ตอบคำถาม รถยนต์ไฟฟ้า ใช้งานได้นานกี่ปี ?

จากความนิยมแพร่หลายอย่างรวดเร็ว ทำให้เกิดคำถามที่ว่า โดยทั่วไปแล้ว รถยนต์ไฟฟ้ามีอายุการใช้งานกี่ปี ยาวนานเท่ากับรถยนต์สันดาปภายในหรือไม่ ในความเป็นจริงจากการรวบรวมข้อมูลของการทดสอบและการใช้งานจริง รถยนต์ไฟฟ้าในปัจจุบัน หากใช้งานปกติ ไม่ขับแบบบ้าระห่ำลุยแหลก จะมีอายุประมาณ 10- 15 ปี หรือประมาณ 150,000 ถึง 300,000 กิโลเมตร หรือมากกว่านั้น ก่อนที่จะต้องเปลี่ยนชิ้นส่วนสำคัญที่มีราคาแพงอย่างแบตเตอรี่หากอยากใช้งานต่อไป ดูเหมือนรถยนต์พลังงานไฟฟ้าจะมีอายุการใช้งานยาวนานกว่ารถยนต์เครื่องสันดาป  

แน่นอนว่า แบตเตอรี่ย่อมจะเสื่อมสภาพไปตามกาลเวลา โดยเฉพาะการอัดกระแสไฟ DC เป็นประจำ แต่แบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้าสมัยใหม่ คาดกันว่า สามารถใช้งานได้นาน 10-15 ปี และมักจะมีอายุการใช้งานยาวนานกว่าชิ้นส่วนอื่นๆ ของรถ หากได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม ใช้การชาร์จ AC แบบปล่อยกระแสไฟฟ้าให้ไหลผ่านไปเรื่อยๆ โดยไม่เร่งระยะเวลาของการชาร์จด้วยไฟกระแสตรงแรงๆที่ทำให้เกิดอุณหภูมิสูงอย่างต่อเนื่อง อีกอย่างที่ต้องเปลี่ยนบ่อยหากเป็นคนขับเร็ว โดยเฉพาะรถยนต์ไฟฟ้ามอเตอร์คู่ นั่นก็คือยาง อุปกรณ์ที่ต้องรับภารกรรมทั้งน้ำหนักและแรงบิดที่มากกว่ารถยนต์สันดาปภายใน ยางจะไปก่อนเพื่อนถ้าชอบออกตัวเร็วๆ ทุกวี่ทุกวัน 

ปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่ออายุการใช้งาน 
อายุการใช้งานของแบตเตอรี่: ผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าส่วนใหญ่ เครมหรือให้การรับประกัน 8 ปี/150,000- 250,000 กิโลเมตร ที่อ้างว่า แบตเตอรี่มักจะยังคงความจุได้มากกว่า 80% โดยมีอายุการใช้งานเฉลี่ยมากกว่า 15 ปี ต้องดูกันต่อไป เพราะรถยนต์ไฟฟ้าส่วนใหญ่ ออกมาวิ่งได้แค่ 2-4 ปี เท่านั้น  

การใช้งานและการบำรุงรักษารถยนต์ไฟฟ้า : การชาร์จไฟอย่างสม่ำเสมอทุกวัน จอดรถในร่ม และชาร์จ AC จะช่วยยืดอายุการใช้งานของแบตเตอรี่ ซึ่งจะเสื่อมสภาพลงประมาณ 1.8% ต่อปี 

ส่วนประกอบต่างๆ ของรถยนต์ไฟฟ้า : ด้วยชิ้นส่วนที่เคลื่อนไหวน้อยกว่า รถยนต์ไฟฟ้า ต้องการการบำรุงรักษาน้อยกว่ารถเครื่องสันดาป ทำให้การใช้งานโดยรวมแบบปกติไม่สมบุกสมบัน มีความทนทานยาวนานขึ้น 

ระยะทางที่หดหายไประหว่างการใช้งาน : แม้ว่าจะมีอายุการใช้งาน 10-15 ปี แต่ระยะทางที่หดหายไปนับจากวันแรกของการใช้งานไปเรื่อยๆ นานหลายปี จากการเสื่อมสภาพของแบตเตอรี่  อาจแตกต่างกันไปตั้งแต่ 100,000 ถึงมากกว่า 200,000 กิโลเมตร ขึ้นอยู่กับพฤติกรรมการใช้งาน 

 

