การชาร์จพลังงานให้กับรถยนต์ไฟฟ้า ถ้าทำอย่างถูกวิธี (ชาร์จแค่ 80%) จะช่วยยืดอายุการใช้งานของแบตเตอรี่ให้ยาวนานกว่าการชาร์จไฟโดยใช้ไฟกระแสตรงแบบชาร์จเร็ว การชาร์จไฟแค่ 80% เพียงพอต่อการใช้งาน เนื่องจากเมื่อชาร์จไฟถึงระดับ 80% ระยะเวลาในการชาร์จไฟจะเพิ่มขึ้นจากระบบ BMS ป้องกันแบตเตอรี่ของรถยนต์ไฟฟ้า จะทำการลดปริมาณกำลังไฟฟ้าที่เข้าสู่แบตเตอรี่เพื่อป้องกันอุณหภูมิแบตฯสูงเกินขีดจำกัด ผู้เชี่ยวชาญด้านรถยนต์ไฟฟ้าและวิศวกรแบตเตอรี่ จึงแนะนำให้ชาร์จไฟเพียงแค่ 80% ในการใช้งานประจำวัน ไม่ต้องเต็ม 100% ไม่ว่าจะชาร์จด้วยไฟกระแสตรง DC หรือชาร์จ AC ผ่านไฟฟ้าภายในบ้าน ตัวเลขที่เหมาะสม 80% มาจากปัจจัยด้านเคมีไฟฟ้าและประสิทธิภาพการใช้งาน แต่ในความเป็นจริงเรามักจเสียบไฟบ้านเพื่อชาร์จทิ้งไว้ทั้งคืนยันเช้า วิธีที่ถูกต้องก็คือ ควรปรับระดับการชาร์จไฟไว้ที่ 80% (ในฟังก์ชันปรับตั้งการชาร์จของรถยนต์ไฟฟ้า) และเมื่อถึง 80% ระบบชาร์จจะตัดการชาร์จไฟโดยอัตโนมัติตามที่ตั้งค่าไว้ ไม่ต้องตื่นขึ้นมาถอดสายชาร์จตอนตีห้า
ลดความเครียดและชะลอการเสื่อมของเคมีแบตเตอรี่
ความดันเคมีและแรงดันไฟฟ้าสูง หรือ High Voltage Stress เมื่อแบตเตอรี่ลิเธียมไอออน โดยเฉพาะประเภท NMC / NCM ถูกชาร์จจนมีไฟในแบตฯใกล้ 100% แรงดันไฟฟ้าภายในเซลล์จะสูงขึ้นมาก สภาพแรงดันไฟฟ้าสูงค้างไว้นี้จะเร่งปฏิกิริยาข้างเคียง Side Reactions ส่งผลให้สารเคลือบขั้วแบตเตอรี่เสื่อมสภาพเร็วขึ้น และลดความสามารถในการกักเก็บประจุในระยะยาว
การขยายและหดตัวของขั้วแบตเตอรี่เกิดขึ้นมากกว่าชาร์จที่ 80% แล้วยกเลิก การชาร์จจาก 0-100% ทำให้โครงสร้างผลึกภายในขั้วแบตเตอรี่ขยายและหดตัวอย่างรุนแรง จนเกิดรอยร้าวระดับไมครอน การชาร์จไฟให้อยู่ในในช่วง mid-range เช่น 20-80% ช่วยลดแรงกระทำทางกายภาพต่อเซลส์แบตเตอรี่ได้ดีกว่า
ลดความร้อนสะสม
ช่วงการชาร์จจาก 80% ถึง 100% ความต้านทานภายในของแบตเตอรี่จะสูงขึ้น ทำให้เกิดความร้อนสะสมมากเป็นพิเศษ แน่นอนว่าความร้อน เป็นตัวการอันดับต้นๆที่ทำให้อายุการใช้งานแบตเตอรี่หดสั้นลง
ประหยัดเวลาการชาร์จ กรณีใช้ตู้ DC Fast Charge
กราฟการชาร์จของรถ EV จะไม่ได้เป็นเส้นตรง เมื่อชาร์จถึง 80% ระบบจัดการแบตเตอรี่ (BMS) จะทำการบีบกระแสไฟให้ช้าลงเพื่อความปลอดภัย ชาร์จจาก 10% ถึง 80% ด้วยไฟ DC อาจใช้เวลาเพียง 20–30 นาที แต่การชาร์จจาก 80% ถึง 100% อาจใช้เวลาเพิ่มอีก 20–40 นาที เท่ากับเวลาที่ชาร์จจาก 20-80% การจอดแช่ชาร์จจนเต็มจึงไม่คุ้ม ใช้เวลาในการชาร์จมากเกินไป เสียเวลาเดินทาง
ถนอมระบบเบรกสะสมพลังงาน
เมื่อแบตเตอรี่เต็ม 100% รถจะไม่สามารถดึงพลังงานจากการชะลอความเร็วหรือลงหน่วงเนินกลับเข้าแบตเตอรี่ได้ เนื่องจากไม่มีพื้นที่ให้เก็บไฟ ทำให้ช่วงแรกของการขับขี่หลังชาร์จเต็ม รถจะใช้ระบบเบรกจานจริงแทน ซึ่งทำให้สูญเสียพลังงานหน่วงฟรีและฟีลลิ่งการขับเปลี่ยนไปเล็กน้อยเมื่อระบบ Regenerative braking ไม่ทำงานเพราะไม่มีพื้นที่เก็บไฟเหลือ
อาคม รวมสุวรรณ
E-Mail chang.arcom@thairath.co.th
Facebook https://www.facebook.com/chang.arcom
https://www.facebook.com/ARCOM-CHANG-Thairath-Online-525369247505358/
