เมื่อเกิดทางเลือกใหม่ให้กับผู้โดยสารในสนามบินสุวรรณภูมิ จนกลุ่มแท็กซี่ขนาดใหญ่ หรือแท็กซี่แวนรวมตัวทวงถามจากกรมการขนส่งทางบก กับข้อเรียกร้องขอปรับขึ้นค่าเซอร์ชาร์จ (surcharge) จาก 50 บาท เป็น 100 ซึ่งเคยยื่น 4 ปีแล้ว ยังไม่ได้รับพิจารณา แต่กลับเกิด แท็กซี วีไอพี ซึ่งมีลักษณะรถคล้ายกัน แต่คิดค่าเซอร์ชาร์จ 100 บาท ดังที่ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ลงพื้นที่สำรวจและนำเสนอแล้วนั้น คลิกอ่านข่าว ลอยแพ ทวงถาม! ทรหดแค่ไหน กว่าแท็กซี่สุวรรณภูมิ จะได้เงินเซอร์ชาร์จ 50 บาท (คลิป)
จากกรณีดังกล่าว เกิดข้อสงสัยหลายประเด็นจากกลุ่มแท็กซี่และผู้โดยสาร อาทิ ค่าเซอร์ชาร์จ 50 บาท จำเป็นอย่างไร ยกเลิกได้หรือไม่ อะไรทำให้แท็กซี่วีไอพีได้อนุมัติค่าเซอร์ชาร์จ 100 บาท รวมถึงประเด็นสำคัญที่สุด คือ เหตุใดผู้โดยสารต้องเป็นคนแบกรับภาระ
...
เรื่องของเรื่อง เก็บ 50 บาท มีที่มาจากสนามบินดอนเมือง
กำเนิดการเก็บค่าเซอร์ชาร์จ นายเชิดชัย สนั่นศรีสาคร รองอธิบดีกรมการขนส่งทางบก (ขบ.) เปิดเผยกับทีมข่าวฯ ว่า เกิดขึ้นในปี 39 ซึ่งตอนนั้นสนามบินของไทยมีแห่งเดียว คือ ดอนเมือง ในช่วงแรกที่ให้บริการ ส่วนใหญ่รถแท็กซี่ ไม่นิยมเข้าไปรับผู้โดยสารในสนามบินดอนเมือง เหตุเสียเวลารอคอยผู้โดยสาร ทางกระทรวงคมนาคม ต้องการให้มีรถโดยสารสาธารณะประเภทแท็กซี่เข้าไปบริการนอกเหนือรถป้ายเขียว หรือรถลีมูซีนที่มีอยู่ ซึ่งรถกลุ่มนี้ค่าโดยสารค่อนข้างแพง
จึงกำหนดให้รถแท็กซี่เข้าไปบริการในสนามบิน โดยคิดค่าเสียเวลาให้ เนื่องจากเป็นต้นทุนที่ต้องไปรอรับผู้โดยสาร และเป็นค่าบริการในการขนสัมภาระ เกิดค่าเซอร์ชาร์จให้ตามประกาศกระทรวงคมนาคมไม่เกิน 100 บาท แต่ให้เก็บ 50 บาท หลังจากนั้นเมื่อ ก.ย. 2549 สนามบินสุวรรณภูมิเปิดก็ใช้อัตราเดียวกัน
หลักคำนวณค่าเซอร์ชาร์จ เผยเหตุผลักภาระให้ผู้โดยสาร ท้ายสุดเงินเข้ากระเป๋าใคร
“ค่าเซอร์ชาร์จ” ใช่ “ค่าเรียกรอ” ตามที่บางคนเข้าใจหรือไม่.... นายเชิดชัย ชี้แจงข้อสงสัยนี้ว่า “ค่าเซอร์ชาร์จ” เป็นประกาศของกระทรวงคมนาคม และกรมการขนส่งทางบกในฐานะนายทะเบียนเป็นคนเสนอ คำว่าเซอร์ มาจากคำว่า เซอร์วิส (service) ความหมายที่ถูกต้องคือ “ค่าธรรมเนียมพิเศษจากค่าโดยสาร” โดยคิดคำนวณจากปัจจัยหลายอย่างที่เกี่ยวข้องกับต้นทุนการเดินรถ อาทิ ต้นทุนที่ต้องเสียเวลาในการรอคอย
โดยคิดคำนวณจากวันหนึ่งมีรายได้เท่าไหร่ จากนั้นคำนวณมาเป็นชั่วโมง เป็นนาที และคำนวณว่าถ้าไปที่สนามบินกว่าจะได้ผู้โดยสารต่อคัน ต้องเสียเวลารอคอยเท่าไหร่ ก็คำนวณบวกต้นทุนนั้นให้ผู้โดยสารเป็นผู้รับภาระ เมื่อผู้โดยสารขี้นแท็กซี่ "ณ จุดจอดที่กำหนดไว้" ในสนามบิน ผู้โดยสารต้องเสียค่าธรรมเนียม 50 บาท ให้กับผู้ขับขี่รถแท็กซี่โดยตรง เหตุเพราะผู้โดยสารเป็นผู้ใช้บริการ
คำเฉลย ค่าเซอร์ชาร์จแท็กซี่ VIP ไฉน 100 บาท ทั้งๆ ที่ขนาดรถใกล้เคียงแท็กซี่แวน
...
