จากยุคต้มยำกุ้ง สู่ยุคน้ำมันลิตรละ 40 ย้อนวิกฤติชีวิต "คนเจน Y" กับคำว่า "มั่นคง" ไม่มีอยู่จริง

“คนบางรุ่นโตมากับโอกาส... แต่ Gen Y โตมากับวิกฤติ”

ประโยคนี้อาจฟังดูตัดพ้อ แต่มันคือความจริงที่ฝังอยู่ในใจของคนที่เกิดระหว่างปีพ.ศ. 2523 - 2540 หลายคนทำงานหนัก เรียนรู้เร็ว ปรับตัวเก่ง แต่ทำไมผ่านมาไม่รู้กีปี เงินเก็บกลับไม่ไปถึงไหน? หรือ ทำไมความมั่นคงที่พ่อแม่เคยบอกไว้ ถึงดูเหมือนเส้นชัยที่ขยับหนีเราออกไปทุกที 

ซึ่งหากลองกางแผนที่ชีวิตของคน Gen Y ออกมาดู เราจะพบว่าชีวิตพวกเราไม่ได้เดินเป็นเส้นตรง แต่มันคือการวิ่งวิบากข้ามหลุมศพทางเศรษฐกิจครั้งแล้วครั้งเล่า

ย้อนไทม์ไลน์วิกฤติเศรษฐกิจ ผ่านมาแล้วกี่ยุค ? 

• ย้อนกลับไปปี 2540 วิกฤติต้มยำกุ้ง ในวันที่เรายังเป็นเด็กประถมหรือมัธยมต้น เราอาจยังไม่เข้าใจคำว่า "ลอยตัวค่าเงินบาท" แต่เรารับรู้ได้จากสีหน้าเคร่งเครียดของพ่อแม่ ของเล่นที่เคยได้กลับถูกระงับ หรือเพื่อนบางคนต้องย้ายโรงเรียนกะทันหัน นั่นคือ "บทเรียนบทแรก" ที่เราได้รับโดยไม่เต็มใจ
• พอเริ่มเข้าสู่วัยมหาวิทยาลัย โลกดิจิทัลกำลังเฟื่องฟู เรามีความหวังกับยุคใหม่ แต่แล้วปี 2543 Dot Com Crisis ก็ทำลายความฝันของตลาดไอที พ่วงมาด้วยวิกฤติโรคระบาดอย่าง ไข้หวัดนก (2547) และความขัดแย้งทางการเมืองไทยที่เริ่มปะทุในปี 2549 ซึ่งกลายเป็นแผลเรื้อรังยาวนานมาจนถึงทุกวันนี้ 

ชีวิตวัยรุ่นของ Gen Y จึงเต็มไปด้วยความผันผวน ตั้งแต่ยังไม่ทันได้ก้าวขาออกจากรั้วมหาวิทยาลัยด้วยซ้ำ

เริ่มทำงานในวันที่โลก "ติดหล่ม"

ช่วงเวลาที่ควรจะเป็นการ "สร้างตัว" กลับกลายเป็น "การเอาตัวรอด"

• เพิ่งเริ่มทำงาน: ปี 2551 เจอ วิกฤติ Subprime แผ่ซ่านไปทั่วโลก บริษัทข้ามชาติเลย์ออฟพนักงาน โบนัสที่ฝันไว้หายวับไปกับตา
• กำลังตั้งตัว: ปี 2554 กำลังจะลืมตาอ้าปากได้ น้ำท่วมใหญ่ ก็ซัดมาถึงประตูบ้านในกรุงเทพฯ และโรงงานในนิคมอุตสาหกรรม หลายคนต้องสูญเสียทรัพย์สินที่เพิ่งสร้างมา และต้อง "เริ่มนับหนึ่งใหม่" ในวันที่อายุเริ่มเข้าเลข 3
• พอเริ่มมีเงินเก็บ: ในวันที่เราคิดว่าทุกอย่างเข้าที่เข้าทาง ปี 2563 COVID-19 ก็ทำให้โลกหยุดหมุนทั้งใบ ร้านค้าที่สร้างมาต้องปิดตัวลง เงินสะสมก้อนสุดท้ายถูกนำออกมาประทังชีวิต

เราคือรุ่นที่ถูกสอนให้ "อดออม" แต่ในความเป็นจริง เราแทบไม่มีช่วง "ขาขึ้น" ยาวๆ ให้ได้หายใจเลย พอโลกพัง เราก็พังตาม และต้องใช้เวลาอีกหลายปีเพื่อตะเกียกตะกายกลับมาที่เดิม

คนไทยเข้าสู่ยุควิกฤติ “น้ำมันแพง” ราคาน้ำมันเพิ่มรวดเดียวลิตรละ 6 บาท

ในวันที่เราคิดว่าโควิดจบแล้ว เศรษฐกิจกำลังจะฟื้น การเมืองเริ่มนิ่ง เราควรจะได้ออกไปใช้ชีวิต แต่ความเป็นจริงกลับผิดคาด ด้วย "วิกฤติเงินเฟ้อและค่าน้ำมัน" โดยล่าสุด (27 มี.ค.) ...

