เมื่อก้าวเข้าสู่วัยเกษียณ 60-65 ปีหลังจากลุยทำงานมาทั้งชีวิตตั้งแต่ตอนที่ยังหนุ่มยังสาวแข็งแรงสายตาดีสมาธิเยี่ยม พอเข้าใกล้วัย 60-65 ปี ร่างกายและปฏิกิริยาตอบสนองของมนุษย์ ย่อมมีการเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา  นั่นเป็นเรื่องปกติธรรมชาติที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่สำหรับคนสูงวัยที่ใจยังรักการขับรถและยังต้องใช้รถใช้ถนนในชีวิตประจำวัน ทั้งขับออกไปหาอะไรทาน ไปปาร์ตี้สังสรรกับเพื่อน หรือขับทางไกลเพื่อพักผ่อนท่องเที่ยวในวันที่ไม่ต้องรับภาระอะไรอีกแล้วนอกจากทำตัวเองให้แข็งแรงและมีความโปร่งโล่งสบายใจ การปรับเปลี่ยน วิธีคิด" และ พฤติกรรมการขับขี่ ให้สอดคล้องกับสภาพร่างกายที่กำลังเปลี่ยนไปเรื่อยๆ นั่นคือหัวใจสำคัญที่จะช่วยทำให้การใช้รถมีความปลอดภัยและคงเกียรติภูมิในการขับเอาไว้ได้อย่างสง่างาม

แนวทางการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการขับขี่สำหรับคนวัยเก๋า เพื่อให้ทุกการเดินทางปลอดภัยและมีความสุขยิ่งขึ้น 

1. ปรับความเร็ว ลดความรีบร้อน  

ขับขี่ด้วยความเร็วสม่ำเสมอ วัยเกษียณคือวัยที่หมดเวลาแห่งความเร่งรีบในการทำงานแล้ว แน่นอนว่า สายตาของเราไม่เหมือนเดิม อาจจะยังไม่ได้แย่ แต่การมองเริ่มดร็อปลงไปบ้าง คนที่ยังมองเห็นได้ดี นับว่าโชคดีมากที่ไม่มีปัญหาเรื่องสายตา การขับรถในเมืองที่อุดมไปด้วยพี่ไรเดอร์ ล้อมหน้าล้อมหลัง จึงควรเปลี่ยนมาเน้นความนุ่มนวล ปลอดภัย ใช้ความระมัดระวังในการเปลี่ยนช่องทางมากขึ้น ใช้ไฟเลี้ยวแจ้งเตือนก่อนเสมอ และวิ่งเลนกลางเป็นหลักโดยไม่ขับช้าแช่ขวาจนกลายเป็นนิสัย ไม่จำเป็นต้องเร่งแซงบ่อย หรือขับจี้ท้ายคันหน้าที่ดูจะเป็นการเสียมารยาท

...

สิ่งสำคัญก็คือ ปฎิกิริยาในการตอบสนอง ถ้ามันลดลง ไม่เหมือนตอนที่ยังหนุ่มยังสาว ก็แค่เพิ่มระยะห่างจากคันหน้า  สายตาและปฏิกิริยาการเหยียบเบรกในวัยนี้อาจช้าลงบ้างกว่าสมัยหนุ่มสาวประมาณ 1–2 วินาที แต่ไม่ใช่กับสื่อรถที่ต้องขับทดสอบอยู่ทุกอาทิตย์แทบจะทุกวัน การเพิ่มระยะห่างจากรถคันหน้าให้มากกว่าเดิม ด้วยกฎ 3-4 วินาที  จะช่วยเพิ่มระยะปลอดภัยในการหยุดรถได้อย่างมั่นใจ โดยเฉพาะคนสูงวัยที่เปลี่ยนมาเป็นรถยนต์ไฟฟ้าหรือปลั๊กอินไฮบริดที่มีน้ำหนักตัวรถมากกว่าเดิม อันนี้ควรจะระวังเรื่องระยะเบรกให้มาก

2. เลือกช่วงเวลาเดินทางที่เหมาะสม 

หลีกเลี่ยงการขับรถเวลากลางคืน ไม่ว่าจะหนุ่มหรือแก่ ความสามารถในการมองเห็นในที่มืดและการสู้แสงไฟหน้าของรถที่สวนมาจะลดลงตามอายุ หากเป็นไปได้ ควรเลือกเดินทางในช่วงกลางวันที่มีแสงแดดส่องสว่างชัดเจน ไอ้ที่เคยเอาฟิลม์กันแดดเข้มๆ ติดบานกระจกหน้า ก็ควรจะลดความเข้มลงหรือไม่ก็เอาออกไปเลยจะได้มองเห็นได้อย่างกระจ่างแจ้ง การมองเห็นที่ดี ทำให้สมองตัดสินใจได้เร็วกว่าการมองไม่ชัด โดยเฉพาะฝนตกในตอนกลางคืนแล้วดันติดฟิลม์หน้าเข้ม 60-80% อันนี้ อันตรายนะครับ

