ยุคใหม่ของสงคราม เมื่อโดรนพิฆาต มีศักยภาพมากกว่าเฮลิคอปเตอร์โจมตี!

หนึ่งในยุทโธปกรณ์ที่สร้างความมั่นใจให้กับทหารราบในสนามรบสมัยใหม่ก็คือเฮลิคอปเตอร์จู่โจมฝ่ายเดียวกันที่บินเข้ามาพร้อมด้วยปืนใหญ่อากาศ จรวด และขีปนาวุธอากาศสู่พื้น ดำดิ่งลงต่ำ พุ่งไปข้างหน้าด้วยความเร็วสูง เพื่อจัดการกับฝ่ายตรงข้ามที่กำลังล้อมกรอบโอบเข้าตีด้วยอาวุธนานาชนิดทั้งเบาและหนัก!

ปัจจุบัน ในสนามรบที่เกิดขึ้นทั่วโลก มีหลักฐานบ่งชี้ว่า หากเฮลิคอปเตอร์โจมตีต้องการความอยู่รอดในสนามรบสมัยใหม่ ภาพลักษณ์ของมันอาจต้องเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง เฮลิคอปเตอร์ติดอาวุธจะโจมตีเป้าหมายที่อยู่ในแนวหน้า ลึกเข้าไปในเขตแดนของศัตรู แต่ในความเป็นจริง ความเร็วสูงสุดแค่ 350-400 กิโลเมตรต่อชั่วโมง เป็นลักษณะโดยธรรมชาติของเฮลิคอปเตอร์โจมตีที่อาจเชื่องช้าเกินไป การเพิ่มจำนวนของขีปนาวุธต่อต้านอากาศยานแบบประทับบ่าที่สามารถโจมตีพวกมันได้เหมือนกับไม้ตบแมลงวัน ทำให้ทุกอย่างไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป 

สงครามที่ยืดเยื้อระหว่างรัสเซียและยูเครนไม่มีวี่แววว่าจะสิ้นสุดลง แม้ยูเครนจะเป็นฝ่ายที่สูญเสียมากกว่าหลายเท่า แต่รัสเซียและยูเครน ต้องสูญเสียเฮลิคอปเตอร์โจมตีไปเป็นจำนวนมากในระหว่างสงครามที่ยังคงมองไม่เห็นจุดสิ้นสุด สื่อตะวันตกที่โปรอเมริกัน รายงานว่า รัสเซียสูญเสียเฮลิคอปเตอร์โจมตีอย่างน้อย 62 ลำในการต่อสู้ เช่น Kamov Ka-52 “Alligators” 35 ลำ, Mi-28 “Havocs” 12 ลำ, Mi-35 9 ลำ และ Mi-24 รุ่นเก่า 6 ลำ เป็นความสูญเสียที่ร้ายแรง โดย Ka-52s ที่ถูกยิงตก คิดเป็น 30 เปอร์เซ็นต์ของ Kamov Ka-52 Alligators ทั้งหมดที่ประจำการอยู่ในกองทัพรัสเซีย

ยูเครนเองก็ต้องพบกับความสูญเสียอากาศยานปีกหมุน รวมถึงเครื่องบินรบจำนวนมากจากจรวดต่อต้านอากาศยานระดับต่ำ ตั้งแต่ช่วงแรกของการบุกตะลุยจากกองทัพแดงของรัสเซีย เฮลิคอปเตอร์โจมตี Mi-24 ถูกยิงตกหลายสิบลำ ไม่รวม ฮ. ลำเลียงทางทหารและ ฮ. โจมตีแบบอื่นที่บินขึ้นมาก็โดนสอยทันทีจากอาวุธนำวิถีต่อต้านอากาศยานของรัสเซีย ทำให้กองกำลังเฮลิคอปเตอร์ติดอาวุธของยูเครนแทบจะหมดสภาพกันไปเลยทีเดียว

