เบรกอย่างไรไม่ให้เผลอกดแป้นคันเร่ง

จะเหยียบเบรก ดันไปเหยียบคันเร่ง ถ้าปราศจากการควบคุมที่ถูกต้อง รถจะกลายเป็นจักรกลสังหารทันที ถ้าขับในชุมชนแล้วเผอเรอแบบนั้น เจ็บตายกันเพียบ จริงๆ แล้ว คนที่ขับแล้วเผอเรอแบบนั้น ไม่ควรจะมาขับรถนะครับ ใช้บริการรถสาธารณะดีกว่าไปฆ่าคนโดยไม่ได้ตั้งใจ

ความสามารถในการหยุดรถนั้นไม่ได้ขึ้นอยู่กับฝีมือของคนขับแต่เพียงอย่างเดียว ยังมีตัวแปรอีกมากหรือองค์ประกอบอีกหลายอย่างในการใช้เบรกให้ถูกต้องขึ้นอยู่กับตัวคุณเองว่าจะคำนึงถึงเรื่องของการเบรกที่ปลอดภัยหรือไม่! นักขับหลายรายต้องมาบาดเจ็บ หรือเสียชีวิตจากความเข้าใจว่าระยะเบรกกับระยะของการหยุดรถนั้นเท่ากันซึ่งไม่จริง จากความเข้าใจที่ผิดพลาดคลาดเคลื่อนนำมาซึ่งการเบรกไม่อยู่ หยุดรถไม่ทันแล้วทำให้เกิดอุบัติเหตุ ระยะเบรกไม่สำคัญเท่ากับระยะที่คุณสามารถหยุดรถได้อย่างปลอดภัยและเอาตัวรอดจากสถานการณ์ฉุกเฉินที่อาจเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ

ความเร็วกับอุบัติเหตุเป็นของคู่กัน ยิ่งเร็วมากเท่าไร ระยะเบรกก็จะยิ่งเพิ่มขึ้นเป็นเงาตามตัว เมื่อขับด้วยความเร็ว 100 กิโลเมตร และผู้ขับใช้เวลาตัดสินใจในการเบรก 0.75 วินาที นั่นหมายความว่าคนขับรถคันนั้นจะเสียระยะเบรกไปแล้วถึง 20 เมตร เทียบกับอีกคนหนึ่งซึ่งขับรถด้วยความเร็ว 60 กิโลเมตรต่อชั่วโมง และใช้เวลาคิดก่อนที่จะเบรกนานเท่ากันคือ 0.75 วินาที คนที่ขับช้ากว่าจะเสียระยะเบรกไปแค่ 12 เมตร แตกต่างกันถึง 8 เมตร และด้วยระยะเบรกที่แตกต่างกันถึง 8 เมตรนี่เองที่หมายถึงความเป็นความตายกันเลยทีเดียว เมื่อพุ่งเข้าไปหาวัตถุกีดขวาง ไม่ว่าจะเป็นรถคันข้างหน้า ต้นไม้ ท้ายรถบรรทุก หรือแม้กระทั่ง ท้องนา (เห็นคลิปแล้วมึนตึ้บ) ! การเบรกที่รวดเร็วฉับพลันทันต่อเหตุการณ์ฉุกเฉินที่เกิดอยู่ตรงหน้าของรถคุณเกิดจากสมาธิในการควบคุมรถยนต์ หากคิดช้าใจลอย ตกใจ หรือสติแตก ก็ไม่ควรขับเร็ว หรือไม่ควรขับรถเลยจะดีกว่า เพราะในระยะเบรกที่เท่ากัน ถ้าขับมาเร็ว สักวันคุณอาจเบรกไม่ทันก็ได้

