ข่าว
100 year

ไอเอส-ตาลีบัน-อเมริกา

บวร โทศรีแก้ว25 ส.ค. 2562 05:15 น.
SHARE

ภาพ: ภัยคุกคาม ประธานาธิบดีอัชราฟกานี แห่งอัฟกานิสถาน เป็นประธานพิธีเฉลิมฉลองวันประกาศเอกราช หรือวันชาติอัฟกานิสถานที่กรุงคาบูล เมื่อ 19 ส.ค. ขณะที่กลุ่มไอเอสเป็นภัยคุกคามใหญ่หลวงในประเทศ (รอยเตอร์)

เหตุโจมตีด้วยระเบิดฆ่าตัวตายโหดเหี้ยมผิดมนุษย์มนาที่อาคารจัดงานเลี้ยงแต่งงานของชาวมุสลิมนิกายชีอะห์ ทางตะวันตกกรุงคาบูลในอัฟกานิสถาน เมื่อ 17 ส.ค.ที่ผ่านมา มีผู้เสียชีวิตกว่า 80 คน บาดเจ็บเกือบ 200 คน ซึ่งสาขาของ “กองกำลังรัฐอิสลาม” (ไอเอส) อ้างความรับผิดชอบนั้น บ่งชี้ให้เห็นถึงภัยคุกคามอันใหญ่หลวงจากกลุ่มไอเอส ซึ่งเข้าไปปักหลักอย่างแข็งแกร่งในอัฟกานิสถาน

การโจมตีเกิดขึ้นขณะที่สหรัฐอเมริกาและกองกำลัง “ตาลีบัน” ซึ่งยึดครองพื้นที่ในอัฟกาฯได้กว่าครึ่งหนึ่ง ใกล้บรรลุข้อตกลงเพื่อยุติสงครามยืดเยื้อนาน 18 ปี หลังกองทัพพันธมิตรนำโดยสหรัฐฯ บุกโค่นล้มรัฐบาลตาลีบันได้ในเดือน ต.ค.2544 ไม่กี่สัปดาห์หลังเหตุวินาศกรรมสะท้านโลก “9/11” ในสหรัฐฯ

ภายใต้ข้อตกลงนี้ สหรัฐฯ จะทยอยถอนทหารในอัฟกาฯ 14,000 นายออกจากอัฟกาฯ แลกกับการให้กลุ่มตาลีบันหยุดยิง รับประกันความปลอดภัย และเจรจาแบ่งปันอำนาจกับรัฐบาลอัฟกาฯ สหรัฐฯ ยังตั้งเป้าว่าข้อตกลงสันติภาพจะทำให้กลุ่มตาลีบันช่วยกวาดล้างกลุ่มก่อการร้ายไอเอสและ “อัล เคดา” ด้วย

กลุ่มไอเอสเริ่มเข้าไปตั้งสาขาในอัฟกาฯไม่นาน หลังไอเอส ยึดพื้นที่ในอิรักและซีเรียได้กว่า 1 ใน 3 และประกาศตั้ง “รัฐอิสลาม” ขึ้นในปี 2557 โดยกลุ่มไอเอสในอัฟกาฯ เรียกดินแดนของตัวเองว่า “จังหวัดโคราซาน” ซึ่งครอบคลุมดินแดนบางส่วนของอัฟกาฯ อิหร่าน และเอเชียกลางในยุคกลาง

แรกๆ กลุ่มไอเอสในอัฟกาฯมีนักรบไม่กี่สิบคน ส่วนใหญ่เป็นนักรบตาลีบันสายสุดโต่งในอัฟกาฯ และนักรบตาลีบันจาก “ปากีสถาน” ที่ถูกขับไล่จากฐานที่มั่น หนีข้ามพรมแดนเข้าสู่อัฟกาฯ กลุ่มไอเอสถูกกองทัพสหรัฐฯโจมตีทางอากาศอย่างหนักทำให้สูญเสียผู้นำหลายคนจนอ่อนเปลี้ยไปพักหนึ่ง แต่ได้ “น้ำเลี้ยง” กล้าแข็งขึ้นมาอีก หลังมี “ขบวนการนักรบอิสลามแห่งอุซเบกิสถาน” เข้าร่วมเป็นพันธมิตรในปี 2558

สหประชาชาติ (ยูเอ็น) ระบุว่า ปัจจุบัน กลุ่มไอเอสในอัฟกาฯ มีนักรบถึง 2,500-4,000 คน ส่วนใหญ่มาจากเอเชียกลาง ที่เหลือมาจากชาติอาหรับ เชชเนีย อินเดีย บังกลาเทศ และชาวมุสลิมอุยกูร์ชนกลุ่มน้อยในภูมิภาค ซินเจียงของจีน โดยที่มั่นใหญ่ของไอเอสอยู่ที่ จ.นันการ์ฮาร์ ทางภาคตะวันออก ซึ่งเป็นเขตเทือกเขาทุรกันดาร ไปจนถึงภาคเหนือ รวมทั้งจ.คูนาร์ พื้นที่ภูเขาและถ้ำอันสลับซับซ้อน ริมพรมแดนปากีสถาน ซึ่งนายโอซามา บิน ลาเดน อดีตผู้นำเครือข่าย “อัล เคดา” ใช้เป็นที่หลบซ่อนตัวหลังกลุ่มตาลีบันสูญเสียอำนาจในอัฟกาฯในปี 2544

รายงานของนายอันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการยูเอ็น ที่ส่งถึงคณะมนตรีความมั่นคงยูเอ็นในเดือนนี้ยังระบุว่า กลุ่มไอเอสซึ่งถูกกวาดล้างแตกพ่ายจนสูญเสีย “รัฐอิสลาม” ในอิรักและซีเรีย ยังมีเม็ดเงินมหาศาลอย่างน้อย 300 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ซึ่งเงินจำนวนมากถูกอัดฉีดไปให้สาขาไอเอสในอัฟกาฯ

ขณะที่กลุ่มตาลีบันจำกัดการต่อสู้ของตนอยู่ในอัฟกาฯ แต่นักรบไอเอสในประเทศต่างๆ สวามิภักดิ์ต่อนาย “อาบู บัคร์ อัล-แบกดาดี” ผู้นำสูงสุดของไอเอสในตะวันออกกลาง ผู้ก่อตั้งรัฐอิสลามในอิรักและซีเรีย และพร้อมรับคำสั่งจากแบกดาดีให้ทำ “สงครามญีฮัด” ก่อเหตุโจมตีทั่วโลก

โหดเหี้ยม ห้องโถงใหญ่ของอาคารรับจัดงานเลี้ยงแต่งงาน “ดูไบ ซิตี้” ในกรุงคาบูล อยู่ในสภาพพังพินาศ หลังถูกกลุ่มไอเอสโจมตีด้วยระเบิดฆ่าตัวตายติดรถยนต์ ระหว่างงานเลี้ยงวิวาห์ของชาวชีอะห์ เมื่อ 17 ส.ค. มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 80 คน บาดเจ็บเกือบ 200 คน (เอเอฟพี)

ในอัฟกาฯ กลุ่มไอเอสก่อเหตุโจมตีใหญ่ๆ บ่อยครั้ง โดยมุ่งเป้าไปที่ชาวชีอะห์ ซึ่งไอเอสเห็นว่าเป็นพวกนอกรีตสมควรตาย กลุ่มไอเอสยังมีอุดมการณ์และกลยุทธ์ต่างจากกลุ่มตาลีบัน โดยขณะที่ตาลีบันมุ่งโจมตีรัฐบาลกับกองทัพอัฟกาฯ และกองกำลังนานาชาตินำโดยสหรัฐฯ แต่ไอเอสโจมตีไม่เลือกหน้าไม่เว้นพลเรือนผู้บริสุทธิ์ กลุ่มไอเอสยังสู้รบกับกลุ่มตาลีบันบ่อยครั้ง แม้ตาลีบันมีกองกำลังใหญ่โตกว่ามาก

นักวิเคราะห์ชี้ว่า แม้มีนักรบน้อยกว่า แต่กลุ่มไอเอสเป็นภัยคุกคามมากกว่ากลุ่มตาลีบัน เนื่องจากมีศักยภาพด้านการทหารที่สลับซับซ้อนขึ้นเรื่อยๆ และมียุทธศาสตร์โจมตีพลเรือนโดยไม่เลือกหน้า นอกจากนี้ กลุ่มไอเอสอาจตั้งเป้าใช้อัฟกาฯเป็นศูนย์บัญชาการใหญ่แทนอิรักและซีเรีย เห็นได้จากในช่วงหลังๆ ไอเอสทุ่มเทเงินและทรัพยากรต่างๆเข้าสู่อัฟกาฯ รวมทั้งเร่งสะสมอาวุธยุทโธปกรณ์ที่ภาคตะวันออกของอัฟกาฯ

ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า ข้อตกลงสันติภาพระหว่างสหรัฐฯ กับตาลีบัน จะส่งผลให้นักรบตาลีบันหัวรุนแรงสุดโต่งตีจากตาลีบันไปเข้ากับกลุ่มไอเอสมากขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งกระบวนการ “แปรพักตร์” นี้ เป็นไปอย่างต่อเนื่องมาระยะหนึ่งแล้วในบางพื้นที่ทางภาคเหนือและ ตะวันออกของอัฟกาฯ

ข้อตกลงสันติภาพและการถอนทหารของสหรัฐฯ จึงอาจส่งผลกระทบในด้านลบ ทำให้กลุ่มไอเอสในอัฟกาฯ แข็งแกร่งขึ้น จนกลายเป็นศูนย์กลางส่งออกการก่อการร้ายไปทั่วโลกอีกครั้ง คล้ายในยุคอัล เคดาของโอซามา บิน ลาเดน !


บวร โทศรีแก้ว

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ตาลีบันอัลเคดา7 วันรอบโลกบวร โทศรีแก้วนักรบไอเอสรัฐอิสลามสหรัฐอเมริกาข่าวทั่วไป

ข่าวแนะนำ

Most Viewed

คุณอาจสนใจข่าวนี้