วิธีบำรุงรักษาระบบระบายความร้อนของรถยนต์ไฟฟ้า

ระบบระบายความร้อนของรถยนต์ไฟฟ้า (EV) ทำหน้าที่เดียวกับระบบระบายความร้อนในรถยนต์เครื่องยนต์สันดาปภายใน แต่แทนที่จะรักษาอุณหภูมิที่เหมาะสมให้กับเครื่องยนต์และเกียร์ ระบบระบายความร้อนของยานยนต์ไฟฟ้า ทำหน้าที่รักษาอุณหภูมิของแบตเตอรี่และมอเตอร์ขับเคลื่อน ไม่ให้ร้อนจัดเกินไป  (โดยทั่วไป แบตเตอรี่จะทำงานเต็มประสิทธิภาพ โดยมีอุณหภูมิอยู่ที่ 27-40 องศาเซลเซียส) สำหรับแบตเตอรี่ มอเตอร์ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์กำลัง เพื่อความปลอดภัย ประสิทธิภาพ และอายุการใช้งาน

การระบายความร้อนด้วยของเหลวเป็นวิธีการหลัก โดยใช้ส่วนผสมของน้ำและไกลคอลในแผ่นระบายความร้อน เพื่อกำจัดความร้อนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ระบบระบายควาร้อนขั้นสูงของยานยนต์ไฟฟ้าบางรุ่น  ใช้การระบายความร้อนด้วยสารทำความเย็น ปั๊มความร้อน และการควบรวมระบบปรับอากาศในห้องโดยสาร เพื่อการจัดการความร้อน ในส่วนประกอบที่สำคัญของระบบขับเคลื่อนไฟฟ้า การระบายความร้อนด้วยของเหลว (แบบแอคทีฟ/แบบพาสซีฟ):  สำหรับรถยนต์ไฟฟ้าสมัยใหม่ส่วนใหญ่ ของเหลวหล่อเย็น ไหลผ่านท่อ ปลอก หรือแผ่นระบายความร้อนเพื่อดูดซับความร้อนจากเซลล์แบตเตอรี่ มอเตอร์ และอินเวอร์เตอร์ 

การระบายความร้อนด้วยอากาศ เป็นวิธีที่ง่ายกว่า แต่กลับมีประสิทธิภาพน้อยกว่า  ใช้พัดลมและอากาศโดยรอบเพื่อกระจายความร้อน ส่วนใหญ่ ใช้ในรถยนต์ไฟฟ้าขนาดเล็กหรือรถไฮบริด 

ระบบระบายความร้อนด้วยสารทำความเย็น/ระบบระบายความร้อนแบบแอคทีฟ
เป็นวิธีการนำพาความร้อนออกจากระบบที่มีประสิทธิภาพสูง เชื่อมต่อวงจรระบายความร้อนของแบตเตอรี่เข้ากับระบบปรับอากาศของรถยนต์ (วงจรสารทำความเย็น) เพื่อการระบายความร้อนขั้นสูงสุด วัสดุเปลี่ยนสถานะ (PCM): วัสดุที่ดูดซับความร้อนจำนวนมากเมื่อเปลี่ยนจากของแข็งเป็นของเหลว ทำให้เกิดการจัดการความร้อนที่มีความหนาแน่นสูง หน้าที่หลักของระบบนี้ก็คือ การจัดการความร้อนของแบตเตอรี่ (BTMS) : ป้องกันความร้อนสูงเกินไปในระหว่างการชาร์จเร็วด้วยไฟฟ้ากระแสตรง DC และการขับขี่ที่มีภาระโหลดสูงหรือใช้ความเร็วสูงอย่างต่อเนื่องแบบการขับในสนามแข่ง ระบบระบายความร้อนยังให้ความร้อนกับแบตเตอรี่ในสภาพอากาศหนาวเย็น แต่ในเมืองไทย ระบบอุ่นแบตเตอรี่แทบจะไม่ได้ทำงาน เนื่องจากเป็นประเทศเขตร้อน มีหนาวเย็นอยู่ตามยอดดอยแค่ 1-2 เดือนในตอนกลางคืน ส่วนตอนกลางวัน แม้จะเป็นฤดูหนาว แต่แสงแดดที่แรงจัด ทำให้บางพื้นที่มีอุณหภูมิสูง 34-36 องศา ระบบอุ่นแบต ฯ จึงไม่ได้ทำงานเพราะอากาศร้อนอยู่แล้ว 
 

