ดร.สุเมธ เตือนโลกป่วนหนัก จี้เร่งปรับตัว ย้ำ “พอเพียง” ทางรอด ภารกิจความยั่งยืนยังไม่เสร็จ

ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล กรรมการและที่ปรึกษาพิเศษอาวุโส มูลนิธิชัยพัฒนา  ส่งสัญญาณเตือนภาคธุรกิจและสังคมเร่งลงมือแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมและปรับตัวรับความเปลี่ยนแปลง หลังโลกเผชิญทั้งสงคราม ภัยพิบัติ การแย่งชิงทรัพยากร และมลพิษ พร้อมย้ำพระราชดำรัสในหลวงรัชกาลที่ 9 ว่า “งานยังไม่เสร็จ” ชี้การขับเคลื่อนความยั่งยืนที่ผ่านมาแม้เดินมาถูกทาง แต่ยังไม่เพียงพอต่อวิกฤติที่รุนแรงขึ้น

ดร.สุเมธ กล่าวในพิธีเปิดงาน Sustainability Expo 2026 (SX2026) มหกรรมด้านความยั่งยืนระดับอาเซียน ซึ่งจัดต่อเนื่องเป็นปีที่ 7 ว่า ตั้งแต่เริ่มจัดงานครั้งแรกมีเพียงประมาณ 10 บูธ ได้ฝากโจทย์ให้ทุกฝ่ายร่วมกันมากขึ้น และเลิกพูดถึงปัญหาที่ทุกคนรู้อยู่แล้ว แต่ต้องเสนอทางออกและลงมือทำจริง ปัจจุบันงานขยายตัวจนมีพื้นที่จัดแสดงกว่า 300 บูธ แต่ยังต้องตั้งคำถามว่า “พอหรือยัง ทันหรือยัง” เพราะปัญหาของโลกยังรุนแรงขึ้น

“การรับมือวิกฤติมีทางเลือก 3 ทาง คือ สู้ หนี หรือปรับตัว หากจะสู้ต้องเตรียมพร้อมและมีทรัพยากรมากพอ หากสู้ไม่ได้ก็ต้องย้ายหนี แต่สำหรับเมืองใหญ่อย่างกรุงเทพฯ ที่มีประชากรจำนวนมาก การอพยพไม่ใช่เรื่องง่าย ทางเลือกที่ต้องให้ความสำคัญจึงเป็นการปรับตัวและอยู่ร่วมกับปัญหา”

ยกตัวอย่างภูมิปัญญาคนไทยในอดีตที่สร้างบ้านใต้ถุนสูงเพื่อรับมือน้ำหลาก รวมถึงเนเธอร์แลนด์ที่พัฒนาบ้านลอยน้ำ แทนการพยายามสร้างแนวป้องกันน้ำเพียงอย่างเดียว ซึ่งเป็นแนวทางที่แสดงให้เห็นว่าการปรับรูปแบบการใช้ชีวิตและโครงสร้างที่อยู่อาศัยให้เข้ากับสภาพแวดล้อม อาจเป็นทางออกของวิกฤติได้

ดร.สุเมธ ยังกล่าวถึงมาตรฐาน มอก.9999 แนวทางการประยุกต์ใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียงในภาคอุตสาหกรรม ซึ่งจัดทำร่วมกับกระทรวงอุตสาหกรรมเมื่อปี 2555-2556 แต่ในช่วง 10 ปีแรกมีโรงงานนำไปใช้เพียงประมาณ 10% จึงเรียกร้องให้ภาคธุรกิจนำหลักการดังกล่าวไปปฏิบัติจริง โดยยกตัวอย่างไทยเบฟที่นำบริษัทในเครือเข้าสู่มาตรฐานภายใน 4 เดือน รวมถึงเอสซีจีและเครือเจริญโภคภัณฑ์ที่ทยอยนำบริษัทในเครือเข้าร่วม

ด้านนายฐาปน สิริวัฒนภักดี ประธานอำนวยการจัดงาน SX2026 และประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า งานปีนี้จัดภายใต้แนวคิด “ปรับ รับ เปลี่ยน” (Resilience in Action) เพื่อส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนเตรียมพร้อมรับมือความผันผวน ทั้งการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภัยพิบัติ ความมั่นคงทางอาหารและพลังงาน ตลอดจนค่าครองชีพ โดยเชื่อมโยงหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเข้ากับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ

สำหรับ SX2026 มีผู้เชี่ยวชาญด้านความยั่งยืนจากทั่วโลกกว่า 800 คน และเครือข่ายองค์กรชั้นนำทั้งในและต่างประเทศกว่า 280 องค์กร ภายใต้การสนับสนุนของ 6 องค์กรผู้ร่วมก่อตั้ง ได้แก่ เครือเจริญโภคภัณฑ์ เฟรเซอร์ส พร็อพเพอร์ตี้ ปตท. เอสซีจี ไทยเบฟเวอเรจ และไทยยูเนี่ยน กรุ๊ป ขณะที่การจัดงานปีที่ผ่านมา มีผู้เข้าชมมากกว่า 900,000 คน

งาน SX2026 เปิดให้ประชาชนเข้าชมฟรี มี 10 โซนกิจกรรม ครอบคลุมนิทรรศการนวัตกรรม สิ่งแวดล้อม เวทีเสวนา เวิร์กช็อป ตลาดสินค้าชุมชน และเทศกาลอาหารยั่งยืน ตั้งแต่วันนี้ ถึง 15 พฤศจิกายน 2569 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์