รวยไม่ไหว! ครัวเรือนไทยรายได้ทรุด ต่ำสุดในรอบ 6 ปี ยิ่งหายิ่งไม่พอใช้ 2 ใน 3อยู่ในภาวะ“เงินขาดมือ”

"ประหยัดจนไม่รู้จะประหยัดยังไงแล้ว" 

นี่คือเสียงสะท้อนของครัวเรือนไทยจำนวนไม่น้อย ที่ตกอยู่ในภาวะ ทำงานเหนื่อยแทบตาย แต่เงินในบัญชีกลับไม่เคยเหลือ และ ยังต้องหาหยิบยืม กู้หนี้ยืมสิน หมุนให้ผ่านไปแต่ละเดือน เพราะค่าแรงเท่าเดิม แต่ค่าครองชีพวิ่งแซงไปไกล

ข้อมูลล่าสุดของ SCB EIC (ธนาคารไทยพาณิชย์) ชี้ว่า สถานการณ์เช่นนี้ ไม่ได้เกิดขึ้นแค่กับเราคนเดียว แต่พบว่า จากผลสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือนไทยปี 2568 จากสำนักงานสถิติแห่งชาติ (สำรวจจากกลุ่มตัวอย่างขนาดใหญ่ถึง 57,600 ครัวเรือนทั่วประเทศ) 

เผยให้เห็นความจริงที่ค่อนข้างเจ็บปวดว่า "คนไทยกำลังเผชิญหน้ากับภาวะกระเป๋าแฟบและหนี้ท่วม" แบบหยั่งรากลึก โดยมี 6 สัญญาณอันตรายทางเศรษฐกิจที่พวกเรากำลังแบกรับอยู่

1. รายได้ลดลงครั้งแรกในรอบ 6 ปี 

ตัวเลขเฉลี่ยรายได้ของครัวเรือนไทยลดลงทันที -2.5% เมื่อเทียบกับปี 2566 โดยเฉพาะรายได้ที่มาจากการทำงาน (เงินเดือน/ค่าจ้าง) หดตัวลงอย่างเห็นได้ชัด  สะท้อนชัดเจนว่าเศรษฐกิจที่บอกว่าฟื้นตัว มันฟื้นตัวช้าและไม่ทั่วถึง เงินไปกระจุกอยู่แค่กลุ่มคนรายได้สูง ส่วนคนทำงานหาเช้ากินค่ำกลับรายได้ลดลง

2. อยู่รอดได้เพราะ "เงินช่วยเหลือ" 

เมื่อรายได้จากการทำงานไม่พอ ครัวเรือนไทยจึงต้องหันไปพึ่งพาเงินช่วยเหลือจากภาครัฐหรือแหล่งอื่นๆ มากขึ้น โดยตัวเลขเงินช่วยเหลือพุ่งสูงถึง 19.4% สวนทางกับรายได้ทุกประเภทที่ลดลง โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางที่มีรายได้ไม่เกิน 15,000 บาท/เดือน ต้องพึ่งพาเงินช่วยเหลือและรายได้ที่ไม่ใช่ตัวเงินรวมกันเกือบ 60% ของรายได้ทั้งหมดไปแล้ว

3. รัดเข็มขัดจนกิ่ว อะไรตัดได้ต้องตัด 

ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยของคนไทยลดลง -5.4% เพราะไม่มีกำลังซื้อ สิ่งของฟุ่มเฟือยหรือของใช้ที่ไม่จำเป็น (Non-foods) ถูกตัดออกจนยอดวูบไปเกือบ -10% ขณะที่รายจ่ายที่จำเป็นจริงๆ อย่างอาหาร เครื่องดื่ม และยา ยอมตัดไม่ได้ ทำให้ยังคงเพิ่มขึ้นเล็กน้อย 0.6% เป็นภาพการใช้ชีวิตแบบ "ประทังไปวันๆ" อย่างแท้จริง

4. ภาพรวมหนี้ลดลง แต่คนจนกลับหนี้เพิ่ม! 

