อุบัติเหตุที่เกิดขึ้นจากการแซงไม่พ้น การกะระยะแซงที่ไม่มีความชำนาญ หรือใช้คันเร่งไม่เต็มที่ ตามมาด้วยผิดพลาดมักหมายถึงชีวิต! การแซงรถบรรทุกพ่วงหรือรถที่มีขนาดใหญ่ หลายคนที่ขับรถมานาน ขับออกทางไกลบ่อยครั้ง ย่อมมีประสบการณ์มากกว่าคนที่ส่วนใหญ่ขับอยู่แต่ในเมือง นักขับเหล่านั้นมักมองว่าเป็นเรื่องง่ายๆ ไม่มีอะไรมาก
แต่ในความเป็นจริง เท่าที่สังเกต คนส่วนใหญ่ในประเทศนี้ มักขับรถโดยปราศจากความคิดคำนึงถึงเรื่องรอบๆตัว โดยเฉพาะการขับตีคู่ไปขับรถพ่วง 20 ล้อ หรือแม้แต่การใช้คันเร่งตอนแซงที่ไม่มีความเด็ดขาด สิ่งที่ตามมาคือ ความกระชั้นชิดในการแซง คันเร่งแบบครึ่งๆ กลางๆในรถกำลังไม่เกิน 120 แรงม้า ไม่ได้ทำให้การแซงรถใหญ่ง่ายอย่างที่คิด เมื่อขับตามรถบรรทุกแล้วต้องการแซง คุณต้องทิ้งระยะห่างหรือทิ้งระยะให้สามารถมองเห็นทัศนวิสัยด้านหน้าให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ มองให้ไกลมากที่สุด การทำแบบนั้นก็เพื่อการแซงที่ปลอดภัย การกะระยะที่ถูกต้อง ทำให้ไม่ต้องมากังวลว่าจะแซงพ้นหรือไม่พ้น อันดับแรกเลยก็คือ ควรทิ้งระยะห่างจากรถบรรทุกมากพอเพื่อเปิดการแซงทันทีที่ไม่มีรถแล่นสวนทางมา
...
สมาธิเป็นสิ่งสำคัญ ส่วนใหญ่ ใจลอยไปลอยมา คิดแต่เรื่องอื่นที่ไม่เกี่ยวข้องกับการขับรถ ไม่ได้จดจ่อดูให้แน่ใจว่ารถบรรทุกคันที่คุณกำลังจะแซงบรรทุกหนักหรือกำลังวิ่งตัวเปล่า เป็นรถ 10 ล้อแบบปกติหรือรถ 20 ล้อที่ลากพ่วงท้ายยาวเหยียด สภาพแวดล้อมของการแซง อาจก่อให้เกิดอุบัติเหตุได้ง่ายๆ เช่นทางขึ้นเขาหรือลงเนิน แซงกลางสะพานซึ่งไม่ควรแซงในบริเวณนั้นอยู่แล้ว
ความเร็วของการขับขึ้นเขาของรถบรรทุกนั้นแตกต่างไปจากการขับลงเนิน ความแตกต่างนี้คืออันตรายที่อาจทำให้เกิดอุบัติเหตุ รถบรรทุกมาหนักเวลาขับขึ้นเนินจะวิ่งในย่านความเร็วต่ำ เครื่องยนต์มีเสียงดังจากการเร่งความเร็วเพื่อดันตัวเองขึ้นเนิน ส่วนการขับตามรถบรรทุกขณะห้อลงจากเขาให้เพิ่มความระมัดระวังอย่าขับเข้าไปในช่องทางของรถบรรทุกในลักษณะปาดหน้าอย่างเด็ดขาดเพราะรถบรรทุกหนักที่กำลังวิ่งลงเนินนั้นจะเบรกไม่อยู่
ตัวแปรที่มีความหลากหลายเมื่อต้องการขับแซงรถบรรทุกทำให้ต้องเพิ่มความระวังให้มากยิ่งขึ้น การคาดการณ์ต้องแม่นยำเพราะแทบจะไม่มีโอกาสแก้ใขเมื่อเกิดความผิดพลาด เมื่อตัดสินใจจะแซงรถใหญ่และเห็นว่าทางข้างหน้าโล่งพอ มีระยะแซงที่ปลอดภัย ไม่มีรถแล่นสวนมา ก็รีบลงมือแซงทันที โดยใช้การขับแบบกดคันเร่งให้จมมิด ถ้ารถคุณไม่ได้มีกำลัง 600-700 แรงม้า แค่อีโคคาร์เครื่องเล็ก ต้องใช้การแซงทีเดียวให้ขาด ไม่ควรวิ่งประกบไปกับรถบรรทุกในลักษณะค่อยๆ เพิ่มความเร็วเพื่อแซง รถพ่วงนั้น หากคุมพวงมาลัยไม่ดีหรือมีหักหลบอะไรก็ตาม พ่วงหลังมักจะส่ายไปส่ายมาพร้อมที่จะเซไปฟาดกับรถคันข้างๆ อยู่แล้ว หรืออาจดวงซวยขับประกบอยู่ดีๆ ยางของรถใหญ่ระเบิดตูมขึ้นมาข้างๆ นั่นก็อาจทำให้เกิดอุบัติเหตุได้ ควรเร่งความเร็วแซงให้พ้นไปเร็วๆ จะปลอดภัยกว่าการแซงแบบค่อยเป็นค่อยไป ส่วนรถที่มีกำลังเหลือเฟือ กดพรวดเดียวแซงขาดก็ต้องระวังเรื่องความเร็วให้ดี แซงพ้นไปแล้ว ควรกลับมาใช้ความเร็วตามที่กฏหมายกำหนดจะปลอดภัยกว่าแซงไปแล้วยังคงใช้ความเร็วสูงต่อเนื่อง การขับเร็วจะทำให้เกิดอาการล้าอย่างไม่รู้ตัว เนื่องจากประสาทการมองและการคิดก่อนที่จะลงมือทำในขณะที่ขับเร็วนั้น ต้องถูกคิดและทำอย่างต่อเนื่องซ้ำๆกันเพื่อหลีกเลี่ยงอุบัติเหตุ
...
