ยุคใหม่เริ่มแล้ว! กู้เงินเท่ากัน แต่แบงก์คิด “ดอกเบี้ย”ไม่เท่ากัน เครดิตดีจ่ายถูก เครดิตพังจ่ายแพง

อาจกล่าวได้ว่า ต่อไปนี้ “ความพลาดทางการเงิน” จะไม่ใช่เรื่องในอดีตอีกต่อไป แต่มันจะกำหนดว่า เราต้องจ่ายดอกเบี้ยแพงแค่ไหน

การเคลื่อนไหวล่าสุดของ ทีทีบี ที่ประกาศใช้ดอกเบี้ยตาม “เครดิตสกอ” ของ บริษัท ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ (NCB) กับสินเชื่อส่วนบุคคล “แคชทูโก” คือ สัญญาณชัดว่า ระบบการเงินไทยกำลังเข้าสู่ยุค Risk-Based Pricing อย่างจริงจัง ซึ่งนี่ไม่ใช่แค่ผลิตภัณฑ์ใหม่ แต่มันคือ “ระบบคัดกรองทางการเงิน” ที่เริ่มทำงานแล้ว และคาดว่าหลังจากนี้หลายๆธนาคารจะนำมาปรับใช้กับลูกค้าของตนเองเช่นกัน 

คิดดอกเบี้ยตามเครดิตสกอ คืออะไร ? และ ทำไมสำคัญ

ที่ผ่านมา การกำหนดดอกเบี้ยสินเชื่อบุคคล มักพิจารณาจากหลายปัจจัยร่วมกัน โดยเฉพาะระดับรายได้และความสามารถในการชำระหนี้ ทำให้ลูกค้ากลุ่มรายได้ไม่สูง แม้ผ่อนดี ก็อาจต้องจ่ายดอกเบี้ยใกล้เพดาน 25% แต่โมเดลใหม่ เปลี่ยนเกม เป็นดังนี้ 

เครดิตดี = ความเสี่ยงต่ำ = ดอกเบี้ยต่ำลง

เครดิตไม่ดี = ความเสี่ยงสูง = ดอกเบี้ยสูงขึ้น

Thairath Money เปรียบเทียบจากตารางระดับเครดิตสกอของ NCB คะแนนถูกแบ่งตั้งแต่ AA ลงไปถึง HH และถูกจัดเป็น Risk Grade ตั้งแต่ “Excellent” จนถึง “Credit Starter/Need Attention”

• AA    ( 753 - 900)
• BB     ( 725 - 752 ) 
• CC     ( 699 - 724 )
• DD     ( 681 - 698 )
• EE     ( 666 - 680 ) 
• FF     ( 646 - 665 )
• GG     ( 616 - 645 )
• HH     ( 300- 615 )

ปัจจัยที่มีผลต่อเครดิตสกอริ่ง (บุคคลธรรมดา) มีอะไรบ้าง?

• ยอดหนี้คงเหลือ/ยอดวงเงินที่ใช้ เปรียบเทียบกับวงเงินสินเชื่อ
• ยอดหนี้คงเหลือ /ยอดเงินเงินที่ใช้ รวมแต่ละประเภทสินเชื่อ
• จำนวนบัญชีที่เพิ่งเปิด แต่ละประเภทสินเชื่อ
• จำนวนเงินคงค้างล่าสุด
• ความยาวของประวัติสินเชื่อตามแต่ประเภทสินเชื่อ
• จำนวนบัญชีที่มีประวัติการชำระเงินที่ดี
• ความยาวของบัญชีสินเชื่อที่มา
• ความถี่ของการสมัครสินเชื่อใหม่ 

ในโมเดลของทีทีบี

• กลุ่มเครดิตดีมาก (AA) สำหรับผู้มีรายได้ประจำ อัตราดอกเบี้ยเริ่มต้นเพียง 13.99% ต่อปี
• ขณะที่กลุ่มความเสี่ยงสูงสุด อาจแตะระดับ 25% ต่อปี

จะเห็นได้ว่า ต่างกันเกือบ 11% สะท้อนถึงการนำ “พฤติกรรม” มากำหนดต้นทุนเงินกู้

โมเดลนี้ ใครได้ ใครเสีย ? 

ข้อมูลจาก NCB ระบุว่า “สินเชื่อส่วนบุคคล” เป็นหนี้ที่คนไทยมีมากที่สุด คิดเป็น 43% ของหนี้ทั้งหมด และกระจายอยู่ทุกช่วงวัย ซึ่งเพดานดอกเบี้ยสูงถึง 25% ต่อปี ทำให้ภาระหนักมาก

ตัวอย่างการคำนวณของทีทีบีกู้ 100,000 บาท ระยะเวลา 72 เดือน

• ดอกเบี้ย 23% ต่อปี
  ค่างวด 2,580 บาท
  ดอกเบี้ยรวมทั้งสัญญา 84,587 บาท
• ดอกเบี้ย 18% ต่อปี
  ค่างวด 2,290 บาท
  ดอกเบี้ยรวม 63,699 บาท

ส่วนต่าง 20,888 บาท ต่อเงินกู้ 100,000 บาท ถ้าวงเงิน 300,000 บาท ส่วนต่างทะลุ 60,000 บาท ซึ่งถ้าในโมเดลเดียวกัน ถูกนำมาใช้กับสินเชื่อบ้าน มูลค่า 3 ล้านบาท ดอกเบี้ยที่ต่างเพียง 1%ผลต่างตลอดสัญญาอาจแตะ “หลักหลายแสนบาท”

นี่คือความยุติธรรม…หรือกำแพงใหม่?

