วางแผนใช้เงินสงกรานต์ยังไง? ไม่ให้เกิดภาวะ "รวยชั่วคราว" ที่กลับมาต้องทำงานแบบจนกรอบ

หยุดยาวสงกรานต์ทั้งที หลายคนนัดเจอเพื่อนหรือเดินทางไกลกลับบ้าน เมื่อครอบครัวพร้อมหน้าก็ต้องมีของฝาก เลี้ยงข้าวมื้อใหญ่ บางคนเรียกว่ามีเงินเท่าไรก็พร้อมเปย์เพื่อสร้างความสุขในบรรยากาศเทศกาล จนอาจเข้าสู่ภาวะ “รวยชั่วคราว” ที่หลังวันหยุดต้องเจอกับความจริง ทั้งบิลหนี้ และเงินที่เก็บมาตั้งแต่ต้นปีหายไปหมด

ถ้าเราไม่อยากเหนื่อยหลังวันหยุดยาว มาเริ่มวางแผนการเงินให้รอบด้านกัน 

คนไทยเปย์หนักแค่ไหนช่วงสงกรานต์

ไม่ว่าจะข้อมูลบนโซเชียลหรืองานวิจัยพบว่า ค่าใช้จ่ายช่วงสงกรานต์ของคนไทย มักแบ่งเป็น 3 ส่วนหลัก ได้แก่ 1. ค่าเดินทาง 2. ค่าอาหาร-สังสรรค์ 3. ของขวัญ-ของฝาก แต่ละคนอาจมีสัดส่วนค่าใช้จ่ายที่แตกต่างกัน บางคนค่าใช้จ่ายรวมอาจสูงหลักหมื่นโดยเฉพาะช่วงที่ราคาน้ำมันพุ่งสูงแบบนี้

แต่ถ้าถามว่า คนไทยใช้เงินเท่าไร ม.หอการค้าไทย เคยออกมาบอกว่า ช่วงสงกรานต์เฉลี่ยแล้วคนไทยถ้าเที่ยวหรือเดินทางในประเทศจะใช้จ่ายราว 8,056 บาท/คน ถึงปี 2569 นี้ในภาพรวมคนไทยจะใช้จ่ายน้อยลงเมื่อเทียบกับปีก่อน แต่กว่า 67% ยังคงแผนการท่องเที่ยวหรือกิจกรรมไว้ โดยส่วนใหญ่เลือกเที่ยวในจังหวัดที่อยู่อาศัยแทนการเดินทางไกล 

ดังนั้น แม้ปีนี้ราคาสินค้าโดยรวมจะแพงขึ้น 4.56% ค่าน้ำมันก็เพิ่มขึ้น แต่คนไทยส่วนใหญ่เลือกปรับแผน เน้นการเดินทางในรูปแบบประหยัดกว่าเดิม แล้วเราจะวางแผนการเงินยังไงให้มีความสุข แต่ไม่สร้างภาระในระยะยาว

สูตรไม่ลับวางแผนการเงินให้รอดถึงสิ้นเดือนและในระยะยาว

โจทย์ยากที่สุดของคนยุคนี้คือ ของแพงขึ้น, มีรายจ่ายงอกจากเทศกาลพิเศษ แต่รายได้กลับไม่เพิ่มขึ้นตามไปด้วย เราจะวางแผนการเงินให้ยืนระยะได้ยาวๆ ยังไงบ้าง

1. แบ่งงบให้เคลียร์ เปย์เท่าที่ไหว

ก่อนจะแบ่ง “เงินเที่ยว” เริ่มที่ลิสต์ค่าใช้จ่ายจำเป็น-บิลหนี้ต่างๆ ให้ครบ ขอแนะนำสูตร 50-30-20 คือ 50% ของรายได้จัดสรรสำหรับค่าใช้จ่ายประจำ, 20% สำหรับการออมเพื่ออนาคต และอีก 30% เปย์สำหรับความสุข เราก็ต้องใช้ไม่ให้เกินงบ

สำหรับใครแบ่งเงินสำหรับเที่ยวสงกรานต์ไว้แล้ว ควรแยกใส่บัญชีออมทรัพย์ให้เห็นชัดๆ ว่าจะช่วงเทศกาลจะใช้เงินได้แค่ไหน ถ้าใช้จ่ายผ่านบัตรเครดิตทุกครั้งที่รูดไป ก็โอนเงินสดออกจากบัญชีสงกรานต์นี้ไปเตรียมไว้เพื่อจากบิลช่วงสิ้นเดือน

