สตาร์ทอัพจำนวนมากต่างบอกว่า ทุกวันนี้ สามารถแก้ปัญหาการชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าให้รวดเร็วเท่ากับการแวะเติมน้ำมันตามปั๊มได้แล้ว แต่ที่มันยังไม่แพร่หลายและไม่เกิดขึ้นมาจริงๆ ก็เพราะเหตุผล  2 ประการด้วยกัน อย่างแรกคือเรื่องเคมีของตัวแบตเตอรี่เอง และอย่างที่สอง คือ การทำให้มีจำนวนรถยนต์ที่รองรับมากพอที่จะคุ้มค่าต่อการลงทุนสร้างเครือข่ายสถานีชาร์จ มันจึงกลายเป็นปัญหา แต่ในตอนนี้ BYD อ้างว่า แบรนด์มีคำตอบสำหรับเรื่องนี้แล้ว BYD ก่อตั้งขึ้นมาจากจุดเริ่มต้นของการเป็นผู้ผลิตแบตเตอรี่  หัวใจหลักของแบรนด์ก็ยังคงเป็นแบบนั้น ทั้งยังกำลังเร่งยอดขายรถยนต์ในไทยอย่างต่อเนื่อง ส่วนแผนจะติดตั้งหัวชาร์จเร็วความเร็วสูง 'Flash Charging'  ต้องรอดูว่าจะเป็นจริงเมื่อไหร่ 


BYD เปิดตัวเทคโนโลยี Flash Charging Ultra-Fast ซึ่งชูจุดเด่นกำลังไฟสูงสุด 1,500 kW บนสถาปัตยกรรมแรงดันสูง (1,000V - 1,500V) ควบคู่กับแบตเตอรี่ Blade 2.0 โครงสร้างสถานีชาร์จไฟเร็วจี๋ในจีน ใช้ระบบกักเก็บพลังงาน (BESS Storage + Charging) 200–300 kWh ต่อหัวชาร์จ เพื่อป้องกันไม่ให้กระทบต่อแรงดันไฟของระบบไฟฟ้าหลัก (Grid Peak Load) ส่วนแผนการขยายสู่ตลาดต่างประเทศรวมถึงไทย  BYD ได้วางกรอบเวลาที่จะเริ่มขยายโครงสร้างพื้นฐาน Flash Charging ออกสู่ต่างประเทศ ภายในช่วงปลายปี 2026 สำหรับไทย  ปัจจุบัน BYD  ร่วมมือกับพันธมิตรผู้ให้บริการสถานีชาร์จที่มีอยู่เดิมในไทย เช่น PEA VOLTA, EleX by EGAT, OR EV Station PluZ และศูนย์บริการดีลเลอร์ มากกว่าการทุ่มงบสร้างเครือข่ายสถานีชาร์จไฟของตัวเอง 

ในความเป็นจริง การติดตั้ง Flash Charging ในไทย หม้อแปลงและโครงข่ายไฟฟ้า (Grid Constraint) หัวชาร์จระดับ 1,500 kW หรือ Mega-watt Charger ต้องใช้วิศวกรรมระบบไฟฟ้าขั้นสูง หากไม่มีแบตเตอรี่กักเก็บพลังงานร่วมด้วย ต้นทุนการขอขยายเขตและติดตั้งหม้อแปลงสถานีต่อจุดจะสูงมาก ส่วนรถยนต์ BYD รุ่นหลักที่ขายดีในไทย เช่น Atto 3, Dolphin, Sealion 5 DM-i รองรับระบบชาร์จ DC อยู่ในช่วง 70 kW – 150 kW สำหรับระบบ Flash Charge แรงดันสูง 800V-1000V+ นั้น จะถูกสงวนไว้ใหักับรถรุ่นท็อปหรือแบรนด์พรีเมียมในเครือ เช่น Denza Z9GT หรือ Yangwang เป็นหลัก

หากมีความคืบหน้าเรื่องการเปิดตัวตู้ชาร์จนำร่องในไทยอย่างเป็นทางการเพิ่มเติม จะรวบรวมข้อมูลมาอัปเดตให้อีกครั้ง

