ค่าไฟจะแพงขึ้นไหม? เปิด 3 กรณีคำนวณค่า Ft งวดใหม่ปี 2569 หลังราคาน้ำมันโลกพุ่งสะเทือนค่าครองชีพ

สถานการณ์ราคาพลังงานในปัจจุบันกำลังสร้างแรงกดดันอย่างหนักต่อเศรษฐกิจไทย โดยเฉพาะเมื่อราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกพุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ล่าสุดราคาน้ำมันดิบเบรนต์ขยับขึ้นไปแตะระดับ 115.73 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล ส่วนเวสต์เท็กซัสอยู่ที่ 102.77 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล 

ผลกระทบจากการขยายตัวของความขัดแย้งในตะวันออกกลางระหว่างอิหร่านและอิสราเอล ปัจจัยเหล่านี้ส่งผลโดยตรงต่อต้นทุนการขนส่งและราคาสินค้า

แต่สิ่งที่คนไทยต้องจับตาเพิ่มคือ "ค่าไฟ" งวดใหม่ (พฤษภาคม - สิงหาคม 2569) ซึ่งในวันที่ 31 มีนาคมนี้ เป็นวันสุดท้ายที่คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) เปิดรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับแนวทางการคำนวณค่า Ft งวดใหม่ ท่ามกลางคำเตือนจากนักวิชาการถึงภาวะ “ดับเบิลช็อก” (Double Shock) ที่อาจสะเทือนเงินในกระเป๋าคนไทยรอบใหม่

ท่ามกลางนักวิชาการเริ่มเตือนถึงภาวะ “ดับเบิลช็อก” (Double Shock) ที่อาจสะเทือนถึงกระเป๋าเงินคนไทยทั้งประเทศรอบใหม่ 

ทำไมค่าไฟถึงขึ้น? รู้จัก "ค่า Ft" ตัวแปรที่คุมไม่ได้ 

ทั้งนี้ โครงสร้างค่าไฟฟ้าที่จ่ายกันทุกเดือน ประกอบด้วย ...

ค่าพลังงานไฟฟ้า + ค่าบริการรายเดือน + ค่า Ft + VAT 7% 

โดยตัวแปรสำคัญคือ "ค่า Ft" (Fuel Adjustment Charge) หรือค่าไฟฟ้าผันแปร ซึ่งปรับขึ้น-ลงตามต้นทุนที่การไฟฟ้าควบคุมไม่ได้ หลักๆ คือ ราคาก๊าซธรรมชาติ (LNG) ที่ไทยต้องนำเข้าถึง 40-60% ของการผลิตไฟฟ้าทั้งหมด

และเมื่อย้อนดูสถิติค่า Ft ในรอบก่อนๆ ที่ผ่านมา 

• ม.ค. - เม.ย. 68: 36.72 สตางค์/หน่วย
• พ.ค. - ส.ค. 68: 19.72 สตางค์/หน่วย
• ก.ย. - ธ.ค. 68: 15.72 สตางค์/หน่วย
• ม.ค. - เม.ย. 69 (ปัจจุบัน): 9.72 สตางค์/หน่วย 

จะเห็นว่าที่ผ่านมา รัฐบาลพยายาม "กด" ค่า Ft ไว้เพื่อไม่ให้เราช็อก โดยในช่วงปี 2568 ค่า Ft เคยอยู่ในระดับสูงถึง 36.72 สตางค์ต่อหน่วย ก่อนจะทยอยลดลงมาตามนโยบายรัฐ จนมาอยู่ที่ 9.72 สตางค์ต่อหน่วยในงวดปัจจุบัน 

อย่างไรก็ตาม ค่าไฟที่เราจ่ายอยู่ในตอนนี้เป็นการ "ตรึงราคา" ไว้เพื่อบรรเทาภาระประชาชน ทำให้ทางการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ต้องแบกรับภาระหนี้สะสมแทนประชาชนไว้กว่า 3.5 หมื่นล้านบาท ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ค่าไฟในงวดใหม่มีแนวโน้มปรับเพิ่มขึ้นเพื่อทยอยชำระหนี้ดังกล่าว

เปิด 3 ทางเลือกจาก กกพ. งวด พ.ค.- ส.ค. 69 ใครต้องจ่ายเท่าไหร่?