ซึ่งประเด็นนี้ สร้างความฉงนให้กับกลุ่มแท็กซี่สนามบินสุวรรณภูมิเป็นอย่างมาก เนื่องจากเรียกร้องขอเพิ่มค่าเซอร์ชาร์จจาก 50 เป็น 100 บาท ไป 4 ปี แต่ยังไม่ได้รับการพิจารณา แต่ทำไมแท็กซี่ VIP กลับได้เซอร์ชาร์จ 100 บาท ทั้งที่รถมีขนาดใกล้เคียงกัน โดยรองอธิบดีกรมการขนส่งฯ เปรียบเทียบข้อแตกต่างระหว่างแท็กซี่วีไอพี กับแท็กซี่แวน ว่าแท็กซี่วีไอพี เป็นบริการทางเลือกอีกแบบ
มิติรถคล้ายกัน แต่ลักษณะการให้บริการของแท็กซี่วีไอพีจะมีการกำหนดมาตรฐานการให้บริการที่แตกต่างจากแท็กซี่แวน อาทิ การแรกเข้าการเป็นแท็กซี่วีไอพีต้องเป็นในรูปนิติบุคคล ที่มีการบริหารจัดการค่อนข้างมืออาชีพ มีแผนพัฒนาบุคลากรและมาตรฐานการให้บริการ และกำหนดบังคับต้องเรียกผ่านแอบพลิเคชัน โดยหลักการคำนวณค่าเซอร์ชาร์จให้ 100 บาท มีปัจจัยจากต้นทุนการประกอบการทั้งหมด ซึ่งตั้งไว้สูงเพื่อมาตรฐานที่ดี
ทั้งนี้ต้นทุนรถแท็กซี่วีไอพี 1 คัน นั้นราคาสูงเท่าไร ทีมข่าวฯ สอบถามจากนายโกเมศ สุขประเสริฐ ผู้จัดการด้านการดำเนินการ เปิดเผยข้อมูลว่า รถแท็กซี่วีไอพี ใช้พลังงานไฟฟ้า 100% ไม่ใช้เครื่องยนต์กับน้ำมัน ใช้มอเตอร์กับไฟฟ้าอย่างเดียว ช่วยลดมลพิษ เฉพาะรถเปล่าๆ ราคาเกือบ 2 ล้าน หากมีการติดตั้งอุปกรณ์ เช่น มิเตอร์ ป้ายทะเบียน กล้อง CCTV หน้าตัวรถกับในรถ จนครบถ้วน ตกคันละ 2 ล้านกว่าบาท
...
“ด้านความปลอดภัย คนขับรถ เป็นพนักงานบริษัท มีเงินเดือนหลักหมื่น วันหยุด และสวัสดิการต่างๆ มีการเช็กข้อมูลได้ตลอดเวลา กล้องในตัวรถสแน็ปทุกๆ 1 นาที” นายโกเมศชี้แจง
คนขับเจตนาแฝง “เหมา” ชี้ช่องทาง “ป้ายเขียว” แต่ไม่ดำเนินการ
กลุ่มแท็กซี่แวนที่สนามบินสุวรรณภูมิกลับมาทวงถามข้อเรียกร้อง รองอธิบดีกรมการขนส่งฯ เปิดเผยว่า เป็นแท็กซี่ที่จดทะเบียนนานแล้ว อยากได้ค่าโดยสารสูงกว่าแท็กซี่ปกติ เนือ่งจากรถคันใหญ่กว่า มีต้นทุนสูงการใช้เชื้อเพลิงมากกว่า ซึ่งเมื่อปี 59 ทางกรมการขนส่งฯ การท่าฯ พยายามแก้ปัญหาให้ตรงความต้องการ
คือ เจตนาอยากเหมาค่าโดยสารมากกว่ากดมิเตอร์ เสนอทางเลือกให้เปลี่ยนประเภทรถเป็นป้ายเขียว โดยการท่าฯ จัดที่จอดต่างหาก จะเก็บค่าโดยสารอย่างไรอยู่ที่การท่าฯ กำหนด แต่คงไม่กำหนดให้เท่ากับรถป้ายเขียวของการท่าฯ ที่มีให้บริการอยู่แล้ว เพราะสภาพรถแท็กซี่แวนสู้รถกลุ่มนั้นไม่ได้ แต่แท็กซี่ไม่เปลี่ยนป้าย
...
