ธปท.ออกเกณฑ์แก้หนี้เรื้อรัง ปิดจบหนี้ใน 5 ปี ได้ดอกเบี้ยไม่เกิน 15% ต่อปี เริ่มใช้จริง1 เม.ย. 67

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ยังคงเดินหน้าหาทางปรับโครงสร้างหนี้ให้ลูกหนี้คนไทยอย่างต่อเนื่อง หลังจากที่ผ่านมา พบข้อมูลแนวโน้ม คนไทยมีหนี้ค้างชำระ 1-3 เดือน มากขึ้น โดยหวังจะช่วยแก้ปัญหาหนี้เรื้อรัง ให้ลูกหนี้สามารถจ่ายหนี้ได้ตามปกติ หรือ แม้ยังปิดจบหนี้ไม่ได้ แต่ก็ชำระหนี้ได้เร็วขึ้น และมีเงินเหลือพอดำรงชีพ 

อีกทางจะได้ช่วยกระจายเม็ดเงินการใช้จ่ายใหม่ๆ สู่ระบบ เพิ่มการขยายตัวทางเศรษฐกิจด้วย เพราะปัญหาหนี้ครัวเรือนของคนไทย ถูกมอง จะเป็นระเบิดเวลาต่อ การเติบโตทางเศรษฐกิจไทยในระยะข้างหน้า หากยังไม่สามารถหาทางแก้ให้คลี่คลายลงได้ 

ล่าสุด ธปท. เปิดสถานการณ์หนี้ครัวเรือนไทย โดยพบว่า มาตรการที่ผ่านมา และการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจ อาจยังไม่เพียงพอให้ ระดับหนี้ครัวเรือนของไทย ลดต่ำลงมาอยู่ระดับที่ควรจะเป็น แต่ปัจจุบัน อยู่ในสัดส่วนมากกว่า 80% กรอบต้องเฝ้าระวัง

หนำซ้ำ เมื่อมีการปรับปรุงข้อมูลใหม่ โดยเพิ่มหนี้อีก 4 กลุ่มใหญ่เข้ามา เมื่อช่วง ณ ไตรมาสแรก ได้แก่ หนี้ กยศ., หนี้สหกรณ์ (อื่นๆ), หนี้การเคหะแห่งชาติ และหนี้พิโกไฟแนนซ์ ซึ่งเป็นผู้กู้รายใหญ่ ทำให้เห็น มูลหนี้ของคนไทยรวมอยู่ที่ 16 ล้านล้านบาท หรือสัดส่วน 90.6% ต่อ GDP ซึ่งอยู่ในจุดที่มีความเสี่ยง 

สแกน 4 หนี้ที่ต้องเร่งแก้ไข

• หนี้เสียที่อยู่ในปัจจุบัน (รหัส 21) ซึ่งส่วนใหญ่เป็นหนี้ส่วนบุคคล และ หนี้ในภาคเกษตร
• หนี้ที่เป็นปัญหาเรื้อรัง ซึ่งยังไม่เป็นหนี้เสีย แต่ปิดจบไม่ได้ เช่น กู้หนี้ใหม่ไปจ่ายหนี้เก่า, จ่ายขั้นต่ำหนี้บัตร บัตรกดเงินสด, กู้สหกรณ์เพิ่มตามเงินเดือนที่เพิ่มจนเกษียณ และหนี้เกษตรกรที่ชำระดอกเบี้ยเป็นหลัก 
• หนี้ใหม่ที่เพิ่มขั้นเร็ว และอาจเป็นหนี้เสียหรือหนี้เรื้อรังในอนาคต ได้แก่ หนี้ภาคเกษตร และ หนี้บัตรเครดิต หนี้ส่วนบุคคล 
• หนี้นอกระบบ ซึ่งอาจดึงให้หนี้ในระบบมีปัญหาไปด้วย

เจาะหนี้เสียที่มีอยู่ในปัจจุบัน สลักหลัง รหัส 21 ในนิยามของ ธปท. ย้อนไปในช่วงเกิดโควิด-19 เติบโตสูง โดยเฉพาะส่วนใหญ่เป็นหนี้ส่วนบุคคล และ หนี้ในภาคการเกษตร 

ทั้งนี้ หลังจาก ธปท. ออกนโยบายผลักดันให้เจ้าหนี้ หาแนวทางการช่วยเหลือ เช่น การปรับปรุงโครงสร้างหนี้ เปิดให้มีคลินิกแก้หนี้ มหกรรมไกล่เกลี่ยหนี้ และ ทางด่วนแก้หนี้นั้น ทำให้ ยอดหนี้ดังกล่าว ลดลงจากจุดสูงสุดในเดือน ต.ค.2565 ที่ 4.7 ล้านบัญชี แต่ก็ยังมีความผันผวนรายเดือน โดย ณ สิ้นเดือน มี.ค.2566 อยู่ที่ 4.4 ล้านบัญชี 

มาตรการ PD แก้หนี้ของ ธปท. จบหนี้ใน 5 ปี ดอกเบี้ยต่ำไม่เกิน 15% ต่อปี

สำหรับมาตรการแก้หนี้ของ ธปท. ล่าสุด ที่จะถูกนำมาดำเนินการเพิ่มเติม เพื่อแก้ปัญหาครัวเรือนอย่างตรงจุดมากขึ้น นายรณดล นุ่มนนท์ รองผู้ว่าการ ด้านเสถียรภาพระบบสถาบันการเงิน ธปท. ระบุว่า นอกจากการให้เร่งรัดในฝั่งเจ้าหนี้ ให้ออกสินเชื่ออย่างรับผิดชอบและเป็นธรรมแล้ว 