ในช่วงสงกรานต์เราอาจใช้เงินมากกว่าปกติ เราอาจเลือกประหยัดค่าใช้จ่ายส่วนอื่นๆ มากขึ้น เพื่อนำเงินมาเปย์ในช่วงวันหยุดได้มากขึ้น

2. ใช้แอปฯ บันทึกค่าใช้จ่าย

ทุกการใช้จ่ายในช่วงวันหยุด ควรจดแยกให้ชัดเจน เพื่อให้รู้ตัวว่าใช้จ่ายไปแค่ไหนแล้วเกินงบที่ตั้งไว้หรือไม่ เราอาจจดในสมุด หรือผ่านแอปฯ ก็ได้ เช่น Set Happy Money ที่จดค่าใช้จ่ายแบ่งหมวดได้ แบ่งสินทรัพย์-หนี้สินก็ได้, ส่วนถ้าใครไม่อยากจดเองก็มี MeowJot ที่ช่วยบันทึกยอดใช้จ่ายให้อัตโนมัติ ถ้าโอนเงินแบบมีสลิป

3. ไม่นำเงินสำรองฉุกเฉินมาใช้

หลายคนกันเงินสำรองฉุกเฉินไว้ 3-6 เดือนของค่าใช้จ่ายประจำ แต่พอวันหยุดที่ต้องใช้เงินเยอะ ก็คิดว่ายืมเงินตัวเองมาใช้ก่อนไม่เป็นอะไรหรอก นี่อาจเป็นสัญญาณอันตราย เพราะถ้าใช้เงินก้อนนี้หมด แต่เกิดเรื่องไม่คาดคิดขึ้น เราอาจต้องไปกู้สินเชื่อดอกเบี้ยสูง เพื่อมาแก้ปัญหาเหล่านั้น เรียกว่าหนี้งอกโดยไม่ทันตั้งตัว

4. ก่อนเปย์ เช็กโปรก่อนเสมอ  

ในช่วงน้ำมันแพงขึ้น ไปจนถึงข้าวของราคาเพิ่ม ยิ่งต้องเช็กโปรโมชัน หาส่วนลดให้คุ้มที่สุด เช่น คูปองส่วนลดในแอปฯ, โปรโมชันเครดิตเงินคืนเมื่อเติมน้ำมันที่ปั๊ม ฯลฯ

5. ไม่ก่อหนี้ โดยเฉพาะหนี้นอกระบบ

หนี้ที่กู้ยืมง่าย อัตราดอกเบี้ยมักจะสูง หรือมีเงื่อนไขพิเศษ สำหรับคนที่จำเป็นจริงๆ ถ้าต้องกู้เงินด่วนมาใช้ ก็ควรอ่านรายละเอียดให้ชัดเจนว่ายืมแล้วคืนวันไหน เพื่อไม่ให้ดอกเบี้ยงอกเงยจนสูงกว่าเงินต้น ที่สำคัญหลีกเลี่ยงการกู้หนี้นอกระบบ หรือแอปฯ กู้เงินเถื่อน เพราะอาจสร้างปัญหาทางการเงินให้เราในระยะยาว

นี่เป็นเพียงส่วนหนึ่งของเทคนิคการวางแผนการเงินในช่วงสงกรานต์ ถ้าลองทั้ง 5 ข้อนี้ไปแล้วยังไม่ตรงกับตัวเอง ก็ลองปรับ ลองหาเทคนิคใหม่ๆ ให้พอดีกับตัวเรา อย่าหักดิบประหยัดจนเกิดไป เพราะนั่นอาจทำให้ชีวิตเราเครียดกว่าเดิม

อ้างอิง สมาคมนักวางแผนการเงิน, ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย, MeowJot

อ่านข่าวการเงินส่วนบุคคล และการวางแผนการเงิน กับ Thairath Money เพื่อให้คุณ "การเงินดีชีวิตดีได้ที่ https://www.thairath.co.th/money/personal_finance 

ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้  https://www.facebook.com/ThairathMoney