สาเหตุหลักของรถยนต์ที่ขับกับผลกระทบต่อระยะของการเบรก

ไล่จากช่วงล่าง ชุดบังคับเลี้ยว ยาง สภาพของตัวรถ ระบบเบรก สภาพอากาศ ทัศนวิสัยในการมองเห็น สาเหตุต่างๆ เหล่านี้ทำให้ระยะเบรกเพิ่มขึ้นได้ทั้งนั้น ยางหัวโล้นดอกเหลือน้อยวิ่งบนถนนที่เปียกชื้นระยะเบรกจะเพิ่มขึ้นแถมอาการเป๋ปัดจะเข้ามาผสมโรงจนทำให้คุณควบคุมทิศทางของรถได้ยากมาก

ประเภทของรถยนต์
ขับเอสยูวียักษ์หนักสองตันครึ่ง หรือรถไฟฟ้าที่มีแบตเตอรี่ขนาดเดียวกับโต๊ะปิงปอง ระยะเบรกคงไม่เท่ากับอีโคคาร์หนัก 800-900 กิโลกรัม แม้จะยัดคาร์ลิปเปอร์ 4-6 พอต ก็ยังต้องใช้ระยะเบรกยาวกว่ารถที่มีขนาดเล็กและมีน้ำหนักที่เบากว่า ระยะเบรกของรถบรรทุกจะมากกว่ารถเก๋งหลายเท่า รู้อย่างนี้ก็ไม่ควรใช้เบรกหนักๆ เมื่อมีรถบรรทุกล้อเยอะวิ่งตามอยู่ด้านหลัง ระยะเบรกของรถเก๋งและรถกระบะก็แตกต่างกัน ปัจจุบัน ระยะเบรกยังขึ้นอยู่กับประสิทธิภาพของระบบเบรกซึ่งขึ้นอยู่กับยี่ห้อและราคา รวมถึงขึ้นอยู่กับสมาธิ สติของคนขับอีกตะหาก

ระบบเบรก
ไม่ว่าจะเป็นขนาดของจานเบรก ผ้าเบรกที่ใช้ รวมถึงตัวช่วยเบรกทั้ง ABS EBD BA รวมถึงระบบช่วยทรงตัว ESP มีผลต่อประสิทธิภาพของการเบรกทั้งสิ้น

สภาพของผิวถนน
ผิวถนนเป็นตัวแปรสำคัญที่มีผลโดยตรงต่อระยะของการเบรก ผิวถนนที่ลาดด้วยยางมะตอยเรียบๆ กับผิวถนนที่โรยหรืออัดแน่นด้วยกรวดหยาบจะมีระยะเบรกที่ต่างกันเมื่อใช้เบรกที่ความเร็วเท่ากัน การเบรกขณะขับลงทางลาดชันหรือขับลงเขาจะมีระยะเบรกที่ยาวกว่าการเบรกบนถนนราบ

ความสามารถของคนขับ
ความชำนาญในการควบคุมรถยนต์ของแต่ละคนนั้นแตกต่างกัน คนที่ขับรถมานานและมีความชำนาญในเส้นทางย่อมกะระยะ และใช้เบรกได้ดีกว่ามือใหม่ที่เพิ่งจะเริ่มใช้รถยนต์เป็นคันแรก

น้ำหนักบรรทุก
รถที่มีขนาดและน้ำหนักเท่ากันแต่คันหนึ่งบรรทุกของหนักกว่าส่วนอีกคันไม่ได้บรรทุกอะไรมาเลย คันที่บรรทุกมาเพียบแปล้ย่อมใช้ระยะเบรกมากกว่ารถคันที่วิ่งตัวเปล่า การกระจายน้ำหนักที่ดีจะช่วยให้การชะลอความเร็วหรือการใช้เบรกมีความมั่นคงมากกว่ารถที่มีการกระจายน้ำหนักแย่ๆ