ในภาพรวมประเทศ พบว่าหนี้ครัวเรือนลดลง -11.8% จากการที่แบงก์เข้มงวดปล่อยสินค้ายากขึ้น และคนพยายามจ่ายหนี้เก่า (Deleveraging) แต่อีกด้าน กลุ่มรายได้ไม่เกิน 15,000 บาท/เดือน เป็นกลุ่มเดียวที่หนี้สวนกระแสพุ่งเพิ่มขึ้น 1.9% เพราะไม่มีทางเลือก ต้องกู้หนี้ยืมสินมาเพื่อชดเชยรายได้ที่หายไปและใช้จ่ายประทังชีวิต

5. มากกว่าครึ่งมีปัญหารายได้ไม่พอใช้ และ 2 ใน 3 เงินขาดมือ 

สถิติน่ากลัวคือ ครัวเรือนที่มีหนี้เกินกว่า 50.39% กำลังเจอปัญหารายได้ไม่พอจ่าย และถ้าเจาะไปที่กลุ่มรายได้ต่ำกว่า 15,000 บาท/เดือน จะพบว่ามีถึง 2 ใน 3 (ประมาณ 66%) ที่ตกอยู่ในภาวะ "เงินขาดมือ" 

สภาพคล่องตึงตัวจนแทบขยับไม่ได้ และความเสี่ยงนี้จะยิ่งน่ากังวลหนักขึ้นในปี 2569 นี้ เนื่องจากแนวโน้มเงินเฟ้อและค่าครองชีพกำลังจะปรับตัวเร่งสูงขึ้นอีก

6. ความเปราะบางที่ฉุดเศรษฐกิจไทย 

เมื่อคนในประเทศไม่มีเงิน รายได้โตช้า หนี้สินล้นพ้นตัว และต้องใช้จ่ายอย่างระมัดระวังสูงสุด สิ่งที่จะตามมาอย่างเลี่ยงไม่ได้คือ "การบริโภคภาคเอกชนจะซบเซา" ซึ่งกลายเป็นความเสี่ยงเชิงโครงสร้างระยะยาวที่อาจฉุดให้เศรษฐกิจไทยโตยากขึ้นเรื่อยๆ

ทางออกและข้อเสนอแนะจาก SCB EIC 

ทั้งนี้ ปัญหาดังกล่าวที่ดูเหมือนเกินกว่าที่ประชาชนจะแก้ได้ด้วยการ "ประหยัด" เพียงอย่างเดียว SCB EIC จึงมองว่าภาครัฐจำเป็นต้องเข้ามาขับเคลื่อนผ่าน 2 มิติ ได้แก่ 

• มาตรการระยะสั้น (แก้เฉพาะหน้า): ใช้แรงพยุงจาก พ.ร.ก. กู้เงิน 4 แสนล้านบาท โดยเน้นอัดฉีดบรรเทาค่าครองชีพแบบ "มุ่งเป้า" ไปที่กลุ่มเปราะบางรายได้น้อยให้ตรงจุด ควบคู่ไปกับการปรับโครงสร้างหนี้และลดภาระดอกเบี้ยเพื่อเพิ่มสภาพคล่อง
• มาตรการระยะยาว (ยั่งยืน): ต้องมุ่งเน้นการยกระดับรายได้ที่แท้จริง เพิ่มทักษะแรงงานไทยให้สอดคล้องกับอุตสาหกรรมยุคใหม่ เสริมภูมิคุ้มกันทางการเงิน และสร้างโอกาสในการเข้าถึงแหล่งรายได้ที่หลากหลาย เพื่อให้คนไทยหลุดพ้นจากวงจรการกู้เงินเพื่อมาใช้ชีวิตในอนาคต

ที่มา : SCB EIC

ติดตามข้อมูลด้านเศรษฐกิจและนโยบายรัฐบาล กับ ThairathMoney ได้ที่ https://www.thairath.co.th/money/economics/thai_economics

ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้  https:// www.facebook.com/ThairathMoney