อย่างไรก็ตาม การคิดดอกเบี้ยสินเชื่อตามเครดิต มีทั้งคนเห็นด้วย และ ไม่เห็นด้วย พร้อมคำถามใหญ่ๆ เช่น 

• คนที่เคยสะดุดช่วงโควิด จะไม่มีวันกลับไปได้ดอกถูกหรือ?
• ระบบนี้สร้างแรงจูงใจให้มีวินัย หรือซ้ำเติมคนรายได้น้อย?
• เครดิตสกอจะกลายเป็น “ใบอนุญาตเข้าถึงเงินต้นทุนต่ำ” หรือไม่?

ในมุมของ “ดร.ลัษมณ อรรถาพิช” ผู้จัดการใหญ่เครดิตบูโร ชี้ว่า เครดิตสกอร์ จะเป็นเครื่องมือสำคัญที่สะท้อนวินัยและความน่าเชื่อถือทางการเงินของบุคคล การนำเครดิตสกอร์มาใช้ในระบบการเงิน จะช่วยให้ผู้ที่มีประวัติการชำระหนี้ดีมีโอกาสที่จะได้อัตราดอกเบี้ยที่ดีขึ้น อีกทาง ประชาชนตระหนักถึงความสำคัญของการรักษาและ หวงแหนเครดิตของตนเอง ซึ่งจะเป็นพื้นฐานประการหนึ่งของการแก้ไขปัญหาหนี้ครัวเรือนของประเทศไทยได้ 

ซึ่งอาจต้องยอมรับว่า หนึ่ง นี่คือความยุติธรรมเชิงความเสี่ยงใครบริหารดี ควรได้ต้นทุนต่ำแต่อีกมุมหนึ่ง ระบบนี้อาจยิ่งทำให้ “ความเหลื่อมล้ำด้านต้นทุนเงิน” ชัดขึ้นหรือไม่? แต่หากหลายธนาคารเดินตาม นี่จะกลายเป็นมาตรฐานใหม่ของทั้งระบบ สอดรับกับความพยายามแก้หนี้ครัวเรือน และยกระดับวินัยการเงินของประเทศ วงการการเงินไทยกำลังขยับจาก“รายได้เป็นตัวตั้ง” ไปสู่ “พฤติกรรมเป็นตัวตัดสิน”

ถ้าไม่อยากจ่ายดอกแพง ต้องทำอย่างไร ? 

อย่างที่ระบุข้างต้น ว่า เครดิตสกอ สะท้อนถึง “นิสัยทางการเงิน” ของเรา 

จากปัจจัยที่ NCB ใช้ประเมิน เช่น

• สัดส่วนการใช้วงเงิน (Utilization)
• ภาระหนี้รวม (Debt Burden)
• ประวัติค้างชำระ (Delinquency)
• ความถี่การขอสินเชื่อใหม่ (Enquiry Activity)

ฉะนั้น สิ่งที่ทำได้ทันทีคือ...

• เช็กเครดิตตัวเองอย่างน้อยปีละครั้ง
• อย่าค้างชำระเกิน 30 วัน
• คุมการใช้วงเงินบัตรเครดิตไม่ให้เต็มเพดาน
• หักห้ามใจตัวเอง และก่อหนี้เฉพาะที่จำเป็น 
• อย่าเปิดบัญชีสินเชื่อถี่เกินไป
• รักษาประวัติการผ่อนดีให้ยาวที่สุด

สรุปแล้ว นี่อาจเป็นจุดเริ่มต้นของยุคที่ธนาคารใช้ “ข้อมูลเชิงพฤติกรรม” เป็นฐานกำหนดต้นทุนเงิน หลังจากนี้ มีแนวโน้มสูงที่ธนาคารอื่นจะขยับตาม เพื่อบริหารความเสี่ยง และแก้ปัญหาหนี้ครัวเรือน เมื่อถึงวันนั้น ดอกเบี้ยจะไม่ใช่ตัวเลขกลางอีกต่อไป แต่มันจะกลายเป็น “ภาพสะท้อนวินัยทางการเงิน” ของแต่ละคนอย่างชัดเจนนั่นเอง 

ที่มา : ธปท , ทีทีบี ,เครดิตบูโร 

อ่านข่าวการเงินส่วนบุคคล และการวางแผนการเงิน กับ Thairath Money เพื่อให้คุณ "การเงินดีชีวิตดีได้ที่ https://www.thairath.co.th/money/personal_finance 

ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้  https:// www.facebook.com/ThairathMoney