ข่าว
  • Thairath Talk
  • 100 year

    สัญญาณเตือนไปไหน? ภูเขาไฟ ‘ฟูเอโก’ ปะทุทำคนตายมากสุดในรอบ 100 ปี

    ไทยรัฐออนไลน์8 มิ.ย. 2561 05:30 น.
    SHARE

    ‘ฟูเอโก’ หนึ่งในภูเขาไฟที่มีความเคลื่อนไหวมากที่สุดในอเมริกากลาง ระเบิดเมื่อช่วงเที่ยงวันอาทิตย์ที่ 3 มิ.ย. ที่ผ่านมา หายนะที่เกิดขึ้นหลังจากนั้นทำให้มีผู้เสียชีวิตแล้วถึง 99 ราย มากกว่าความสูญเสียที่เกิดขึ้นจากเหตุภูเขาไฟระเบิดครั้งใดในกัวเตมาลาโลกตลอดช่วง 100 ปีที่ผ่านมา

    เกิดอะไรขึ้นที่ประเทศกัวเตมาลา และอะไรเป็นสาเหตุให้การระเบิดของภูเขาไฟครั้งนี้ ทำให้ผู้คนต้องล้มตายมากกว่าที่เคย?

    ภูเขาไฟฟูเอโก

    *รู้จักภูเขาไฟ ‘ฟูเอโก’

    ฟูเอโก เป็นภูเขาไฟแบบกรวยสลับชั้น (composite volcano) สามารถมองเห็นได้จากเมืองหลวงกรุง กัวเตมาลา ซิตี ที่ห่างจากยอดเขาลูกนี้ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ประมาณ 44 กม.เท่านั้น ภูเขาไฟลูกนี้ยังตั้งอยู่บน ‘วงแหวนแห่งไฟ’ (Ring of Fire) แนวรอยต่อของแผ่นเปลือกโลกรูปเกือกม้าความยาวกว่า 40,000 กม.ในมหาสมุทรแปซิฟิก ซึ่งมักเกิดแผ่นดินไหวหรือภูเขาไฟระเบิดบ่อยครั้ง

    ภูเขาไฟกรวยสลับขั้นเกิดจากการสลับหมุนเวียนของชั้นลาวา และเศษหิน โดยใช้เวลาหลายหมื่นถึงหลายแสนปีในการก่อตัว เมื่อภูเขาไฟประเภทนี้เกิดการระเบิด มักเป็นการระเบิดแบบปะทุพ่นลาวา เถ้าถ่าน และเศษหินออกมา

    ภูเขาไฟฟูเอโกปะทุเป็นครั้งคราวตลอดช่วงหลายสิบปีที่ผ่าน และเคยระเบิดครั้งใหญ่เมื่อปี 2517 แต่ไม่มีรายงานผู้เสียชีวิต ก่อนจะระเบิดอีกครั้งเมื่อเดือนก.พ.ที่ผ่านมา พ่นเถ้าถ่านขึ้นฟ้าสูงกว่า 1.7 กม. และระเบิดครั้งล่าสุดเมื่อ 3 มิ.ย. และกลายเป็นหายนะภูเขาไฟที่ทำให้มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดนับตั้งแต่การระเบิดของภูเขาไฟ ‘ซาตา มาเรีย’ เมื่อปี 2445 ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนหลายพันราย

    หินตะกอนภูเขาไฟท่วมหมู่บ้านซาน มิเกล ลอส โลเตส

    *แล้วคราวนี้เกิดอะไรขึ้น

    การระเบิดของภูเขาไฟแบบกรวยสลับชั้น จะทำให้ชั้นหินถูกแรงระเบิดป่นเป็นอนุภาคฝุ่นขนาดเล็ก และถูกพ่นออกมาพร้อมกับลาวา แก๊ส และเถ้าถ่านร้อนระอุ ก่อตัวเป็นเมฆขนาดใหญ่ สำหรับภูเขาไฟฟูเอโก นักภูเขาไฟวิทยาระบุว่า เถ้าถ่านที่มันพ่นออกมาลอยขึ้นฟ้าสูงถึง 10 กม. และเห็นกลุ่มควันได้ชัดเจนจากอวกาศ

    หายนะที่แท้จริงเกิดขึ้นหลังจากนั้น เมื่อเมฆขี้เถ้ารับนำ้หนักตัวเองไม่ไหวแล้วตกลงมาบนเนินด้านข้างภูเขาไฟ และไหลทับถมกันลงมากลายเป็นคลื่นหินตะกอนภูเขาไฟ (pyroclastic flow) อันเป็นส่วนผสมความหนาแน่นสูงระหว่าง ลาวา, หินภูเขาไฟ, ขี้เถ้า และแก๊ส ไหลลงมาเบื้องล่างด้วยความเร็วสูงสุดที่ 700 กม./ชม.

    คลื่นหินตะกอนภูเขาไฟของฟุเอโก เป็นสาเหตุหลักที่คร่าชีวิตผู้คนมากมายในการระเบิดครั้งนี้ ด้วยความที่มันไหลลงมาด้วยความเร็วสูงจนไม่มีทางที่จะวิ่งหนีได้ทัน ขณะที่หินตะกอนภูเขาไฟมีความร้อนสูงประมาณ 200-700 องศาเซลเซียส และก่อไฟได้ ทำให้มันทำลายทุกอย่างที่ขวางหน้า

    คลื่นหินตะกอนภูเขาไฟไหลลงมาจากภูเขาไฟฟูเอโก

    *ชาวบ้านตอบสนองต่อเหตุการณ์อย่างไร?

