ไลฟ์สไตล์
100 year

วิกฤตการณ์พม่า หรือความเคลื่อนไหวอาเซียนจะล่าช้าเกินไป?

ไทยรัฐออนไลน์
11 มิ.ย. 2564 17:18 น.
SHARE
  • ฉันทามติ 5 ข้อ จากที่ประชุมผู้นำอาเซียนเมื่อเดือนเมษายน ที่เรียกร้องให้ยุติความรุนแรง ให้ความช่วยเหลือพม่าด้านมนุษยธรรม และตั้งทูตพิเศษเพื่อช่วยแก้ไขวิกฤติครั้งนี้ด้วยแนวทางสันติวิธี ยังไม่มีข้อไหนเลยที่ส่อเค้าว่าจะเป็นจริงในเร็ววันนี้
  • มีข้อเสนอที่หลากหลายจาก อินโดนีเซีย ไทย และสิงคโปร์ ที่อยากจะเห็นทูตพิเศษของอาเซียนมาในรูปของคณะบุคคลที่เป็นผู้แทนของหลายชาติมากกว่าจะเป็นปัจเจกบุคคล
  • ทั้งอินโดนีเซีย สิงคโปร์ และไทย มีผลประโยชน์จากในความสัมพันธ์กับพม่า ไม่ว่าจะเป็นด้านเศรษฐกิจ การค้า การลงทุน และผู้ลี้ภัย

เป็นเวลากว่า 2 เดือนแล้วที่ผู้นำอาเซียนบรรลุฉันทามติ 5 ข้อระหว่างการประชุมสมัยพิเศษเมื่อวันที่ 24 เมษายน 2021 เพื่อแก้ไขวิกฤตการณ์ในพม่า แต่ยังไม่สามารถดำเนินการใดๆ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายได้

กระทั่งวันนี้ สภาบริหารแห่งรัฐพม่า ภายใต้การนำของ พลเอกอาวุโส มิน อ่อง หล่าย ผู้ยึดกุมอำนาจอยู่ สังหารประชาชนไปแล้ว 858 คน และจับกุมคุมขังคนที่ต่อต้านไปอีกเกือบ 6,000 คนแล้ว และฝ่ายประชาชนพม่า ก็ตั้งรัฐบาลคู่ขนานขึ้นมา เริ่มสร้างกองกำลังเพื่อผนึกกับกองกำลังของกลุ่มชาติพันธุ์เพื่อต่อสู้ด้วยอาวุธกับกองทัพพม่าหรือตัดมาดอว์ (Tatmadaw) อย่างขนานใหญ่

ในบรรดาฉันทามติของอาเซียน 5 ข้อ ที่เรียกร้องให้ยุติความรุนแรง ให้ความช่วยเหลือพม่าด้านมนุษยธรรม และตั้งทูตพิเศษเพื่อช่วยแก้ไขวิกฤติครั้งนี้ด้วยแนวทางสันติวิธี ยังไม่มีข้อไหนเลยที่ส่อเค้าว่าจะเป็นจริงในเร็ววันนี้

บรูไน ในฐานะประธานอาเซียนได้ส่งรัฐมนตรีต่างประเทศคนที่สองคือ ดาโต๊ะ เอรีวาน ยูซูฟ (Dato Erywan Pehin Yusof) และเลขาธิการอาเซียน ลิม จ๊อก ฮอย (Lim Jock Hoi) ซึ่งเป็นชาวบรูไนเหมือนกัน ได้เดินทางเยือนพม่า และพบกับ มิน อ่อง หล่าย ที่กรุงเนปิดอว์ เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน เพื่อหารือว่าจะเริ่มต้นบังคับใช้ฉันทามติ 5 ข้ออย่างไร แต่หลังจากพบกันแล้ว ก็ยังไม่มีอะไรคืบหน้าอยู่ดี