อะไรทำให้เกิดการสูญเสียอย่างหนัก? รายงานของสื่อตะวันตกที่มักจะเข้าข้างรัฐบาลอเมริกันแจ้งว่า ในฐานะผู้บุกตะลุยเข้าโจมตี เฮลิคอปเตอร์ของกองทัพรัสเซียจะถูกจัดให้อยู่ในสถานการณ์ที่เปราะบางมากกว่าของยูเครน เนื่องจากถูกส่งไปโจมตีในพื้นที่ที่คาดว่าทหารยูเครนได้หลบซ่อนตัวอยู่ แต่ต้องพบกับขีปนาวุธพื้นผิวสู่อากาศระยะสั้นจำนวนมากที่นาโตและพันธมิตรตะวันตกส่งไปให้กับยูเครน นาโตได้ส่งระบบป้องกันภัยทางอากาศแบบพกพา (MANPADS) หลายพันนัด รวมถึง FIM-92 Stingers อย่างน้อย 2,557 ระบบ และระบบขีปนาวุธ Piorun, Sungur, Strela-2, Igla และ RBS-70 ที่ไม่ทราบจำนวน ระบบขีปนาวุธเหล่านี้ใช้งานง่ายและมีระดับความแม่นยำสูง ยิงเครื่องบินปีกตรึงและปีกหมุนของรัสเซียตกหลายลำ แต่สื่อตะวันตกก็ไม่ถนัดที่จะรายงานความสูญเสียของกองทัพยูเครนที่มากกว่ารัสเซียแบบเทียบกันไม่ติด บนน่านฟ้าของยูเครนเต็มไปด้วยเครื่องบินรบของรัสเซียที่บินกันว่อน โดยที่เครื่องบินขับไล่ของยูเครนแทบจะไม่มีเหลือให้บินขึ้นมาต่อกร

เฮลิคอปเตอร์โจมตีสมัยใหม่ ได้รับการพัฒนาในช่วงสงครามเวียดนาม กองทัพสหรัฐฯ ใช้เฮลิคอปเตอร์จำนวนมากเพื่อขนส่งทหารเข้าและออกจากสนามรบ และเฮลิคอปเตอร์เหล่านี้มักตกอยู่ภายใต้การยิงต่อต้านทางภาคพื้นดินจากทหารเวียดกงอย่างรุนแรงและหนักหน่วง หลังจากกองทัพอเมริกันดัดแปลงเฮลิคอปเตอร์ขนส่งทางทหารเป็นครั้งแรก เพื่อทำให้มันกลายเป็นเฮลิคอปเตอร์โจมตีที่คอยสนับสนุนทหารราบ สามารถหิ้วจรวดนับสิบๆ นัดและปืนกลอากาศขนาด 30 มิลลิเมตรเพื่อสนับสนุนหรือคุ้มกันเฮลิคอปเตอร์ลำเลียง หลังจากนั้น  กองทัพบกอเมริกันตัดสินใจใช้เฮลิคอปเตอร์ติดอาวุธ โดยเฉพาะการใช้งานเพื่อคุ้มกันเฮลิคอปเตอร์ขนส่งลำเลียงและเฮลิคอปเตอร์พยาบาล

ผลที่ได้จากการดัดแปลงก็คือ AH-1 Cobra เฮลิคอปเตอร์ที่บรรทุกปืนใหญ่อากาศขนาด 20 มิลลิเมตร และจรวดขนาด 70 มิลลิเมตร แต่ก็ไม่วายที่จะถูกทหารราบเวียดกงสอยร่วงด้วยปืนเล็กหรือ ปตอ. ทำในรัสเซีย หลังสงครามเวียดนาม กองทัพอเมริกันได้ดัดแปลง ฮ. คอบร้า เพื่อทำหน้าที่ต่อต้านยานรบหุ้มเกราะเช่น รถถังหรือรถสายพานลำเลียงพล มันติดอาวุธด้วยขีปนาวุธต่อต้านรถถัง พวกอเมริกันมักจะฟุ้งว่า หากเกิดการรุกรานของโซเวียตในสหภาพยุโรป เฮลิคอปเตอร์ Cobra ที่มีขีปนาวุธต่อต้านรถถัง TOW สามารถวางตำแหน่งได้อย่างรวดเร็ว เพื่อทลายการโจมตีของรถถังจากกองทัพแดงที่เคลื่อนที่อย่างรวดเร็ว