    ชาวบ้านท้องถิ้นจำนวนมากอาศัยอยู่บริเวณเนินเขาฟูเอโก และคุ้นเคยกับการปะทุเล็กๆ น้อยๆ ของภูเขาไฟลูกนี้เป็นอย่างดี แต่หายนะเมื่อวันอาทิตย์เกิดขึ้นโดดที่พวกเขาไม่คาดคิด

    ศพผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่ถูกพบอยู่ใกล้บ้านของพวกเขาเอง เป็นข้อบ่งชี้ว่าพวกเขาไม่มีเวลาแม้แต่จะหนี หมู่บ้านที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดคือ ซาน มิเกน ลอส โลเตส และหมู่บ้าน เอล โรเดโอ ซึ่งภาพถ่ายทางอากาศแสดงให้เห็นว่า ทั้ง 2 หมู่บ้านถูกคลื่นหินตะกอนภูเขาไฟทับถมเกือบทั้งหมด

    ขณะที่มีคลิปวิดีโอจำนวนมากถูกเผยแพร่บนโลกออนไลน์ แสดงให้เห็นช่วงเวลาที่ชาวบ้านหลายคนยืนมองคลื่นหินตะกอนภูเขาไฟไหลลงมาจากภูเขา เหมือนกับว่าพวกเขาไม่ตระหนักถึงความเร็วในการไหลและอันตรายของมันเลย

    ภาพถ่ายจากดาวเทียมแสดงให้เห็น สภาพหมู่บ้าน มิเกล ลอส โลเตส ก่อนและหลังถูกคลื่นหินตะกอนภูเขาไฟไหลเข้าท่วม

    *คนตายเยอะเพราะทางการไม่เตือน

    เป็นความจริงที่ว่าคลื่นหินตะกอนภูเขาไฟคือสิ่งที่ทำให้ชาวบ้านเสียชีวิต แต่นักการเมืองฝ่ายค้านของกัวเตมาลากล่าวหาสำนักงานบรรเทาภัยพิบัติกัวเตมาลา (Conred) ว่าไม่ยอมประกาศเตือนให้ชาวบ้านอพยพก่อนเกิดเหตุจนทำให้มีคนตายจำนวนมาก ขณะที่สถานบันแผ่นดินไหววิทยาและภูเขาไฟวิทยาแห่งชาติ ยืนยันว่า พวกเขาออกคำเตือนเกี่ยวกับผู้เขาไฟลูกนี้หลายต่อหลายครั้ง แต่ Conred ไม่ยอมเคลื่อนไหวตามคำเตือนของพวกเขา

    หลักฐานเรื่องนี้ปรากฏในบัญชีผู้ใช้ทวิตเตอร์อย่างเป็นทางการของ Conred โดยข้อความที่พวกเขาทวีตในเวลา 11:00น. หรือราว 1 ชั่วโมงก่อนภูเขาไฟจะระเบิดคือ “ยังไม่มีความจำเป็นที่จะต้องอพยพ”

    ด้านนาย เซร์จิโอ กาบันยาส หัวหน้า Conred ยอมรับว่าไม่ได้ประกาศให้มีการอพยพก่อนเกิดเหตุเมื่อวันอาทิตย์ และอ้างว่า ชาวบ้านซึ่งผ่านการฝึกสำหรับตอบสนองต่อเหตุฉุกเฉินมาแล้ว ไม่สามารถหนีได้ทันเพราะเหตุการณ์เกิดขึ้นเร็วเกินไป

    หินตะกอนภูเขาไฟท่วมหมู่บ้านซาน มิเกล ลอส โลเตส

    *อาจเกิดหายนะเพิ่มอีก

    จนถึงตอนนี้มีประชาชนกว่า 1.7 ล้านรายได้รับผลกระทบจากการระเบิดของภูเขาไฟฟูเอโก และพื้นที่ขนาดใหญ่ยังคงถูกปกคลุมด้วยเถ้าถ่าน ขณะที่หน่วยกู้ภัยกำลังเร่งคนหาผู้สูญหายที่มีมากเกือบ 200 คน ท่ามกลางความวิตกกังวลว่า อาจมีฝนตกซึ่งอาจก่อให้เกิดโคลนถล่มพัดพาขี้เถ้า, ก้อนหิน และเศษซากปรักหักพังลงมาเบื้องล่าง

    ขณะที่สถานบันแผ่นดินไหววิทยาและภูเขาไฟวิทยาแห่งชาติ เตือนว่าภูเขาไฟลูกนี้ยังคงพ่นเถ้าถ่านและก้อนหินออกมาอย่างต่อเนื่อง และมีความเป็นไปได้ที่จะเกิดคลื่นหินตะกอนภูเขาไฟอีกครั้งภายในไม่กี่ชั่วโมงหรือไม่กี่วันข้างหน้าด้วย

    ชาวบ้านจำนวนมากต้องอาศัยในที่หลบภัยชั่วคราว
    อ่านเพิ่มเติม...

    แท็กที่เกี่ยวข้อง

    ภูเขาไฟฟูเอโกภูเขาไฟระเบิดกัวเตมาลาเตือนภัย

    ข่าวแนะนำ

    Most Viewed

    คุณอาจสนใจข่าวนี้

    thairath-logo

    ApplicationMy Thairath

    ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
    Trendvg3 logo