ย้อนตำนานรถยนต์ไฮบริด ก่อนมาเป็น Toyota Prius ที่ได้รับความนิยมทั่วโลก แต่แท้จริงแล้ว เฟอร์ดินานด์ ปอร์เช่ วิศวกรยานยนต์และเป็นผู้ก่อตั้งบริษัท Porsche เป็นผู้คิดและพัฒนาคนแรกของโลก
ในประเทศไทยรู้จักเครื่องยนต์ไฮบริดครั้งแรกเมื่อปี 2552 ผ่าน Toyota Camry Hybrid ส่วน Toyota Prius นั้นมีการนำมาขายในประเทศไทยเมื่อปี 2553 ซึ่งหลาย ๆ คนก็ยังไม่ค่อยเข้าใจระบบการทำงานของรถยนต์ ที่สำคัญส่วนใหญ่ก็จะกังวลเรื่องการซ่อม โดยเฉพาะค่าแบตเตอรี่ไฮบริดที่ตอนนั้นราคาลูกละเป็นแสน
แท้จริงแล้วโลกใบนี้ได้รู้จักเครื่องยนต์ไฮบริดเมื่อปี 1899 เมื่อเฟอร์ดินานด์ ปอร์เช่ (Ferdinand Porsche) เป็นผู้พัฒนา Lohner-Porsche Mixte Hybrid โดยหลักการทำงานก็คือจะใช้เครื่องยนต์เบนซินปั่นไฟไปเก็บในแบตเตอรี่ และจะจ่ายไฟให้กับมอเตอร์ไฟฟ้าที่อยู่ในดุมล้อเพื่อขับเคลื่อนรถอีกที
...
แต่รถยนต์ไฮบริดที่ประสบความสำเร็จมากที่สุด และหากพูดถึงคำว่าไฮบริด หลาย ๆ คนจะนึกถึง Toyota ที่ทำให้รถยนต์ไฮบริดเป็นที่รู้จักและแพร่หลายไปทั่วโลก โดยเฉพาะ Toyota Prius ที่เปิดตัวในปี 1997 หรือปี 2540 นั่นเอง และปัจจุบันโตโยต้า พรีอุสทำตลาดมาแล้วถึง 5 รุ่น โดยรุ่นล่าสุดคือ Toyota Prius Plug-in Hybrid 2025 ที่สามารถเติมน้ำมัน และชาร์จไฟได้ด้วย
การทำงานของเครื่องยนต์ไฮบริด
สำหรับการทำงานของเครื่องยนต์ไฮบริดจะใช้พลังงานจากน้ำมันทำงานร่วมกับมอเตอร์ไฟฟ้าและแบตเตอรี่เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดในการใช้พลังงาน โดยหัวใจสำคัญของเครื่องยนต์ไฮบริดได้แก่
1. เครื่องยนต์ที่ทำหน้าที่สร้างการขับเคลื่อนและปั่นไฟด้วยพลังงานน้ำมัน
2. มอเตอร์ไฟฟ้า จะทำหน้าที่ขับเคลื่อนรถในช่วงความเร็วต่ำ พร้อมทั้งทำหน้าที่เป็นเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเพื่อชาร์จแบตเตอรี่
3. แบตเตอรี่จะเป็นตัวเก็บพลังงานไฟฟ้าไว้ใช้สำหรับมอเตอร์ไฟฟ้า ซึ่งถ้าคนคุ้นเคยกับรถไฮบริดจะเรียกแบตฯ นี้ว่า แบตเตอรี่ลูกใหญ่
4. ชุดควบคุมพลังงาน หรือ PCU ซึ่งถือเป็นสมองกลของระบบไฮบริด ทำหน้าที่จัดการการไหลของพลังงานระหว่างเครื่องยนต์ มอเตอร์ไฟฟ้า และแบตเตอรี่
เครื่องยนต์ไฮบริดมีกี่ประเภท
ปัจจุบันเครื่องยนต์ไฮบริดที่ค่ายรถยนต์เลือกใช้มีดังนี้
1. Full Hybrid ที่ขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ไฟฟ้าอย่างเดียวที่ความเร็วต่ำ เช่น Toyota Camry Hybrid, Honda HR-V e:HEV
2. Mild Hybrid มอเตอร์ไฟฟ้ามีขนาดเล็กกว่า ทำหน้าที่หลักในการช่วยสตาร์ตเครื่องยนต์และเสริมแรงในบางจังหวะ ไม่สามารถขับเคลื่อนด้วยไฟฟ้าล้วนๆ ได้
3. Plug-in Hybrid สามารถชาร์จแบตเตอรี่และเติมน้ำมันได้ มีแบตเตอรี่ขนาดใหญ่กว่า ทำให้สามารถวิ่งด้วยไฟฟ้าล้วนๆ ได้ในระยะทางที่ไกลขึ้น
...