ทางขึ้นลงเนินเขาเป็นจุดแซงที่จะมองไม่เห็นรถที่แล่นสวนมา ทางที่ดีก็ต้องใจเย็นขับตามไปก่อนจนกว่าจะมองเห็นว่าไม่มีรถสวนมาแล้วก็ค่อยทำการแซงอย่างรวดเร็ว ทางที่อุดมไปด้วยเนินที่ทำให้มองไม่เห็นก็ควรจะใจเย็น ขับตามหลังไปโดยทิ้งระยะห่างให้ปลอดภัย ระยะห่างที่เหมาะสมจะช่วยลดปัญหาหินกรวดกระเด็นใส่กระจกหน้ารถอีกด้วย นักขับบางคนจะแซงก็เล่นจี้ท้ายรถบรรทุกจนแทบจะมุดเข้าใต้ท้อง การขับในลักษณะดังกล่าวนั้นอันตรายมาก เมื่อพ้นจากเนิน พอมองเห็นว่าไม่มีรถโผล่หัวเนินแน่แล้วจึงค่อยแซง การกดคันเร่งจนสุดจะช่วยให้แรงบิดปล่อยออกมาทั้งหมดโดยเฉพาะรถเล็กที่ใช้เครื่องยนต์ตัวเล็กความจุไม่มาก มีแรงบิดน้อยแค่พอใช้งาน การมองและกะระยะให้ปลอดภัยถือเป็นเรื่องสำคัญสูงสุดของการแซงรถใหญ่สำหรับรถเล็กกำลังน้อย
...
อย่าแซงตามน้ำหรือแซงตามรถคันข้างหน้าที่กำลังขับแซงรถบรรทุก ปล่อยให้เค้าแซงไปในจังหวะของเค้าเอง ส่วนคุณเองก็ควรจับหรือกะจังหวะของการแซงใหม่ มองให้แน่ใจจริงๆ แล้วค่อยแซงอย่าใจร้อนแซงตามรถคันหน้าอุบัติเหตุจากการแซงไม่พ้นเพราะมองไม่เห็นมักเกิดขึ้นกับการแซงในลักษณะดังกล่าว ตัดสินใจด้วยตาของคุณเอง ห้ามแซงจี้ติดตูดรถคันหน้าที่กำลังแซงอย่างเด็ดขาด
...
ข้อควรระวังในการแซง
วางตำแหน่งให้ถูกต้อง
ใช้ความเร็วให้เหมาะสม ทิ้งระยะจากรถคันหน้าพอสมควรเพื่อสังเกตการณ์
มองข้างหน้าว่าโล่ง มองกระจกข้างขวาด้วยก่อนที่จะแซง คุณอาจเจอพวกพาโหดแซงซ้อนออกมา
หากมีรถแซงซ้อนเพราะดันตัดสินใจช้า ให้เริ่มขั้นตอนหรือวงจรของการแซงใหม่ทันที
การแซงรถบรรทุกหรือรถอื่นๆ มีข้อห้ามเด็ดขาดก็คือ
ห้ามแซงมุมอับหรือจุดบอดที่มองไม่เห็น หรือจุดออกจากโค้ง
ห้ามแซงมุมอับที่รถคันอื่นมองรถของคุณไม่เห็น เช่น ทางที่มีเนินเขาสลับสูงๆ ต่ำๆ
ห้ามแซงบริเวณทางโค้ง
ห้ามแซงบนทางที่คับแคบไม่มีพื้นที่เผื่อความผิดพลาด
ห้ามแซงบริเวณทางแยกทางร่วม
ห้ามแซงเด็ดขาดบนสะพาน ยกเว้นรถบรรทุกวิ่งชิดซ้ายในช่องทางแบบสี่ช่อง
ห้ามแซงบริเวณที่มีทางม้าลายอยู่ข้างหน้า
ห้ามแซงบริเวณด้านหน้าที่มีทางรถไฟตัดผ่าน
ห้ามแซงบริเวณที่มีเส้นทึบแบ่งเลน
ห้ามแซงบนเนินเขาอับสายตา มองไม่เห็นรถที่แล่นสวนมา.
อาคม รวมสุวรรณ
E-Mail chang.arcom@thairath.co.th
Facebook https://www.facebook.com/chang.arcom
https://www.facebook.com/ARCOM-CHANG-Thairath-Online-525369247505358