ในเวียดนาม แม้จะมีข้อได้เปรียบที่ชัดเจนกับการใช้งานอากาศยานปีกหมุน แต่ก็มีคำถามตามมาว่า เฮลิคอปเตอร์โจมตีความเร็วต่ำนั้นมีความอยู่รอดน้อยลงในสนามรบที่เต็มไปด้วยจรวดต่อต้านอากาศยานแบบประทับบ่า ในการต่อสู้กับศัตรูที่ทันสมัยและมีอุปกรณ์ครบครันที่ส่งมาจากสหภาพโซเวียต แน่นอนว่ากองทัพเวียดนามเหนือมีขีปนาวุธต่อต้านอากาศยานทั้งเล็กและใหญ่นับไม่ถ้วน เฮลิคอปเตอร์โจมตีของอเมริกันนั้นเร็วและมีอำนาจการยิงมาก แต่การใช้ใบพัดโรเตอร์ทำให้บินช้ากว่าเครื่องบินขับไล่โจมตีแบบไอพ่นหลายเท่า ความจำเป็นในการรักษาน้ำหนักให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้ หมายความว่าเฮลิคอปเตอร์โจมตีนั้นมีการหุ้มเกราะป้องกันไม่มาก การสูญเสียเฮลิคอปเตอร์ในสงครามเวียดนามพร้อมชีวิตของนักบินและลูกเรือจำนวนมาก สหรัฐฯ สูญเสียเฮลิคอปเตอร์ทุกประเภทมากถึง 5,607 ลำในช่วงสงครามเวียดนาม ส่วนใหญ่เกิดจากอาวุธขนาดเล็ก หรือปืนต่อต้านอากาศยานขนาดเล็กที่หลบซ่อนอยู่ในป่าทึบ รอคอยพวกอเมริกันให้บินเข้ามาใกล้แล้วกระหน่ำยิงจนไฟลุกท่วม! 

ความเปราะบางของเฮลิคอปเตอร์โจมตียังไม่เคยถูกทดสอบอย่างเต็มที่ อย่างไรก็ตาม มีสัญญาณก่อนสงครามยูเครนว่าเฮลิคอปเตอร์โจมตีกำลังมีปัญหา : ในปี 1999 กองทัพสหรัฐฯ ส่งเฮลิคอปเตอร์โจมตีไปยังแอลเบเนียเพื่อเข้าแทรกแซงในสงครามกลางเมืองยูโกสลาเวีย แต่เฮลิคอปเตอร์ที่ถูกส่งเข้าไปไม่เคยบินเข้าสู่สนามรบ เนื่องจากการคุกคาม ของ “อาวุธปืนเล็ก ปืนต่อต้านอากาศยาน และขีปนาวุธต่อต้านอากาศยานแบบประทับบ่าของรัสเซีย ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2546 ระหว่างการรุกรานอิรักของกองทัพอเมริกันโดยกล่าวหาว่าอิรักมีอาวุธร้ายแรงอยู่ในครอบครอง เฮลิคอปเตอร์โจมตี AH-64 Apache จำนวน 32 ลำบินขึ้นเพื่อบินข้ามแนวข้าศึกและเข้าโจมตีกองทหารรักษาการ Medina เฮลิคอปเตอร์ AH-64 Apache หลายลำถูกยิงตกอย่างรวดเร็ว และอีกหลายลำได้รับความเสียหายอย่างหนักจากการระดมยิงด้วยอาวุธสารพัดชนิดของทหารอิรัก 

สหรัฐอเมริกามีเฮลิคอปเตอร์โจมตี AH-64 Apache จำนวน 819 ลำและเฮลิคอปเตอร์โจมตี AH-1Z 91 ลำ ทำให้ยุทโธปกรณ์นี้เป็นการลงทุนที่สำคัญในด้านอำนาจการยิง ด้วยราคา 36 ล้านเหรียญสหรัฐ AH-64 Apache ไม่ได้มีราคาที่ถูก การมีนักบินสองคนทำให้ทั้งสองตกอยู่ในอันตรายร้ายแรง สงครามในยูเครนได้แสดงให้เห็นแล้ว นักบินของเฮลิคอปเตอร์โจมตีทั้งยูเครนและรัสเซียที่ถูกสอยร่วง นักบินทั้งคู่มักจะไม่รอดชีวิตจากการถูกยิงตก เมื่อความอยู่รอดของเฮลิคอปเตอร์โจมตีลดลงจากอาวุธนำวิถีขนาดเล็ก ยุทโธปกรณ์ที่จะเข้ามาแทนที่ น่าจะเป็นโดรนพิฆาตติดอาวุธที่ปราศจากความหวาดกลัว 