สถานีชาร์จนี้สามารถชาร์จไฟจาก 10 ถึง 70 เปอร์เซ็นต์ ได้ในเวลาเพียง 5 นาที เมื่อชาร์จ Denza Z9 GT ซึ่งคิดเป็นพลังงานไฟฟ้าที่ประจุเพิ่มเข้าไปถึง 74 กิโลวัตต์-ชั่วโมง (kWh) หรือถ้าต้องการมากกว่านั้น ก็สามารถชาร์จจาก 10 ถึง 97 เปอร์เซ็นต์ ได้ในเวลาเพียง 9 นาที โดยระบบ Flash Charge  สามารถจ่ายกำลังไฟฟ้าได้สูงสุดถึง 1,500 กิโลวัตต์ (kW) ใช่ครับ... 1.5 เมกะวัตต์เลยทีเดียว และเพื่อลดภาระการดึงไฟฟ้ามหาศาลจากระบบสายส่ง (Grid) ตัวตู้ชาร์จจึงมีการติดตั้งแบตเตอรี่กักเก็บพลังงานแบบตั้งพื้น (Stationary buffering batteries) เอาไว้ในตัว พร้อมทั้งเสริมด้วยระบบโซลาร์เซลล์ในพื้นที่ ส่วนหัวชาร์จนั้นยังคงใช้หัวขั้วมาตรฐาน CCS ทั่วไป

รถยนต์ของ BYD ยังคงใช้สถาปัตยกรรม 'Blade Battery' หมายถึงการใช้เคมีแบบ LFP (Lithium Iron Phosphate) และการจัดวางโครงสร้างแบบ Cell-to-Pack แต่ผ่านการปรับแต่งโครงสร้างชั้นวัสดุ เคมีภายใน และระบบระบายความร้อนมาตลอดระยะเวลา 6 ปี เพื่อให้ได้มาซึ่งความทนทาน ศัตรูตัวฉกาจของแบตเตอรี่ที่ถูกชาร์จด้วยความเร็วสูงก็คือ ความร้อน เพราะกระแสไฟไฟฟ้าสำหรับชาร์จที่มีกำลังแรงสู จะสร้างความร้อนมหาศาล ซึ่งส่งผลเสียและทำลายเซลล์แบตเตอรี่ BYD จึงเข้าจัดการและบุกแก้ปัญหานี้พร้อมกันใน 3 ด้าน ได้แก่ 

ลดค่าความต้านทานทางไฟฟ้าภายในเซลล์แบตเตอรี่ลง เพื่อลดการเกิดสะสมของความร้อน

เพิ่มขีดความสามารถของเซลล์แบตเตอรี่ให้ทนทานต่ออุณหภูมิที่สูงขึ้นได้ดียิ่งขึ้น

ปรับปรุงและพัฒนาระบบระบายความร้อนให้มีประสิทธิภาพดียิ่งขึ้น

ค่าความต้านทานลดลงได้ด้วยการใช้ชั้นแผ่นกั้น  Separator ที่บางเป็นพิเศษ ซึ่งต้องอาศัยวิศวกรรมระดับนาโนและการปรับแต่งโครงสร้างให้มีประสิทธิภาพสูงสุด จากนั้นทั้งฝั่งแอโนด (ขั้วลบ) และแคโทด (ขั้วบวก) ถูกปรับปรุงให้มีประสิทธิภาพที่เหมาะสม ในการรับและปลดปล่อยลิเธียมไอออน BYD ระบุว่า ทั้งหมดนี้ ส่งผลให้ชุดแบตเตอรี่รุ่นใหม่มีความทนทานต่อการชาร์จเร็วซ้ำๆ ได้ดีกว่ารุ่นที่มีอยู่ในปัจจุบัน ยิ่งไปกว่านั้น มันยังมีความหนาแน่นของพลังงานเพิ่มขึ้นเล็กน้อย ว่ากันไปนั่นเลยทีเดียว แต่สื่อแบบผมก็ยังไม่เชื่ออยู่ดี จนกว่าจะมีการทดสอบตรวจวัดระดับพลังงานไฟฟ้าในแบตเตอรี่รุ่นใหม่ของแบรนด์ยักษ์จากแดนมังกรซะก่อน

BYD แจ้งว่า ไม่มีข้อจำกัดสำหรับรถยนต์แบรนด์อื่นที่จะเข้ามาใช้บริการสถานี Flash Charging เหล่านี้ แต่แน่นอนว่าข้อจำกัดด้านความเร็วในการชาร์จของตัวรถเองจะไม่ถูกก้าวข้ามไปได้ ดังนั้นหากรถของคุณจำเป็นต้องใช้เวลาชาร์จ 40 นาทีบนตู้ชาร์จขนาด 150kW มันก็ยังคงต้องใช้เวลา 40 นาทีเท่าเดิม จึงไม่น่าแปลกใจที่ BYD กำลังพิจารณาการจำกัดเวลาเสียบชาร์จในประเทศจีน หรือการเพิ่มอัตราค่าบริการสำหรับรถที่จอดแช่นานเกินไป แม้ว่าตอนนี้จะยังไม่ได้ระบุรายละเอียดที่ชัดเจนก็ตาม.

อาคม รวมสุวรรณ
E-Mail chang.arcom@thairath.co.th  
Facebook https://www.facebook.com/chang.arcom  
https://www.facebook.com/ARCOM-CHANG-Thairath-Online-525369247505358/