ระบบระบายความร้อนของรถยนต์ไฟฟ้ายังทำหน้าที่ระบายความร้อนของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์กำลังและมอเตอร์:  เพื่อยืดอายุการใช้งาน ป้องกันไม่ให้มอเตอร์มีอุณหภูมิที่สูงจนเกินไป โดยเฉพาะส่วนประกอบต่างๆ ที่มีกระแสไฟไหลผ่านและทำให้เกิดความร้อนแพร่ออกมา เช่น อินเวอร์เตอร์ (SiC MOSFETs/Si IGBTs)  และมอเตอร์ไฟฟ้า โดยมักใช้ท่อทางระบายความร้อนด้วยของเหลว เพื่อทำการลดอุณหภูมิของระบบ

การจัดการประสิทธิภาพ : ระบบระบาบความร้อน ถือเป็นหัวใจของรถยนต์ไฟฟ้า ส่วนใหญ่ ใช้ระบบอัจฉริยะที่เชื่อมโยงกับการนำทางหรืออัลกอริทึมเชิงวิเคราะห์และคาดการณ์ เพื่อจัดการระบายความร้อนให้มีประสิทธิภาพดีที่สุด (อากาศเทียบกับของเหลว) ตามเงื่อนใขและสภาพการขับขี่เพื่อประหยัดพลังงาน

ส่วนประกอบสำคัญของระบบระบายความร้อนในรถยนต์ไฟฟ้า

น้ำยาหล่อเย็น : ส่วนผสมของน้ำและเอทิลีน/โพรพิลีนไกลคอล (สารเติมแต่ง) เพื่อป้องกันการแข็งตัว การเดือด และการกัดกร่อน

หม้อน้ำ/ : ระบายความร้อนจากน้ำยาหล่อเย็นสู่อากาศภายนอก

ปั๊มและวาล์ว: หมุนเวียนน้ำยาหล่อเย็นและควบคุมการไหลระหว่างชิ้นส่วนต่างๆ

ระบบระบายความร้อนสำหรับเครื่องยนต์รถยนต์ไฟฟ้า 

การบำรุงรักษาระบบระบายความร้อนของรถยนต์ไฟฟ้า (EV) ควรตรวจสอบระดับน้ำยาหล่อเย็นเป็นประจำ ตรวจสอบรอยรั่วตามท่อทางและหม้อน้ำ รักษาความสะอาดของครีบหม้อน้ำ และล้าง/เปลี่ยนน้ำยาหล่อเย็นตามระยะเวลาของการใช้งาน ใช้น้ำยาหล่อเย็นที่ถูกต้องตามที่บริษัทผู้ผลิตกำหนด อัปเดตซอฟต์แวร์ ป้องกันแบตเตอรี่ร้อนเกินไป เพื่อให้มั่นใจถึงการจัดการความร้อนที่เหมาะสม 

 การบำรุงรักษา 
ตรวจสอบหม้อน้ำ ท่อและข้อต่อต่างๆ เป็นประจำ เพื่อตรวจดูความเสียหายหรือรอยรั่ว เติมและการเปลี่ยนน้ำยาหล่อเย็น ตรวจสอบระดับน้ำยาหล่อเย็น เปลี่ยนของเหลวหล่อเย็นตามช่วงเวลาการบริการที่บริษัทผู้ผลิตกำหนด  

ทำความสะอาดครีบหม้อน้ำ : ตรวจสอบว่าครีบหม้อน้ำสะอาด ไม่มีฝุ่นหรือเศษแมลงเข้าไปอุดตันจนสกปรก เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการระบายความร้อนและการไหลเวียนของอากาศ

ใช้น้ำยาหล่อเย็นเฉพาะยานยนต์ไฟฟ้าที่ผู้ผลิตระบุ : ควรใช้น้ำยาหล่อเย็นประเภทที่ผู้ผลิตกำหนด ป้องกันการกัดกร่อน และหลีกเลี่ยงการผสมน้ำยาหล่อเย็นต่างประเภท

ตรวจสอบสัญญาณเตือน:  เสียง สัญลักษณ์แจ้งเตือนรูปหม้อน้ำ หรือรูปเต่า หรือกลิ่นผิดปกติ รถเร่งไม่ขึ้น บ่งบอกถึงปัญหาของระบบระบายความร้อน อาจเกิดจากแบตฯ หรือมอเตอร์ร้อนจัด 

การอัปเดตซอฟต์แวร์เป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรละเลย : หมั่นอัปเดตซอฟต์แวร์ข  เพราะการอัปเดตปรับปรุงการจัดการแบตเตอรี่และประสิทธิภาพการระบายความร้อน

 จอดรถในทีร่ม : จอดรถในที่ร่ม ป้องกันไม่ให้แบตเตอรี่ร้อนเกินไปในสภาพอากาศที่ร้อนจัด

 อาคม รวมสุวรรณ
E-Mail chang.arcom@thairath.co.th
Facebook https://www.facebook.com/chang.arcom
https://www.facebook.com/ARCOM-CHANG-Thairath-Online-525369247505358/