อย่างไรก็ตาม อาวุธและกลยุทธ์ใหม่กำลังถูกนำมาปรับใช้ทั้งสองฝ่าย  กองทัพสหรัฐฯ กำลังเปลี่ยนจากขีปนาวุธต่อต้านรถถังที่ต้องใช้แนวเล็งโดยตรง ไปสู่ยุทโธปกรณ์ที่เรียกว่า ALEs โดยพื้นฐานแล้ว ALEs เป็นโดรนแบบกามิกาเซ่ที่ติดตั้งดาต้าลิงก์สองทางพร้อมหัวรบต่อต้านรถถัง เฮลิคอปเตอร์โจมตีสามารถปล่อย ALE ที่อยู่เหนือขอบเขตการมองเห็นของนักบิน ALE ดิ่งลงสู่เป้าหมายของศัตรูทันทีที่ตรวจพบเพื่อทำลายล้าง การยิงจากระยะไกลโดยไม่เข้าไปใกล้กับพื้นที่อันตราย ทำให้เฮลิคอปเตอร์โจมตีไม่เพียงแต่อยู่ห่างจากขีปนาวุธระยะสั้นของข้าศึก แต่ยังรวบรวมข้อมูลข่าวกรองเกี่ยวกับตำแหน่งของข้าศึกอีกด้วย อย่างไรก็ตาม เฮลิคอปเตอร์เกือบทุกชนิดสามารถปล่อย ALE ได้ แม้กระทั่งเฮลิคอปเตอร์ขนส่งที่อุ้ยอ้าย 

เฮลิคอปเตอร์ติดอาวุธเป็นจุดเปลี่ยนที่เดินทางมาถึงจุดสิ้นสุดเร็วเกินไป จากการมีอยู่ของโดรนพิฆาต เป็นไปได้ว่า อาวุธและยุทธวิธีใหม่ๆจะสร้างความแตกต่างอย่างแท้จริงในสนามรบ ในบางจุด ระบบบินไร้คนขับแบบโดรน ก็สามารถทำการโจมตีได้เหมือนกัน หมายความว่า โดรนพิฆาตติดอาวุธอาจมีขนาดใหญ่ขึ้น มันจะมีขนาดที่ใกล้เคียงกับเฮลิคอปเตอร์โจมตีอาปาเช่เพื่อหิ้วอาวุธหนักสำหรับการโจมตี เนื่องจากไม่มีระบบช่วยชีวิตที่จำเป็นสำหรับนักบินนั่นเอง

สงครามรัสเซีย-ยูเครน แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนถึงข้อบกพร่องของเฮลิคอปเตอร์โจมตีในสงครามสมัยใหม่ที่มีความเข้มข้นสูง มีรายงานว่ากองทัพจีนได้พิจารณาเกี่ยวกับการสูญเสียเฮลิคอปเตอร์ของทั้งสองฝ่าย และตัดสินใจว่า แม้ว่ากองกำลังของรัสเซียจะพิสูจน์แล้วว่ามีศักยภาพ แต่การสูญเสียชีวิตนักบินและเฮลิคอปเตอร์โจมตีรุ่นใหม่ล่าสุดหลายลำ เป็นบทเรียนสำคัญสำหรับเฮลิคอปเตอร์โจมตีของกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน ทำให้จีนหันไปพัฒนาโดรนติดอาวุธขนานใหญ่ เพื่อสร้างแรงผลักดันในการคานอำนาจกับฝั่งตะวันตก 

เมื่อเฮลิคอปเตอร์จู่โจมเริ่มล้าสมัยและกองทัพโดรนพิฆาตกำลังจะเข้ามาแทนที่ การเปลี่ยนยุทธวิธีและอาวุธอาจไม่เพียงทำให้เฮลิคอปเตอร์มีขีดความสามารถในการเอาตัวรอด แต่ต้องมีประสิทธิภาพทางการบินสูงขึ้นอีกด้วย สงครามในทศวรรษหน้าจะตัดสินว่าเฮลิคอปเตอร์จู่โจมจะยังคงความสามารถในการปฏิบัติงานเอาไว้ หรือถูกรวมอยู่ในระบบอาวุธที่ล้าสมัยและพร้อมที่จะถูกปลดประจำการ! 

อาคม รวมสุวรรณ
E-Mail chang.arcom@thairath.co.th
Facebook https://www.facebook.com/chang.arcom
https://www.facebook.com/ARCOM-CHANG-Thairath-Online-525369247505358/