หลีกเลี่ยงการเบรกในโค้งเมื่อขับเข้าโค้งด้วยความเร็วสูง
แต่งองค์ทรงเครื่องให้เรียบร้อยก่อนที่จะเข้าโค้ง นั่นก็คือ ลดความเร็วหรือใช้เบรกก่อนที่จะพุ่งเข้าหาหัวโค้ง แรงเหวี่ยงหนีศูนย์กลางจะผลักให้รถออกนอกเส้นทางเมื่อขับเข้าโค้งด้วยความเร็ว เมื่อขับเข้ามาเร็วเกินไปจนแรงเหวี่ยงหนีศูนย์กลางเข้ามากระทำจนรถเสียอาการในโค้งแล้วคนขับกลับใช้เบรก รถจะขาดสมดุลเนื่องจากการถ่ายเทน้ำหนักไปข้างหน้ามากเกินไป

การถ่ายน้ำหนักไปที่ด้านหน้าซึ่งเกิดจากการใช้เบรกจะทำให้รถเกิดการลื่นไถลออกนอกเส้นทางหรือแหกโค้ง แต่เมื่อเบรกเพื่อลดความเร็วก่อนที่จะพุ่งเข้าสู่ทางโค้ง และขับด้วยความเร็วที่เหมาะสม แรงเหวี่ยงหนีศูนย์กลางที่ไม่มากเนื่องจากขับมาไม่เร็วก็ไม่อาจทำให้รถเสียอาการ ห้ามเบรกในวงเลี้ยวหรือในโค้งขณะที่ขับด้วยความเร็วสูง การเบรกอย่างรุนแรงในโค้งยังทำให้การหมุนพวงมาลัยบังคับทิศทางมีประสิทธิภาพที่ลดลง การล็อกของล้อจะทำให้เกิดการลื่นไถลแม้จะมีตัวช่วยเบรกแต่ถ้าขับมาเร็วมากก็ยากที่จะเอาอยู่

เมื่อต้องการลดความเร็ว ใช้เท้าขวากดแป้นเบรกลงอย่างมั่นคงและราบรื่น หากขับมาเร็ว เมื่อเพิ่มน้ำหนักเท้าลงบนแป้นเหยียบในรถยนต์ที่มีระบบ ABS จะรู้สึกว่าเบรกเต้นแรงใต้ฝ่าเท้าซึ่งบางครั้งก็รุนแรง อย่าตกใจ หรือคลายน้ำหนักฝ่าเท้า นั่นก็หมายความว่าคุณกำลังให้เบรกกำลังทำงาน การเหยียบแป้นเบรกอย่างรวดเร็วแต่ไม่ใช่ฉับพลันทันที เป็นสิ่งสำคัญในการเพิ่มศักยภาพการเบรก เป้าหมายคือการทำให้ยางรถไม่เสียการยึดเกาะ อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญคือต้องหลีกเลี่ยงการกดเบรกแบบเต็มแรงด้วยการขับแบบทิ้งระยะห่าง เพื่อความปลอดภัยและการเบรกที่นิ่มนวล  
การใช้เบรกอย่างรวดเร็วและลึก ในขณะเดียวกันก็ออกแรงกดเท้าซ้ายกับที่พักเท้าเพื่อรักษาเสถียรภาพของร่างกาย ขณะที่ความเร็วของรถถูกลดระดับลง ค่อยๆ คลายน้ำหนักฝ่าเท้าเล็กน้อยเพื่อให้เบรกอยู่ในจุดที่มีประสิทธิภาพสูงสุด

การเบรกเต็มกำลังในสถานการณ์ฉุกเฉิน หากจำเป็นต้องหยุดอย่างรวดเร็ว ไม่ควรกลัวการกระทืบลงไปบนแป้นเบรก แม้ตอนขับเข้าโค้ง หากเจอสิ่งกีดขวางที่จะต้องเบรกไม่งั้นชนกระเจิงก็ต้องเบรก เมื่อใช้ ABS ให้เหยียบแป้นเบรกจนสุด หากไม่มี ABS ให้เบรกแรงปานกลาง (70%) ขณะเทิรน์พวงมาลัยเล็กน้อย หลีกเลี่ยงการเชนเกียร์เพื่อหยุดรถอย่างรวดเร็ว