ธปท.จะเจาะ การดูแลหนี้เรื้อรัง (Persistent Debt) ให้ลูกหนี้ มีทางเลือกปิดจบหนี้ได้ ขณะเดียวกัน หนี้ใหม่ ต้องมีคุณภาพ ไม่กลายเป็นปัญหาในอนาคต รวมไปถึง หนี้นอกระบบเตรียมบังคับใช้ หลักการมาตรการแก้หนี้เรื้อรัง (PD) ตั้งแต่ 1 เม.ย. 2567 กับ 2 กลุ่มสำคัญ ได้แก่ 

เป็นหนี้นาน 3 ปีย้อนหลัง (มีสัญญาณเป็นหนี้เรื้อรัง) 

• วิธีการ >>ลูกหนี้จะได้รับข้อความแจ้งเตือน และ แนะนำให้จ่ายชำระหนี้ต่อเดือนให้มากขึ้น เพื่อลดภาระดอกเบี้ย และ ปิดจบหนี้ได้เร็วขึ้น 

ลูกหนี้เรื้อรัง ที่เป็นหนี้นาน 5 ปีย้อนหลัง 

• ใครบ้าง >  ลูกหนี้ธนาคารพาณิชย์ และกลุ่มธุรกิจ รายได้น้อยกว่า 20,000 บาทต่อเดือน  /ลูกหนี้ Nonbanks อื่นๆ รายได้น้อยกว่า 10,000 บาทต่อเดือน 
• วิธีการ > โดยลูกหนี้กลุ่มนี้ สามารถสมัครเข้าร่วมปรับปรุงโครงสร้างหนี้ภายใต้ PD ซึ่งหากจบหนี้ได้ภายใน 5 ปี จะได้อัตราดอกเบี้ย EIR ไม่เกิน 15%ต่อปี
• เงื่อนไข > ไม่สามารถเบิกเงินเพิ่มได้จนกว่าจะปิดจบหนี้ ยกเว้นกรณีฉุกเฉิน / ควรมีการรายงานประวัติข้อมูลเครดิตว่าเข้าปรับโครงสร้างหนี้ภายใต้ PD

ถ้าเป็นหนี้อยู่ จะได้อะไรจากแนวทางแก้หนี้ 

• จ่ายครบ ตรงเวลา มีประวัติชำระหนี้ดีต่อเนื่อง จะมีโอกาสจ่ายดอกเบี้ยต่ำลง (เสี่ยงต่ำ กู้ถูก)
• จ่ายได้ปกติ แต่ปิดจบไม่ได้ (หนี้เรื้อรัง) หากเข้าเงื่อนไข มีสิทธิเข้าโครงการปิดจบหนี้ เพื่อจ่ายดอกเบี้ยต่ำลง และปิดหนี้ได้ภายใน 5 ปี แต่ห้ามกู้เพิ่ม (ยกเว้นกรณีฉุกเฉิน)
• เริ่มจ่ายไม่ไหว แต่ยังไม่เป็นหนี้เสีย ให้สามารถเข้าถึงคำปรึกษาแก้ไขหนี้จากเจ้าหนี้ได้สะดวกยิ่งขึ้น/มีสิทธิได้รับการปรับปรุงโครงสร้างหนี้อย่างมีคุณภาพก่อนเป็นหนี้อย่างน้อย 1 ครั้ง 
• ค้างชำระ เป็นหนี้เสีย (NPL)มีสิทธิได้รับการปรับปรุงโครงสร้างหนี้อย่างมีคุณภาพอย่างน้อย 1 ครั้ง โดยเฉพาะก่อนฟ้อง/ขาย  และ หากเข้าเงื่อนไข มีสิทธิเข้าร่วมโครงการคลินิกแก้หนี้ เพื่อปรับโครงสร้างหนี้ 
• ถูกฟ้อง อยู่ระหว่าง กระบวนการทางศาล เจรจาไกล่เกลี่ยปัญหาหนี้อย่างเหมาะสมกับความสามารถในการชำระหนี้ 
• เคยถูกเจ้าหนี้ปฏิเสธ มีโอกาสเข้าถึงสินเชื่อในระบบมากขึ้น ด้วยต้นทุนที่สอดคล้องตามความเสี่ยง (เสี่ยงสูง กู้ได้)

ทั้งนี้ ธปท. ตอบคำถามที่ว่า การแก้หนี้แบบ PD ข้างต้น จะทำให้ต้องผ่อนชำระค่างวดที่สูงขึ้นหรือไม่ ว่า ลูกหนี้ที่แก้หนี้แบบ PD ในมาตรการแก้หนี้ล่าสุดของ ธปท.นั้น ลูกหนี้ส่วนใหญ่ จะไม่ต้องผ่อนชำระหนี้ในอัตราที่เพิ่มสูงขึ้น เพราะด้วยอัตราดอกเบี้ยที่ลดเหลือ ไม่เกิน 15% ต่อปี (เทียบกับสูงสุด 25%ก่อนเข้าโครงการ) ซึ่งจะทำให้การผ่อนชำระเท่าเดิม แต่สามารถนำค่างวดไปตัดชำระเงินต้นได้มากขึ้น จึงทำให้สามารถปิดจบหนี้ได้จริงภายใน 5 ปี