“เป็นแท็กซี่มิเตอร์ แต่ไม่อยากกดมิเตอร์ เลยออกมาในลักษณะนี้ ต้องการราคาเหมาก็แนะให้ใช้จดทะเบียนเป็นป้ายเขียว แต่ราคาจะสูงสู้กับรถเบนซ์ รถโตโยต้า ป้ายทะเบียนสีเขียวของการท่าไม่ได้ อยากให้แฟร์กับผู้โดยสารด้วย เป็นมิเตอร์ก็ต้องใช้มิเตอร์ มีกฎหมายบังคับไว้” รองอธิบดีกรมการขนส่งฯ กล่าว
งูกินหาง ปฐมเหตุแท้จริง กรมการขนส่งลั่น ต้องแฟร์กับผู้โดยสาร
อย่างไรก็ดี นายเชิดชัย ระบุอีกว่า ตั้งแต่รับข้อเรียกร้องมาแต่แรก ทั้งการท่าฯ คณะทำงาน ก็มีความเห็นไปในทิศทางเดียวกันว่า การขึ้นค่าเซอร์ชาร์จไม่สามารถแก้ปัญหาให้รถแท็กซี่ได้ เพราะเจตนา คือ ต้องการรับเหมา แต่โดนลงโทษ หรือร้องเรียนอยู่เรื่อย ทั้งนี้ก็มีการทบทวนอยูตลอด และทางกระทรวงคมนาคมกำหนดค่าโดยสารและค่าเซอร์ชาร์จขั้นต่ำไว้แล้ว หากต้องการให้ขึ้นค่าโดยสาร ค่าเซอร์ชาร์จ จะยกเลิก หรือปรับปรุงให้เหมาะสม ทำได้ทั้งนั้น ถ้ามีเหตุมีผล มีความเป็นธรรมทั้งคนขับและผู้โดยสาร
“สาเหตุที่ไม่ปรับค่าโดยสารขึ้น เนื่องจากเป็นปัญหางูกินหาง ผู้โดยสารอ้างว่าบริการแย่ๆ การขึ้นค่าโดยสาร ค่าเซอร์ชาร์จต้องดูประชาชนด้วยว่าได้รับความเป็นธรรมไหม อยากฝากประชาชนผู้ใช้บริการ อยากได้บริการที่ดีมีคุณภาพ ราคาก็ต้องเป็นธรรมกับคุณภาพและการบริการ” นายเชิดชัยกล่าว
พร้อมเปิดเผยถึงปัญหาในขณะนี้ ต้องเจรจาทำความเข้าใจร่วมกัน เนื่องจากการกำหนดอัตราค่าโดยสารรถแท็กซี่มิเตอร์ ค่าเซอร์ชาร์จ มีเงื่อนไขและประกาศกฎกระทรวง ขณะนี้กรมการขนส่งฯ อยู่ระหว่างให้สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) ศึกษา แต่ยังไม่แล้วเสร็จ
“เรื่องยังไม่ถึงทางกรม ทราบเรื่องและเตรียมข้อมูลแล้ว ก็จะมาทบทวนว่าเดือดร้อนจริงไหม อย่างไร ซึ่งทางราชการต้องหาทางปฏิบัติแล้วเป็นธรรมกับผู้โดยสาร กับผู้ประกอบการเดินรถ ถ้าเขาเรียกร้องความเป็นธรรม แต่ผู้โดยสารไม่ได้รับความเป็นธรรม ทางราชการอยู่ตรงกลางก็ต้องดูต้องหาจุดที่ลงตัว เพราะบางทีอาจวิ่งเที่ยวเดียว แต่บอกต้นทุนสูง ถ้ากำหนดสูงก็จะไม่มีคนมาใช้บริการ” รองอธิบดีกรมการขนส่งฯ เน้นย้ำแนวทางแก้ปัญหา
ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ รายงาน
ภาพ ชุติมน เมืองสุวรรณ
อ่านข่าวเกี่ยวข้อง : ลอยแพ ทวงถาม! ทรหดแค่ไหน กว่าแท็กซี่สุวรรณภูมิ จะได้เงินเซอร์ชาร์จ 50 บาท (คลิป)
สืบเสาะข่าว รับเรื่องราวร้องทุกข์ สามารถส่งเรื่องราว หรือประเด็นปัญหาของท่านมาได้ที่
reporter.thairath@gmail.com หรือช่องทาง Facebook : ทีมข่าวเฉพาะกิจ