เลี่ยงการขับรถชั่วโมงเร่งด่วน เมื่อไม่มีความจำเป็นต้องตื่นเช้าเพื่อขับรถไปทำงานอีกต่อไป ช่วงเช้าและเย็นที่การจราจรติดขัดรุนแรง มักจะทำให้ผู้ขับขี่เกิดความเครียดและล้าได้ง่าย การขยับเวลาเดินทางมาเป็นช่วงสายหรือบ่ายโมงจะช่วยลดความกดดันบนท้องถนนลงได้มาก หรือใช้วิธีดูสภาพการจราจรผ่านแอปหรือในกูลเกิ้ลแมบ บนเส้นทางที่จะต้องเดินทางไป

...

3. วางแผนเส้นทางล่วงหน้า 

เน้นเส้นทางที่คุ้นเคย การขับไปในเส้นทางที่ไม่คุ้นตาอาจทำให้ต้องพะวงกับการดูป้ายหรือระบบนำทาง จนเสียสมาธิในการควบคุมรถ พออายุมาก ทุกอย่างจะเปลี่ยนไปแม้กระทั่งการขับรถของเรา ควรศึกษาจุดพักรถและโลเกชันล่วงหน้า: สำหรับการเดินทางไกล ควรวางแผนจุดแวะพักทุก ๆ 1-2 ชั่วโมง เพื่อยืดเส้นยืดสาย ผ่อนคลายกล้ามเนื้อ และพักสายตา ไม่ควรหักโหมขับยาวรวดเดียว

4. ปรับกายศาสตร์และการใช้อุปกรณ์ในรถ 
เซ็ตตำแหน่งเบาะนั่งให้ทัศนวิสัยสูงสุด ปรับเบาะนั่งให้สูงพอที่จะมองเห็นทัศนวิสัยหน้ารถได้กว้างที่สุด และสามารถเหยียบแป้นเบาะและคันเร่งได้อย่างถนัดมั่นคงโดยไม่ต้องเอื้อม

ใช้เทคโนโลยีเท่าที่จำเป็นและปลอดภัย รถยนต์รุ่นใหม่ ๆ มักเต็มไปด้วยระบบสัมผัสและหน้าจอที่ซับซ้อน ซึ่งอาจดึงความสนใจไปจากถนน สำหรับผู้ขับขี่วัยเกษียณ ควรปรับตั้งค่าระบบแอร์ เครื่องเสียง หรือระบบนำทางให้เรียบร้อยตั้งแต่ก่อนออกรถ และพึ่งพาระบบความปลอดภัยพื้นฐาน เช่น กล้องมองหลัง หรือระบบเตือนจุดอับสายตา (Blind Spot Monitor) เป็นหลัก

...

5. ตรวจเช็กสุขภาพกายและสุขภาพรถอย่างสม่ำเสมอ  

ตรวจวัดสายตาและการได้ยินประจำปี การมองเห็นและการได้ยินเป็นอวัยวะสำคัญที่สุดในการขับรถ หากเริ่มมีปัญหาต้อกระจก สายตายาว หรือฟังเสียงแตรสัญญาณไม่ชัดเจน ควรเข้าพบแพทย์เพื่อแก้ไขทันที

ดูแลรักษารถให้อยู่ในสภาพสมบูรณ์ ตรวจเช็กระบบเบรก ลมยาง และสัญญาณไฟรอบตัวรถให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน 100% เพราะรถที่สมบูรณ์จะช่วยชดเชยข้อจำกัดทางร่างกายในสถานการณ์ฉุกเฉินได้

การยอมรับข้อจำกัดของร่างกายและปรับเปลี่ยนสไตล์การขับขี่ ไม่ใช่การลดทอนศักดิ์ศรีของผู้ขับขี่มือเก๋าสูงวัย แต่เป็นการแสดงออกถึง

...

ความรับผิดชอบและความเป็นมืออาชีพ ความอาวุโสที่แสดงออกด้วยความสุขุมรอบครอบ เพราะผ่านอะไรมาเยอะทั้งชีวิต การมีวินัยบนท้องถนน เพื่อให้ทุกการเดินทางกลับบ้านอย่างความปลอดภัยและราบรื่นที่สุด. 

อาคม รวมสุวรรณ
E-Mail chang.arcom@thairath.co.th
Facebook https://www.facebook.com/chang.arcom 
https://www.facebook.com/ARCOM-CHANG-Thairath-Online-525369247505358/