รถยนต์ไฟฟ้า (EV) มีชิ้นส่วนที่สึกหรอน้อยกว่ารถยนต์เครื่องยนต์สันดาปภายใน (ICE) อย่างมาก  ไม่มีระบบส่งกำลัง หัวเทียน และไส้กรองน้ำมันเครื่อง  ระบบเบรกสะสมพลังงานกลับคืน ช่วยลดการสึกหรอของผ้าเบรก  ยืดอายุการใช้งานโดยรวม จะมีทีต้องเปลี่ยนบ่อยๆก็คือยาง 

สำหรับเจ้าของรถไฟฟ้าที่เพิ่งเริ่มต้นการใช้งาน สิ่งที่ทำให้รู้สึกวิตกกังวล คือ แบตเตอรี่ เพราะการเปลี่ยนแบตเตอรี่แรงดันสูง มีค่าใช้จ่ายสูงถึงหลักหลายแสน แต่แบตเตอรี่จะเสียแบบใช้งานต่อไม่ได้เกิดขึ้นได้ยาก (หากไม่เกิดอุบัติเหตุ) และแบตเตอรี่รุ่นใหม่ ทนทานกว่าแบตเตอรี่เมื่อ 4-5 ปี ก่อน 

รถยนต์ไฟฟ้าส่วนใหญ่ในปัจจุบันมาพร้อมกับการรับประกันแบตเตอรี่ 8 ปี (หรือมากกว่านั้น) ซึ่งมักรับประกันว่าแบตเตอรี่จะคงความจุไว้ได้อย่างน้อย 70% เมื่อผ่านการใช้งานนาน 8 ปี ข้อมูลจากกลุ่มผู้ใช้งานจริงและรายงานจากเจ้าของรถ แบตเตอรี่เสื่อมสภาพโดยเฉลี่ยประมาณ 1.8–2.3% ต่อปี สำหรับการใช้งานปกติ เมื่อใช้งานผ่าน 5 ปี แรก จากที่เก็บประจุได้ 100%แบต จะลดประสิทธิภาพในการเก็บไฟลงเหลือที่ 85–95% ของระยะทางเดิม  และหลังจาก 8–10 ปี อยู่ 75–85% ถือว่าเพียงพอสำหรับการขับขี่ในชีวิตประจำวัน 

การที่รถยนต์ไฟฟ้ามีชิ้นส่วนเคลื่อนไหวน้อยกว่า: ไม่มีลูกสูบ วาล์ว โซ่ไทม์มิ่ง หรือเกียร์หลายระดับอัตราทด การสึกหรอของเบรกต่ำกว่ามาก เนื่องจากการเบรกแบบสร้างพลังงานกลับคืน การสั่นสะเทือนและความร้อนน้อยลง  ลดความล้าในระยะยาวของชิ้นส่วน ปัจจัยเสี่ยงเท่าที่เห็นก็คือ คือ ประสิทธิภาพการใช้งานระยะยาวของแบตเตอรี่และการสนับสนุนซอฟต์แวร์อัพเดตระยะยาวของบริษัทรถที่ไม่เจ๊งและปิดตัวเองหนีไปซะก่อน และการเกิดอุบัติเหตุจนทำให้แบตเตอรี่เสียหาย 

ทุกวันนี้ รถยนต์ไฟฟ้ามีอายุการใช้งานที่คาดกันว่า จะเทียบเท่ากับรถยนต์ที่ใช้น้ำมัน และในที่สุด อาจแซงหน้าเมื่อเทคโนโลยีแบตเตอรี่พัฒนาขึ้นไปเรื่อยๆ  จุดที่รถยนต์ไฟฟ้ายังคงด้อยกว่ารถยนต์สันดาป คือ กินยาง ปัญหาเล็กๆ น้อยๆ ในช่วงแรกๆ การใช้งานระบบสาระบันเทิง ระบบช่วยเหลือผู้ขับขี่  ปัญหาในการหาที่ชาร์จเมื่อเดินทางไกลในวันหยุดยาว และปัญหาเรื่องของการทำระยะทางที่สั้นเกินไปสำหรับรถยนต์ไฟฟ้าส่วนใหญ่ที่วิ่งได้แค่ 350-400 กิโลเมตร  เป็นปัญหาที่สร้างความรำคาญในการใช้งาน แต่โดยภาพรวมนั้นประหยัดกว่ารถยนต์เชื้อเพลิงพอสมควร. 

อาคม รวมสุวรรณ
E-Mail chang.arcom@thairath.co.th
Facebook https://www.facebook.com/chang.arcom
https://www.facebook.com/ARCOM-CHANG-Thairath-Online-525369247505358