส่วนไต้หวันยังคงยืนหนึ่งในเอเชีย ที่เปิดทางให้คู่รักเพศเดียวกันสามารถจดทะเบียนสมรสได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย แม้จะมีการเคลื่อนไหวเรียกร้องเพื่อสิทธิความเท่าเทียมในหลายประเทศ ซึ่งการให้ความสำคัญกับสิทธิความเท่าเทียมทางเพศอาจเป็นหนึ่งปัจจัยที่สำคัญที่จะส่งให้ประเทศในเอเชียเป็นประเทศชั้นนำในศตวรรษที่ 21

การเปลี่ยนแปลงที่ต้องใช้เวลา

ชาวญี่ปุ่นส่วนหนึ่งได้สะท้อนว่า คำตัดสินของศาลในครั้งนี้ทำให้ผู้คนเล็งเห็นว่ามีผู้ที่มีความหลากหลายทางเพศ หรือ LGBT ในสังคม ขณะที่ประเทศญี่ปุ่นไม่ยอมรับคู่รักเพศเดียวกันเท่าไรนัก ถึงแม้ว่าบางพื้นที่ของประเทศจะอนุญาตให้คู่รักเพศเดียวกันจดทะเบียนคู่ชีวิตได้ก็ตาม

ด้าน คานาเอะ โดอิ ผู้อำนวยการฮิวแมนไรต์วอตช์ ได้ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าว ซีเอ็นเอ็น ว่าคำตัดสินดังกล่าวยังไม่สามารถชี้ชะตาการสมรสเพศเดียวกันในประเทศญี่ปุ่นได้ โดยการอนุญาตดังกล่าวจะต้องผ่านการพิจารณาของศาลสูง ซึ่งจะต้องใช้เวลาหลายปี ขณะเดียวกันรัฐสภาญี่ปุ่นสามารถผ่านกฎหมายอนุญาตให้การสมรสระหว่างคู่รักเพศเดียวกันเป็นสิ่งที่ถูกกฎหมายได้ แต่ก็ไม่มีสัญญาณว่าจะมีการพิจารณาประเด็นดังกล่าวแต่อย่างใด ทำให้คำตัดสินจากศาลเขตซัปโปโรนั้นถือเป็นก้าวที่สำคัญในการเดินหน้าให้การสมรสเพศเดียวกันในญี่ปุ่นเป็นเรื่องถูกกฎหมาย

สัมพันธ์เพศเดียวกันไม่ผิดกฎหมายแต่ยังไม่ได้รับการยอมรับเท่าที่ควร

สัมพันธ์กับคนเพศเดียวกันนั้นเป็นสิ่งที่ถูกกฎหมายในญี่ปุ่นตั้งแต่ปี ค.ศ 1880 ซึ่งประเทศญี่ปุ่นถือเป็นประเทศที่มีความเสรีเมื่อเทียบกับประเทศอื่นๆ ในเอเชียแต่กลับพบตัวเลขผู้มีความหลากหลายทางเพศถูกรังแกในระดับมัธยมศึกษานำไปสู่การปกปิดรสนิยมทางเพศ

สถิติเมื่อปี 2014 ชี้ว่า 68 เปอร์เซ็นต์ ของกลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศที่ศึกษาในระดับประถมและมัธยมต้องเผชิญกับการถูกกลั่นแกล้ง ขณะที่ 32 เปอร์เซ็นต์เคยคิดฆ่าตัวตาย ในปีถัดมากระทรวงศึกษาของญี่ปุ่นออกคำสั่งให้โรงเรียนแต่ละแห่งให้ความสำคัญกับนักเรียนที่มีความหลากหลายทางเพศมากยิ่งขึ้น

ในปี 2015 สำนักงานในกรุงโตเกียวสองแห่งได้อนุญาตให้คู่รักเพศเดียวกันจดทะเบียนคู่ชีวิต แต่ถึงแม้ว่าสังคมจะเริ่มเปิดกว้างแต่ญี่ปุ่นนั้นยังไม่มีกฎหมายที่ปกป้องกลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศจากการถูกเลือกปฏิบัติ ซึ่งการเปิดเผยรสนิยมทางเพศอาจนำไปสู่การถูกไล่ออกจากงาน การถูกต่อต้าน และถูกปฏิเสธสวัสดิการด้านสุขภาพ


