ผลสำรวจพบ น่าห่วง! คนไทย ยังขาดความรู้ทางการเงินที่สำคัญ “ดอกเบี้ย-ความเสี่ยงลงทุน-มูลค่าเงิน” 

เพราะ “ความรู้ทางการเงิน” คือ ทักษะสำคัญของชีวิต บ้างบอกการวางแผนทางการเงิน มีค่า เทียบเท่ากับ “การวางแผนชีวิต” เสียด้วยซ้ำ ยิ่งขณะนี้ ประเทศไทย กำลังเผชิญความท้าทายทางเศรษฐกิจ และสังคมหลายด้าน เช่น หนี้สินภาคครัวเรือนสูงเทียบเท่าประเทศกำลังพัฒนา, การเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มรูปแบบ, เงินเฟ้อ, ดอกเบี้ย และความผันผวนของสินทรัพย์ต่างๆ ค่าเงิน, ราคาทอง, หุ้น, น้ำมัน ฯล ทักษะทางการเงินที่ดีติดตัว จึงเป็นสิ่งจำเป็น ที่จะเป็นภูมิคุ้มกันให้กับเราได้ 

คนไทยมีทักษะการเงิน มากน้อยแค่ไหน ? 

เมื่อความจำเป็นข้างต้น มากขนาดนั้น คำถามที่ตามมาก็คือ แล้ว คนไทย มี “ทักษะการเงิน” มากขนาดไหน? ไม่ว่าจะเป็น 

• ความรู้ทางการเงิน
• พฤติกรรมการเงินที่ดี
• ทัศนคติทางการเงิน 

ล่าสุด สถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ เผยว่า จากการสำรวจของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) พบ คนไทยมีพัฒนาการด้านทักษะทางการเงินที่ดีขึ้น ในทุกช่วงวัย โดยคะแนนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ปี 2016-2020 และมีลักษณะเป็น hump shape 

ซึ่งหมายถึง คนมักเพิ่มพูนทักษะทางการเงินตามอายุที่มากขึ้นและจะเริ่มมีทักษะที่แย่ลงเมื่อมีเข้าสู่วัยสูงอายุ โดยหากแบ่งกลุ่มคนตามช่วงอายุ พบ คนวัย 30-39 ปี มีทักษะสูงสุด รองลงมา เป็นกลุ่ม 20-29 ปี และ 40-49 ปี ใกล้เคียงกัน 

ทั้งนี้ จากภาพรวมการสำรวจระดับทักษะทางการเงินครั้งล่าสุดของไทยเมื่อปี 2020 พบว่าทักษะทางการเงินของคนไทยมีคะแนนเฉลี่ย 71% ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยการสำรวจของกลุ่มประเทศ OECD ที่ 60.5%

3 ความรู้ทางการเงิน ที่คนไทยยังด้อย 

แต่ถึงแม้ไทยจะมีค่าเฉลี่ยคะแนนที่ค่อนข้างสูง แต่ในรายงานฉบับนี้ พบยังมีหลายด้านที่ควรต้องส่งเสริม โดยเฉพาะ แง่ความรู้ทางการเงิน 3 เรื่องสำคัญ ได้แก่...

• วิธีคำนวณดอกเบี้ยและเงินฝากทบต้น
• วิธีการกระจายความเสี่ยงในการลงทุน
• ความเข้าใจและการตระหนักในมูลค่าของเงินตามกาลเวลา

ทั้งๆที่ 3 สิ่งนี้ นับเป็นความรู้พื้นฐานที่สำคัญและจำเป็นต่อการวางแผนและการตัดสินใจทางการเงินส่วนบุคคลและครัวเรือน นอกจากนี้ หากพิจารณาในด้านพฤติกรรมทางการเงินของคนไทยจะพบว่า คนไทยยังคงด้อยในเรื่องการเปรียบเทียบข้อมูลก่อนการเลือกซื้อ/ใช้บริการและผลิตภัณฑ์ทางการเงินอีกด้วย 

กระตุกรัฐ ช่วยหนุนความรู้การเงินคนไทย 

ผู้วิจัย สถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย ยังทิ้งท้ายว่า ท้ายที่สุด จุดหมายปลายทางหลักที่เราอยากเห็นคงไม่ใช่เพียงแค่อยากให้คนมีระดับทักษะทางการเงินที่ดีขึ้น แต่เราอยากเห็นคนในสังคมมีสุขภาพทางการเงินและภูมิคุ้มกันที่ดีขึ้นด้วย 

ซึ่งการกระตุ้นให้เกิดสิ่งเหล่านี้ได้ คงไม่สามารถอาศัยแค่กลไกใดกลไกหนึ่งเพียงลำพัง แต่จำเป็นต้องอาศัยแรงผลักจากหลายทางร่วมกัน ผู้ดำเนินนโยบายเองก็ต้องช่วยสนับสนุน ส่งเสริม ทั้งการลงทุนในด้าน financial education ในรูปแบบเหมาะสม การกำกับดูแล การออกนโยบายที่จะช่วยลดอคติด้านพฤติกรรมของคน (behavioral biases) รวมถึงนโยบายที่ช่วยลดต้นทุนการตัดสินใจที่ผู้บริโภคต้องเผชิญในตลาดผลิตภัณฑ์ทางการเงิน เพื่อให้คนช่วยให้ผู้บริโภคสามารถจัดการและตัดสินใจทางการเงินได้ดีขึ้น

ที่มา :  สถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ | PIER