สมาชิกอาเซียนประเทศสำคัญๆ อย่าง สิงคโปร์ และมาเลเซีย ได้แสดงความผิดหวังที่เห็นการดำเนินการเป็นไปอย่างล่าช้า หลายประเทศคาดหวังว่า ถึงบัดนี้ อาเซียนควรจะได้ชื่อผู้แทนพิเศษเพื่อทำหน้าที่ประสานความร่วมมือในการแก้ไขวิกฤติ แต่แหล่งข่าวในวงการทูตบอกว่า กลุ่มอาเซียนยังไม่สามารถหาข้อยุติได้ว่า ใครควรจะรับหน้าที่นี้ และทูตพิเศษควรจะมาในรูปของปัจเจกบุคคลหรือคณะบุคคล

มีข้อเสนอที่หลากหลายจาก อินโดนีเซีย ไทย และสิงคโปร์ ที่อยากจะเห็นทูตพิเศษของอาเซียนมาในรูปของคณะบุคคลที่เป็นผู้แทนของหลายชาติมากกว่าจะเป็นปัจเจกบุคคล และมีแนวคิดจากกระทรวงการต่างประเทศของไทยที่อยากจะเปลี่ยนถ้อยคำจากทูตพิเศษเป็น ‘เพื่อนของประธาน’ (friend of the chair) เพื่อให้หลายๆประเทศสมาชิกมีส่วนร่วมมากขึ้น

มีรายงานข่าวว่า ประธานอาเซียนได้นำเสนอรายชื่อคณะบุคคลจาก อินโดนีเซีย สิงคโปร์ และไทย ให้มิน อ่อง หล่าย พิจารณา ยังไม่มีการเปิดเผยรายชื่ออย่างเป็นทางการ แต่เท่าที่มีสื่อสารกันในวงการทูต นั้นมีชื่ออดีตนายกรัฐมนตรี โก๊ะ จก ตง (Goh Chok Tong) ของสิงคโปร์ พลเอกธนะศักดิ์ ปฏิมาประกร อดีตผู้บัญชาการกองทัพไทย และอดีตรัฐมนตรีต่างประเทศของไทย และ มาร์ตี นาตาเลกาวา (Marty Natalegawa) อดีตรัฐมนตรีต่างประเทศอินโดนีเซีย รวมอยู่ด้วย

รายชื่อทั้งหมดนั้นสะท้อนว่าทั้งสามชาติเคลื่อนไหวหนักกว่าประธานเสียด้วยซ้ำ ในการหาทางเข้าไปช่วยแก้ไขปัญหาในพม่า

สิงคโปร์นั้นมีผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจในพม่ามาก เพราะเป็นนักลงทุนรายใหญ่สุด และเป็นที่ทราบกันดี ทั้งรัฐบาลและนักลงทุนสิงคโปร์ แสดงเจตนาต่อต้านการรัฐประหารครั้งนี้ชัดแจ้งมากกว่าใครทั้งหมด ส่วนอดีตนายกรัฐมนตรีโก๊ะ น่าจะนับได้ว่าเป็นผู้นำอาเซียนคนแรกๆ ที่ไปเยือนพม่าในช่วงต้นทศวรรษ 1990s หลังเหตุการณ์ลุกฮือของนักศึกษาในปี 1988 อีกทั้งเขาได้เคยพูดปกป้องนโยบายเกี่ยวพันอย่างสร้างสรรค์ของอาเซียนต่อพม่าว่า เป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งยวด เพราะอาเซียนไม่อาจจะโดดเดี่ยวพม่าได้

กรณีของไทย ไม่อาจปฏิเสธความจำเป็นที่จะต้องเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับปัญหาพม่าไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง ด้วยความที่เป็นเพื่อนบ้านใกล้ชิด มีพรมแดนติดกันยาวถึง 2,401 กิโลเมตร มีปัญหาชายแดนระหว่างกันมาก เช่น การลักลอบค้ายาเสพติด การค้ามนุษย์ การค้าชายแดน และความมั่นคงตามแนวชายแดนอันเนื่องมาจากการสู้รบระหว่างกองทัพพม่าและกองกำลังของกลุ่มชาติพันธุ์ รวมทั้งผู้อพยพที่กำลังหนีภัยสงครามและภัยเศรษฐกิจเข้าสู่ประเทศไทย