ไต้หวันแห่งเดียวในเอเชียที่อนุญาตให้คู่รักเพศเดียวกันแต่งงานถูกต้องตามกฎหมาย

ข้อมูลจากฮิวแมนไรต์วอตช์ ชี้ว่า มี 29 ประเทศทั่วโลกที่การแต่งงานเพศเดียวกันนั้นถูกกฎหมาย ในจำนวนนี้มีหลายประเทศตั้งแต่ อาร์เจนตินา, ออสเตรเลีย, ออสเตรีย, บราซิล, แคนาดา, สหราชอาณาจักร รวมไปถึงไต้หวัน ซึ่งประเทศส่วนใหญ่ที่เปิดกว้างให้มีการสมรสเพศเดียวกันนั้นเป็นประเทศในยุโรป

ในเอเชียมีเพียง ไต้หวัน เท่านั้นที่คู่รักเพศเดียวกันสามารถจดทะเบียนสมรสได้อย่างถูกกฎหมาย โดยมีการประกาศให้การแต่งงานของคู่รักเพศเดียวกันเป็นสิ่งถูกกฎหมายเมื่อเดือนมีนาคม 2019 ซึ่งทางการไต้หวันได้อนุญาตให้การแต่งงานระหว่างคนเพศเดียวกันเป็นสิ่งที่ถูกต้องตามกฎหมายเป็นแห่งแรกในเอเชีย ด้านคู่รักเพศเดียวกันระบุว่าพวกเธอไม่เคยล้มเลิกความหวังว่าสักวันเธอทั้งสองจะสามารถแต่งงานกันได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย ซึ่งกฎหมายดังกล่าวถือเป็นก้าวสำคัญสู่การยอมรับคู่รักเพศเดียวกันในสังคมไต้หวันและเอเชีย ขณะที่ประเทศไทยเองได้ถูกจับตาว่าจะเป็นประเทศที่สองในเอเชียที่การสมรสเพศเดียวกันเป็นสิ่งถูกกฎหมาย

ในทางกลับกันประเทศที่มีเศรษฐกิจขนาดใหญ่ในภูมิภาคเอเชียอย่างสิงคโปร์ ได้มีการเรียกร้องให้ศาลสูงของประเทศยกเลิกกฎหมายที่ระบุให้ชายที่มีความสัมพันธ์กับเพศเดียวกันต้องโทษติดคุกเป็นเวลา 2 ปี โดยถึงแม้ว่ากฎหมายดังกล่าวจะแทบไม่ถูกบังคับใช้ แต่ด้านผู้เคลื่อนไหวมองว่ากฎหมายดังกล่าวเปรียบเสมือนสัญลักษณ์ที่ทำให้สิงคโปร์เป็นหนึ่งในประเทศที่มีแนวคิดอนุรักษนิยมต่อประเด็นความหลากหลายทางเพศ ขณะเดียวกันการยอมรับความหลากหลายทางเพศยังถูกมองว่าเป็นแนวคิดของฝั่งตะวันตก ขณะที่ผู้สูงอายุในเอเชียบางส่วนไม่สนับสนุนคู่รักเพศเดียวกันเนื่องจากมองว่าคู่รักเพศเดียวกันไม่สามารถมีบุตรเพื่อสืบสกุล

แต่การต่อต้านต่างๆ ก็ไม่สามารถยับยั้งกลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศให้ยุติการเรียกร้องให้เกิดสิทธิความเท่าเทียมในสังคมได้ และในหลายประเทศยังมีการเดินหน้าเพื่อให้ความหวังว่าจะนำไปสู่สังคมที่ทุกเพศมีความเท่าเทียมกัน และสามารถครองคู่กันได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายในอนาคต.

ผู้เขียน: นัฐชา (Nattachar K.)

ที่มา: Time, CNN, CNN