การถนอมแบตเตอรี่แรงดันสูง ในรถ EV และ Hybrid ถือเป็นอีกหนึ่งเรื่องที่คนใช้รถยนต์พลังงานใหม่ให้ความสนใจ เพราะแบตเตอรี่รถยนต์ไฮบริดหรือรถไฟฟ้า มีราคาแพง และเป็นสิ่งที่ทำให้รถไฟฟ้ามีราคาขายต่อหล่นเยอะ รวมถึงค่าเปลี่ยนแบตเตอรี่ใหม่ทั้งแพคก็มีราคาสูงมาก สำหรับวิธีถนอมแบตเตอรี่แรงดันสูง แบบเข้าใจง่าย เอาไปใช้งานได้จริง สรุปได้เป็นเทคนิคหลัก คือ
แยกประเภทเทคนิคการชาร์จตาม เคมีแบตเตอรี่ อันนี้สำคัญที่สุดและเป็นเรื่องที่คนใช้รถยนต์ไฟฟ้าให้ความสนใจ เพราะรถแต่ละรุ่นใช้แบตเตอรี่ไม่เหมือนกัน วิธีดูแลเลยตรงกันข้ามกัน
แบตเตอรี่ LFP (Lithium Iron Phosphate) ในรถจีนเกือบทุกแบรนด์ (เช่น BYD,หมวด Standard Range ต่าง ๆ) แบตประเภทนี้ มีความ อึด ถึก ทน ควรชาร์จให้เต็ม 100% อย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 ครั้ง ด้วยไฟ AC เพื่อให้ระบบจัดการแบตเตอรี่ สามารถทำความสะอาดและจัดบาลานซ์แรงดันของแต่ละเซลล์ได้อย่างแม่นยำ ไม่งั้นตัวเลขเปอร์เซ็นต์บนหน้าปัดจะเพี้ยน หรือเกิดอาการแบตโดด อยู่ดี ๆ ลดฮวบ
...
แบตเตอรี่ NMC (Nickel Manganese Cobalt) ในรถฝั่งยุโรป หรือกลุ่ม Long Range (เช่น Tesla Long Range, BMW iX) แบตประเภทนี้จ่ายไฟแรง น้ำหนักเบา แต่ไวต่อความร้อน ห้ามชาร์จแช่ 100% ทิ้งไว้เด็ดขาด ในการใช้งานประจำวันตั้งจำกัดการชาร์จไว้แค่ 80% - 85% ก็พอ โดยเซ็ตค่าระบบการชาร์จได้บนหน้าจอรถหรือแอป อย่าปล่อยให้แบตเตอรี่เหลือไฟต่ำกว่า 20% เพราะแรงดันที่สูงจัดหรือต่ำจัดจะทำให้สารเคมีข้างในเสื่อมสภาพไวขึ้น
หลีกเลี่ยงการชาร์จไฟแบบบ้าพลัง DC Fast Charge ติดๆ กันโดยไม่จำเป็น ตู้ชาร์จด่วนตามปั๊ม (DC) เป็นการอัดกระแสไฟแรงดันสูงเข้าแบตเตอรี่โดยตรง ซึ่งจะสร้าง ความร้อนสะสม มหาศาลในตัวตับแบตฯ หากขับขี่ใช้งานในเมืองทั่วไป ควรเน้นการชาร์จช้าด้วยไฟบ้าน (AC Normal Charge) ข้ามคืนเป็นหลัก เพราะกระแสไฟจะค่อย ๆ ไหลเข้า แบตเตอรี่จะไม่ร้อน ระบบหล่อเย็นไม่ต้องทำงานหนัก ส่วน DC Fast Charge ควรเก็บไว้ใช้เฉพาะตอนเดินทางไกลหรือจังหวะเร่งด่วนจริง ๆ เท่านั้น
การจอดรถและพฤติกรรมการขับขี่ อย่าจอดรถตากแดดจัดหลังซัดมาแรง ๆ: เวลาขับรถมาร้อน ๆ หรือเพิ่งชาร์จ DC เสร็จใหม่ ๆ สารเคมีในแบตเตอรี่ยังมีความร้อนสะสมสูงมาก หากไปจอดตากแดดเมืองไทยซ้ำเข้าไปอีก จะยิ่งเร่งให้แบตเตอรี่เสื่อมสภาพเร็วขึ้น พยายามหาที่จอดในร่ม หรือถ้าจำเป็นต้องจอดตากแดดจัด การเปิดระบบปรับอากาศในรถล่วงหน้าก่อนขึ้นรถ (Pre-conditioning) นอกจากจะช่วยให้ห้องโดยสารเย็นแล้ว ในรถหลายรุ่นระบบจะช่วยสั่งการให้ชุดหล่อเย็นวิ่งไปช่วยลดอุณหภูมิของตับแบตเตอรี่ด้านล่างให้พร้อมทำงานในอุณหภูมิที่เหมาะสม
...
...
ตรวจสุขภาพแบตเตอรี่ด้วยตัวเองผ่าน OBD2 กลุ่มผู้ใช้รถเริ่มนิยมซื้อตัวเสียบ OBD2 Bluetooth อันละหลักร้อยบาทมาเสียบเข้ากับพอร์ตใต้พวงมาลัย แล้วเชื่อมต่อกับแอปพลิเคชันในมือถือ เพื่อดึงค่า SoH (State of Health) หรือสุขภาพแบตเตอรี่ออกมาดูด้วยตัวเอง วิธีนี้ทำให้เจ้าของรถรู้ว่า แบตเตอรี่เสื่อมไปกี่เปอร์เซ็นต์แล้ว มีเซลล์ไหนที่แรงดันต่ำผิดปกติ ซึ่งช่วยให้ตรวจเจอความผิดปกติก่อนที่แบตจะพังกลางทาง และใช้เป็นหลักฐานยืนยันความสมบูรณ์ของรถตอนจะขายต่อในตลาดมือสองได้.
อาคม รวมสุวรรณ
E-Mail chang.arcom@thairath.co.th
Facebook https://www.facebook.com/chang.arcom
https://www.facebook.com/ARCOM-CHANG-Thairath-Online-525369247505358/
...