ทั้งนี้ จากรายงานข่าวล่าสุด กกพ. ได้กางสถานการณ์ 3 กรณี เพื่อให้ประชาชนและรัฐบาลร่วมกันตัดสินใจ ดังนี้ 

• กรณีที่ 1 : จ่ายคืนหนี้หมด โดยในรายละเอียดของการคำนวณ จะสะท้อนต้นทุนจริง + คืนหนี้ กฟผ. ทั้งหมด 3.5 หมื่นล้านบาท ซึ่งจะทำให้ค่าไฟเฉลี่ยที่เราต้องจ่าย อยู่ที่ 4.59 บาท /หน่วย ส่งผลกระทบ ค่าไฟพุ่งขึ้น 18% (ช็อกทั้งประเทศ) 
• กรณีที่ 2 : จ่ายตามจริง ซึ่งเป็นการสะท้อนต้นทุนเชื้อเพลิงรอบนี้ แต่ยังไม่ใช้หนี้เก่า ซึ่งอาจทำให้ค่าไฟเฉลี่ย พุ่งขึ้น 5% มาอยู่ที่ 4.08 บาท/หน่วย 
• กรณีที่ 3 : ใช้เงินช่วย เป็นวิธีการใช้เงินคืนผลประโยชน์ (Claw back) 9.4 พันล้านมาลด ปรับราคาขึ้นเพียง 2% โดยค่าไฟเฉลี่ย จะมาอยู่ที่ 3.95 บาท/หน่วย 

ทั้งนี้ ปัจจุบันเราจ่ายค่าไฟเฉลี่ย อยู่ที่ 3.88 บาทต่อหน่วย (ในกลุ่มทั่วไป)

ดร.พูลพัฒน์ ลีสมบัติไพบูลย์ โฆษกสำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน ( กกพ. ) ยอมรับว่านี่คือการตัดสินใจที่ "ลำบากใจ" เพราะหากจะตรึงไว้ที่ 3.88 บาทเท่าเดิม รัฐบาลอาจต้องหาเงินอุดหนุนเพิ่มอีกกว่า 5,000 ล้านบาท เพื่อช่วยกลุ่มเปราะบาง 17 ล้านครัวเรือน

นักวิชาการห่วง ค่าไฟเพิ่ม กระทบ ”ค่าครองชีพ”

ในมุมมองของนักวิชาการ อย่าง ดร.อารีพร อัศวินพงศ์พันธ์ จาก สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) ได้แสดงความเป็นห่วงถึงภาวะ "ดับเบิลช็อก" ที่ประชาชนต้องแบกรับภาระทั้งค่าน้ำมันและค่าไฟพร้อมกัน ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อค่าครองชีพอย่างรุนแรง 

โดยเสนอให้รัฐบาลพิจารณาใช้เครื่องมือที่มี เช่น เงิน Claw back เข้ามาช่วยประคองราคาค่าไฟไว้ที่ 3.88 บาทต่อหน่วยต่อไปอีกระยะ แม้จะเป็นรัฐบาลรักษาการก็ควรมีมาตรการเร่งด่วนเพื่อช่วยเหลือประชาชนกลุ่มเปราะบาง 

เนื่องจากไฟฟ้าคือต้นทุนพื้นฐานที่สำคัญ หากค่าไฟปรับสูงขึ้นจะเกิดแรงกระเพื่อมไปทั้งระบบเศรษฐกิจ ตั้งแต่ครัวเรือนทั่วไปที่ต้องจ่ายค่าไฟแพงขึ้นในฤดูร้อน ไปจนถึงผู้ประกอบการ SME และภาคอุตสาหกรรมที่ต้นทุนการผลิตจะสูงขึ้นทันที จนอาจนำไปสู่การปรับขึ้นราคาสินค้าอุปโภคบริโภคในที่สุด

อย่างไรก็ดี จากประเด็นดังกล่าว คงไม่ใช่แค่การลุ้นตัวเลขในบิลค่าไฟเดือนถัดไป แต่คือการเฝ้าระวังผลกระทบลูกโซ่ที่อาจเกิดขึ้นหากภาวะพลังงานแพงเข้าสู่จุดวิกฤติ ในวันที่น้ำมันยังไม่มีทีท่าจะลดราคาลง หากค่าไฟปรับเพิ่มขึ้นอีกครั้ง ย่อมสะเทือนถึงเสถียรภาพทางการเงินของประชาชนและขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคธุรกิจไทย 

การตัดสินใจของ กกพ. ที่จะประกาศเร็วๆนี้ จึงเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด ว่ารัฐบาลจะมีมาตรการอุดหนุนหรือบริหารจัดการหนี้สะสมอย่างไร เพื่อไม่ให้ฟันเฟืองเศรษฐกิจของประเทศต้องหยุดชะงักจากภาวะต้นทุนพลังงานที่สูงเกินแบกรับ

ที่มา : กระทรวงพลังงาน , การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค, การไฟฟ้านครหลวง ,สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI)  , รายงานสถานการณ์ราคาน้ำมันดิบตลาดโลก (Brent/WTI) 

อ่านข่าวการเงินส่วนบุคคล และการวางแผนการเงิน กับ Thairath Money เพื่อให้คุณ "การเงินดีชีวิตดีได้ที่ https://www.thairath.co.th/money/personal_finance 

ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้  https:// www.facebook.com/ThairathMoney