อย่างที่เกริ่นไปก่อนหน้านี้ว่า ในช่วงแรกๆ หลายคนกังวลเรื่องการซ่อมบำรุงรถยนต์ไฮบริดพอสมควร แต่ปัจจุบันช่างซ่อมรถยนต์ไฮบริดมีมากขึ้น ผู้คนก็ยอมรับมากกขึ้นว่าการใช้เครื่องยนต์ไฮบริดไม่ได้มีอะไรแตกต่างกับรถยนต์ทั่วไป โดยเฉพาะค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุง เราจะพาทุกคนไปรู้จักเต้ย รถถ่าน มือวางอันดับหนึ่งวงการซ่อมรถไฮบริด
"ทีมข่าวไทยรัฐออนไลน์" มีโอกาสได้สัมภาษณ์ช่างเต้ย หรือ เต้ยรถถ่าน ช่างซ่อมโตโยต้า พรีอุส คนแรกๆ ของเมืองไทย โดยเขาเล่าให้เราฟังว่า ช่วงแรกๆ ที่ต้องซ่อมรถไฮบริดก็มีความกังวลอยู่เหมือนกัน ตอนที่เพื่อนเอารถไฮบริดมาซ่อมที่อู่ จำได้ว่าครั้งนั้นคิดค่าซ่อมเขาไป 7,000 บาท แต่จริงๆ ต้นทุนเราอยู่ที่ประมาณ 20,000 บาท
"ปัจจุบันคนเรียนรู้เกี่ยวกับรถยนต์ไฮบริดมากขึ้น และผมมองว่ารถไฮบริดจะยังคงมีบทบาทอยู่ในไทย และจะไม่หายไปอย่างแน่นอน ที่สำคัญรถไฮบริดจะยังคงเป็นที่นิยมต่อไปอีกในช่วง 5 ปีถึง 10 ปีข้างหน้า เพราะเอาจริงๆ รถไฮบริดค่อนข้างประหยัด โดยเฉพาะของโตโยต้าที่ผ่านการทดสอบมาอย่างยาวนานเห็นได้ว่ามีความอึด ทนทาน พอสมควร"
อย่างไรก็ตามรถยนต์ไฮบริด หรือ HEV กำลังเป็นที่นิยมในประเทศไทย เห็นได้จากหลายๆ ค่ายที่นำรถประเภทดังกล่าวเข้ามาทำตลาด เมื่อเทียบกับยอดขายเราจะพบว่ารถ HEV ขายดีเป็นอันดับต้นๆ แม้ว่ายอดขายรถในช่วงปี 67 จะไม่ค่อยดีนัก เนื่องจากสภาพเศรษฐกิจที่ชะลอตัวลงท่ามกลางหนี้ครัวเรือนที่พุ่งสูงขึ้น ก็ต้องจับตาดูต่อไปว่าอนาคตของรถยนต์ไฮบริดในประเทศไทยจะเป็นอย่างไร ภาครัฐจะมีนโยบายอะไรเข้ามาส่งเสริมผู้ผลิต และผู้ใช้งานอย่างเราหรือไม่ต้องติดตามดู
...