หลีกเลี่ยงการเบรกแบบกระทืบหรือเบรกกะทันหัน
เมื่อใช้เบรกแบบฉุกเฉิน อาจนำไปสู่อุบัติเหตุ เช่น หยุดไม่ทันเพราะขับจี้คันหน้ามากเกินไป ขับเร็วแล้วสมาธิหลุด คุณอาจเบรกไม่อยู่แล้วไปชนท้ายรถคันข้างหน้า หรือใช้เบรกฉุกเฉินแล้วหยุดทันแต่ดันโดนรถคันหลังอัดท้ายเข้าไปเต็มๆ อุบัติเหตุจากการเบรกไม่ทันเกิดขึ้นบ่อยมากในเขตเมือง จึงจำเป็นที่จะต้องขับโดยใช้สมาธิ ไม่ไปสนใจโทรศัพท์หรืออะไรก็ตามที่จะเป็นการดึงสมาธิออกจากการควบคุมรถยนต์ ทิ้งระยะห่างให้มีความปลอดภัย ไม่ต้องใช้เบรกหนัก ยิ่งขับเร็วมากเท่าไร ก็ต้องทิ้งระยะห่างจากรถคันหน้าให้มากเท่านั้น อย่าลืมระวังรถคันข้างหลังเอาไว้ด้วย ถ้าเจอเข้ากับพวกชอบขับจี้ก็ปล่อยให้แซงผ่านไปเลย จะไปเล่นด้วยบนถนนนั้น เดี๋ยวก็จะพากันเกิดเรื่องใหญ่โต

ฝึกการใช้เบรกที่นิ่มนวล
ข้อสุดท้ายนี่เห็นมาหลายคนและ แม้กระทั่งสื่อพวกเรากันเองนี่แหละ บางคนขับแล้วไม่อยากนั่งด้วย นอกจากจะขับรถแย่แล้วยังประมาทอีกด้วย

ระยะห่างที่ปลอดภัยจะทำให้คุณเบรกได้อย่างนิ่มนวล ไม่ใช่เบรกแล้วคนนั่งหัวทิ่มหัวตำหรือของในรถหล่นลงมากองระเนระนาด การทิ้งระยะห่างและมองให้ไกลกว่ารถคันข้างหน้าจะช่วยให้คุณใช้เบรกได้ดีและปลอดภัย ยิ่งมองได้ไกลก็จะมีเวลาตัดสินใจหากเกิดเหตุฉุกเฉินขึ้นตรงหน้า การทิ้งระยะห่างทำให้สามารถคาดการณ์ได้อย่างถูกต้องแม่นยำ มีเวลาคิดและมีระยะเบรกพอที่จะหยุดได้อย่างทันท่วงที การเบรกที่นิ่มนวลเริ่มจากการถอนเท้าออกจากแป้นคันเร่ง ให้ความเร็วค่อยๆ ลดลง ปรับความรู้สึกของการเบรกโดยเริ่มแตะเบรกเบาๆ รถจะชะลอความเร็วลงมาพร้อมๆ กับสัญญาณไฟเบรกของรถคุณที่ติดสว่างขึ้นมาเพื่อแจ้งเตือนรถคันข้างหลัง การเบรกที่นิ่มนวลช่วยป้องกันการชนท้ายได้เป็นอย่างดี นอกจากจะปลอดภัยแล้ว ผ้าเบรกและจานเบรกยังอยู่รับใช้ยาวนานขึ้นอีกด้วย.

อาคม รวมสุวรรณ
E-Mail chang.arcom@thairath.co.th
Facebook https://www.facebook.com/chang.arcom
https://www.facebook.com/ARCOM-CHANG-Thairath-Online-525369247505358/