ทั้งสองชาติมีผลประโยชน์ทางธุรกิจระหว่างกันมากเป็นอันดับต้นๆ ของเอเชีย พม่าพึ่งพิงสินค้าอุปโภคบริโภคจากไทย และไทยพึ่งพิงพลังงานปิโตรเลียมและวัตถุดิบหลายอย่างจากพม่า ผู้นำกองทัพไทยและพม่ามีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน เชื่อกันว่านอกจากเสนอตัวเป็นลูกเลี้ยง พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ แล้ว มิน อ่อง หล่าย นับถือพลเอกธนะศักดิ์ เหมือนพี่ชาย นอกจากนี้ กระทรวงการต่างประเทศของไทย ก็ยังเสนอชื่อ วีระศักดิ์ ฟูตระกูล วุฒิสมาชิก และอดีตทูตไทยประจำพม่า เป็นผู้แทนพิเศษของอาเซียนด้วย

สำหรับอินโดนีเซีย แม้ว่าจะมีผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจกับพม่าน้อยกว่าสองชาติแรก แต่อินโดนีเซียแสวงหาบทบาทนำในอาเซียนในการแก้ไขปัญหาโรฮีนจามาต่อเนื่องยาวนาน เพราะเป็นประเทศมุสลิมที่ชาวโรฮีนจานิยมลี้ภัยไปตั้งรกราก

อินโดนีเซียออกโรงเคลื่อนไหวผลักดันให้ประธานอาเซียนคือบรูไน แสดงท่าทีต่อปัญหาพม่านับแต่วันแรกที่ มิน อ่อง หล่าย ทำการรัฐประหาร แหล่งข่าวนักการทูตเปิดเผยว่า ความจริงอินโดนีเซียต้องการเสนออดีตรัฐมนตรีต่างประเทศ ฮัสซัน วิราจูดา (Hassan Wirajuda) หรือไม่ก็ มาร์ตี นาตาเลกาวา เป็นผู้แทนพิเศษอาเซียน แต่สมาชิกอาเซียนอื่น โดยเฉพาะไทย เห็นว่า อินโดนีเซียแสดงจุดยืนต่อต้านกองทัพพม่าแรงเกินไป อดีตรัฐมนตรีอย่างมาร์ตีก็มีจุดยืนและท่าทีคล้ายกับประเทศตะวันตกมาก อาจจะไม่สามารถทำงานร่วมกับ มิน อ่อง หล่าย หรือ ผู้นำอื่นใดของพม่าได้ การเสนอให้มีผู้แทนชาติอื่นๆ เข้าร่วมด้วยน่าจะเป็นทางออกที่ดีกว่า

ข่าวแนะนำ

ยังไม่ทราบว่า มิน อ่อง หล่าย มีความเห็นอย่างไรต่อรายชื่อของบุคคลที่มาทำหน้าที่ผู้แทนพิเศษของกลุ่มอาเซียน แต่ประชาชนชาวพม่าที่ประท้วงต่อต้านรัฐบาลทหารอยู่ในเวลานี้ เฉพาะอย่างยิ่งรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติที่เคยเรียกร้องให้อาเซียนรับรองฐานะของพวกเขา ไม่มีศรัทธาหรือความหวังว่าอาเซียนจะสามารถแก้ไขปัญหาอะไรให้พวกเขาได้ บางทีการดำเนินการของอาเซียนจะมีผลเท่ากับให้ความชอบธรรมกับระบอบทหารของ มิน อ่อง หล่าย ให้อยู่อำนาจต่อไปได้อย่างสบาย

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

พม่ารัฐประหารพม่ามิน อ่อง หล่ายอาเซียนปฏิวัติพม่าspecial contentpremium content

ข่าวแนะนำ

คุณอาจสนใจข่าวนี้

thairath-logo

ApplicationMy Thairath

ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
Trendvg3 logo
วันพฤหัสที่ 17 มิถุนายน 2564 เวลา 11:46 น.