• ราคาน้ำมันดีเซลพุ่งสูงเป็นประวัติการณ์แตะ 38.94 บาท/ลิตร เติมเต็มถัง ต้องควักจ่ายนับ 3,000 บาท
• แก๊สโซฮอล์ 91 อยู่ที่ 40.68 บาท/ลิตร 
• แก๊สโซฮอล์ 95 ราคา 41.05 บาท/ลิตร 
• เบนซินใกล้แตะ 50 บาท/ลิตร 

นี่ไม่ใช่แค่ตัวเลขหน้าปั๊มน้ำมัน แต่มันคือ "พายุ" ที่กำลังถล่มกระเป๋าตังค์มนุษย์เงินเดือนและ SME ทั่วประเทศ โดยข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า โลกกำลังยืนอยู่บนทางแยกที่ "ไม่มีทางสายกลาง" หากสงครามในตะวันออกกลางยืดเยื้อและมีการปิดช่องแคบฮอร์มุซ ราคาน้ำมันอาจยืนเหนือ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลไปอีกนาน สำหรับประเทศไทยที่พึ่งพาการนำเข้าพลังงานสูงถึง 6.5% ของ GDP นี่คือข่าวร้าย

ประเมิน ทุกๆ 10 ดอลลาร์ที่ราคาน้ำมันโลกเพิ่มขึ้น จะฉุด GDP ไทยลดลง 0.15% ทันที สิ่งที่จะตามมาคือ 

1. ค่าขนส่งพุ่ง: ต้นทุนสินค้าทุกอย่างจะขยับขึ้น
2. Food Costs: ร้านอาหารอาจต้องแบกต้นทุนเพิ่มถึง 40%
3. กำลังซื้อหด: เมื่อต้องจ่ายค่าน้ำมันเต็มถังครั้งละ 3,000 บาท เงินที่จะเอาไปซื้อของกินของใช้อื่นๆ ก็หายไปด้วย 

ความจริงที่เจ็บปวด "ของแพงแล้วไม่มีวันลง"

อย่างไรก็ดี สิ่งที่น่ากลัวที่สุดไม่ใช่แค่น้ำมันแพง แต่คือ "กลไกราคาที่ไม่ย้อนกลับ" หลายๆผู้รู้ในทางเศรษฐศาสตร์ วิเคราะห์ไว้ว่า ถ้าราคาอาหารจานด่วน จาก 50 เป็น 60 บาท วันที่น้ำมันลดราคา อาหารเหล่านั้น ราคาจะไม่มีวันกลับมาที่ 50 บาทอีกแล้ว เพราะต้นทุน "ต้นน้ำ" ได้ถูกปรับฐานใหม่ไปทั้งระบบแล้ว

สำหรับ Gen Y วัยกลางคน ที่แบกภาระทั้งพ่อแม่ที่เริ่มแก่ชรา และลูกที่กำลังโต นี่คือบททดสอบที่โหดร้าย เงินเดือนที่ขึ้นปีละไม่กี่เปอร์เซ็นต์ กำลังถูกกดลง ด้วยค่าครองชีพที่พุ่งเป็นทวีคูณ ลองคำนวณง่ายๆ แค่ค่าน้ำมันที่เพิ่มขึ้นลิตรละ 6 บาท อาจทำให้รายจ่ายต่อปีของคุณงอกออกมามากกว่า 7,000 - 10,000 บาท โดยที่คุณไม่ได้ซื้ออะไรเพิ่มเลยแม้แต่ชิ้นเดียว

ในโลกที่ไม่แน่นอน ความมั่นคงคืออะไร?

ทั้งหมด อาจสรุปได้ว่า วิกฤติน้ำมันครั้งนี้ กำลังทำลาย "ภาพลวงตา" เรื่องความมั่นคงในหน้าที่การงาน ตำแหน่งงานที่เคยดูดี โบนัสที่เคยคาดหวัง อาจไม่เพียงพออีกต่อไปในโลกที่ค่าครองชีพผันผวนตามสถานการณ์การเมืองโลก

คำแนะนำสำหรับคน Gen Y และ SME ในชั่วโมงนี้ อาจเป็น ...

• อย่าเพิ่งสร้างหนี้ก้อนใหญ่: หากคิดจะผ่อนบ้าน รถ หรือส่งลูกเรียนหลักสูตรแพงเกินตัว ให้คิดเผื่อกรณี "โลกพัง" อีกครั้ง เพราะเราเห็นแล้วว่ามันเกิดขึ้นได้เสมอ
• เงินสำรองคือลมหายใจ: ในยุคนี้ คนที่อยู่รอดไม่ใช่คนที่ดูรวยที่สุด แต่คือคนที่ "ล้มแล้วมีเบาะรอง"
• ปรับโมเดลธุรกิจ: สำหรับ SME 2 ล้านรายที่กำลังถูกบีบด้วยต้นทุน การรอพึ่งพารัฐบาลอาจไม่ทันการณ์ การบริหารกระแสเงินสดให้หมุนเวียนได้นานที่สุดคือหัวใจสำคัญ

สุดท้าย คำถามที่ตั้งไว้ ว่าเราทำงานมานานขนาดนี้ แต่กลับรู้สึกเหมือนต้อง "เริ่มต้นใหม่" ตลอดเวลา คงไม่ใช่ ทั้งหมดเพราะเราไม่เก่งซะทีเดียว แต่อาจเป็นเพราะเรากำลังอยู่ในยุคที่โลกหมุนแรงและเร็วเกินกว่า ที่โครงสร้างเศรษฐกิจเดิมจะรับไหว หรือ ปรับตัวทันนั่นเอง.

ที่มา : กระทรวงพลังงาน ,สภาผู้บริโภค ,ราคาน้ำมัน อ้างอิง ปตท. (OR) และ บางจาก ,Bloomberg ,SCB EIC ,ศูนย์วิจัยกสิกรไทย

อ่านข่าวการเงินส่วนบุคคล และการวางแผนการเงิน กับ Thairath Money เพื่อให้คุณ "การเงินดีชีวิตดีได้ที่ https://www.thairath.co.th/money/personal_finance

ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้  https:// www.facebook.com/ThairathMoney