ทางการจีนคุมเข้มห้ามค่ายรถขายรถไฟฟ้าต่ำกว่าทุน หวั่นทำลายอุตสาหกรรม

หมดยุครถไฟฟ้าราคาถูก ทางการจีนคุมเข้มห้ามค่ายรถขายรถไฟฟ้าต่ำกว่าทุน หวั่นทำลายอุตสาหกรรมไปมากกว่านี้

เมื่อวันที่ 12 ก.พ. 69 สำนักข่าว AP และ สำนักข่าวบลูมเบิร์ก รายงานว่า สำนักงานกำกับดูแลตลาดแห่งรัฐ หรือ State Administration for Market Regulation ของประเทศจีน (SAMR) ได้ออกคำสั่งเผยแพร่ไปยังบรรดาค่ายรถยนต์ไฟฟ้า ตัวแทนจำหน่ายและซัพพลายเออร์ชิ้นส่วน ห้ามผู้ผลิตรถยนต์จำหน่ายรถต่ำกว่าต้นทุนรวมทั้งหมดของการผลิต ซึ่งไม่ใช่แค่เฉพาะต้นทุนในสายการผลิตเท่านั้น แต่รวมถึงค่าใช้จ่ายด้านบริหาร การเงิน และการตลาดด้วย

โดย SAMR มีเป้าหมายสกัดกั้นการทำสงครามราคาที่ต่างฝ่ายต่างลดราคาลงไปเรื่อย ๆ จนถึงจุดต่ำสุด หรือการแข่งขันลดราคาแบบทำลายล้าง ซึ่งกำลังก่อผลกระทบอย่างรุนแรงต่อตลาดรถยนต์อีวี

อย่างไรก็ตาม คำประกาศของสำนักงานบริหารตลาดแห่งรัฐ ห้ามบรรดาค่ายรถยนต์ไฟฟ้าทั้งหลาย จากการตั้งราคาต่ำกว่าต้นทุนการผลิตเพื่อกำจัดคู่แข่งหรือผูกขาดตลาด โดยที่ผู้ละเมิดเสี่ยงเผชิญกับการดำเนินการทางกฎหมายอย่างหนักหน่วง

ขณะเดียวกันกฎใหม่ของ SAMR ยังห้ามการฮั้วราคากันระหว่างผู้ผลิตรถยนต์และซัพพลายเออร์ รวมถึงการห้ามแบรนด์บังคับดีลเลอร์ให้ขายรถขาดทุนผ่านโครงการเงินคืนหรือโบนัสที่มีลักษณะลงโทษอีกด้วย

ความเคลื่อนไหวนี้มีขึ้นหลังจากสมาคมผู้ผลิตรถยนต์แห่งประเทศจีน เปิดเผยว่ายอดขายรถยนต์นั่งส่วนบุคคลในจีน ลดลง 19.5% ในเดือนมกราคม เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อน ถือเป็นการลดลงคิดเป็นเปอร์เซ็นต์มากที่สุดนับตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2024

นอกจากนี้แล้ว ข้อมูลของทางสมาคมผู้ผลิตรถยนต์แห่งประเทศจีน ยังเผยให้เห็นว่ายอดขายรถยนต์นั่งส่วนบุคคลในเดือนมกราคม อยู่ที่ 1.4 ล้านคัน ลดลงจากระดับ 2.2 ล้านคัน ในเดือนธันวาคม

อย่างไรก็ตาม Demand หรือ อุปสงค์ที่อ่อนแอสะท้อนให้เห็นว่า ผู้ซื้อรถยนต์อยู่ในภาวะฝืดเคือง และลังเลที่จะจับจ่ายใช้สอยในสินค้าใหญ่ ๆ นอกจากนี้แล้วยอดขายยังได้รับผลกระทบจากการปรับลดสิทธิยกเว้นภาษีสำหรับการซื้อรถอีวี ประกอบกับความไม่แน่นอนว่าจะมีโครงการเงินอุดหนุนสำหรับนำรถเก่ามาแลกซื้อรถใหม่ต่อไปหรือไม่

สงครามราคารถยนต์ไฟฟ้าในจีน

อย่างไรก็ตาม สงครามราคารถยนต์ไฟฟ้าในจีนได้ก่อความสูญเสียในมูลค่าการส่งออกทั่วทั้งภาคอุตสาหกรรมกว่า 68,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในช่วง 3 ปีหลังสุด (อ้างอิงข้อมูลจาก หลี่ หยานเว่ย สมาชิกสมาคมตัวแทนจำหน่ายรถยนต์แห่งประเทศจีน)

นักวิเคราะห์คาดการณ์ว่าอุปสงค์ภายในประเทศจะลดลงในปีนี้ ขณะเดียวกันบรรดาค่ายรถจีนกำลังรุกคืบไปได้เรื่อย ๆ ในตลาดโลก การส่งออกรถยนต์นั่งส่วนบุคคลของจีน อยู่ที่ 589,000 คัน ในเดือนมกราคม เพิ่มขึ้นถึง 49% เมื่อเทียบเป็นรายปี

นักวิเคราะห์มองว่า สงครามราคาที่ยืดเยื้อมาหลายปีได้พลิกโฉมอุตสาหกรรมยานยนต์จีน หนุนการเติบโตของผู้เล่นรายใหญ่อย่าง BYD และ Tesla ขณะเดียวกันผู้ผลิตรายเล็กจำนวนมากต้องเผชิญแรงกดดันหนักจนเข้าใกล้ภาวะล้มละลาย

โดยการแข่งขันที่ดุเดือดยังส่งแรงกระเพื่อมไปถึงห่วงโซ่อุปทาน โดยค่ายรถเรียกร้องส่วนลดจากผู้ผลิตชิ้นส่วน และยืดระยะเวลาการชำระเงิน ซึ่งเป็นแนวปฏิบัติที่หน่วยงานกำกับดูแลพยายามจัดการเช่นกัน

สงครามราคาที่ยืดเยื้อมาหลายปีได้พลิกโฉมอุตสาหกรรมยานยนต์จีน หนุนการเติบโตของผู้ในแนวทางฉบับล่าสุด หน่วยงานยังปรับรายละเอียดบางส่วนจากร่างก่อนหน้า โดยกำหนดให้แพลตฟอร์มซื้อขายรถยนต์ออนไลน์ทำหน้าที่เป็นผู้เฝ้าระวังตลาดแบบเรียลไทม์ และต้องแจ้งเตือนทั้งผู้บริโภคและหน่วยงานรัฐ หากพบการตั้งราคาต่ำผิดปกติ

สำหรับรถยนต์ที่ขับเคลื่อนด้วยซอฟต์แวร์ (software-defined vehicles) กฎใหม่กำหนดให้ผู้ผลิตต้องแจ้งลูกค้าเมื่อช่วงทดลองใช้ฟรีของซอฟต์แวร์กำลังจะหมดอายุ และห้ามนำฟีเจอร์ที่ไม่ได้แจ้งไว้ตั้งแต่ตอนขายมาเปลี่ยนเป็นบริการแบบเก็บเงินภายหลัง

อย่างไรก็ดีแม้รัฐบาลจีนจะพยายามปราบปรามการลดราคาเชิงรุก และเพิ่งเตือนว่าจะลงโทษรุนแรงหากยังฝ่าฝืน แต่ในช่วงต้นปีนี้ ตลาดรถจีนยังคงเผชิญระลอกใหม่ของการตัดราคาที่รุนแรงต่อเนื่อง