หวั่นวิกฤติน้ำมัน ลุกลามวิกฤติการคลัง

ทุกครั้งที่เกิด “วิกฤติน้ำมัน” ประเด็นการลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันดีเซล-เบนซิน มักจะถูกหยิบยกมาหารือทุกครั้ง!

เช่นเดียวกับ “วิกฤติน้ำมัน” ในครั้งนี้ นายกรัฐมนตรี อนุทิน ชาญวีรกูล ได้มอบหมายให้กระทรวงการคลังไปศึกษา ปรับลดภาษีลง โดยปัจจุบันน้ำมันดีเซลจัดเก็บภาษีลิตรละ 6.90 บาท และภาษีน้ำมันเบนซินจัดเก็บลิตรละ 6.75-7.50 บาท ซึ่งแต่ละปี กระทรวงการคลัง จัดเก็บภาษีน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมราว 200,000 ล้านบาท

ทั้งนี้ช่วงปี 2565-2567 เกิดเหตุการณ์สงครามรัสเซีย-ยูเครน ทำให้ราคาพลังงานปรับเพิ่มสูงขึ้น ทำให้รัฐบาลตัดสินใจลดภาษีน้ำมันลงตั้งแต่ลิตรละ 1 บาท สูงสุด 5-6 บาท ลดเป็นระยะ ๆ เช่น 3 เดือน ต่ออีก 3 เดือน ต่ออีก 6 เดือน โดยรวมการลดภาษีน้ำมันครั้งนั้นรัฐสูญรายได้ราว 120,000-130,000 ล้านบาท

การลดภาษีน้ำมัน จะต้องทำตามขั้นตอนของกฎหมาย ตั้งแต่ร่างกฎกระทรวงกำหนดพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่...) พ.ศ. ... เสนอให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) พิจารณาอนุมัติ เมื่ออนุมัติแล้ว ก็ต้องให้สำนักงานกฤษฎีกาตรวจสอบ นำไปประกาศในราชกิจจานุเบกษา เพื่อให้มีผลบังคับใช้ต่อไป ซึ่งขั้นตอนการปรับลดภาษี จะต้องใช้เวลา 2-3 สัปดาห์

ลดภาษีน้ำมันดีเซล 1 บาท/ลิตร รัฐสูญรายได้ 2,800 ล้านบาท

อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ยังไม่มีความชัดเจนว่า รัฐบาลจะใช้มาตรการลดภาษีน้ำมันหรือไม่ เนื่องจากกระทรวงการคลัง พยายามจะชี้แจงข้อมูลว่า การลดภาษีน้ำมัน ได้ไม่คุ้มเสีย หวั่นกระทบฐานะการเงินการคลังของประเทศ เนื่องจากในภาวะเศรษฐกิจซบเซา ค่าครองชีพสูงขึ้น ยุคข้าวยากหมากแพง คนตกงาน ธุรกิจปิดกิจการหลายราย กระทบต่อการจัดเก็บรายได้ของรัฐบาลไม่เป็นไปตามเป้าหมาย หวั่นว่าวิกฤติน้ำมันจะลุกลามสู่วิกฤติการคลัง ซึ่งจะเป็นวิกฤติหนักหนาสาหัสกว่า

โดยในช่วง 5 เดือนของปีงบประมาณ 2569 (ต.ค.2568-ก.พ.2569) รัฐจัดเก็บรายได้ 1.04 ล้านล้านบาท เกินเป้าหมาย 1,280 ล้านบาท ถือว่าปริ่มน้ำมาก หากลดภาษีเฉพาะน้ำมันดีเซล ลิตรละ 1 บาท รายได้รัฐจะหายไป 2,800 ล้านบาทต่อเดือน หากลดภาษีเป็นเวลา 3 เดือน รายได้จะหายไป 8,400 บาท หากลดภาษีเป็นเวลา 6 เดือน รายได้รัฐจะหายไป 25,200 ล้านบาท

แต่หากใช้กลไกกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง จะมีความยืดหยุ่นกว่า สามารถทำได้ทันที ที่ต้องการตรึงราคาน้ำมัน ประกอบกับกระทรวงการคลัง พร้อมออก พ.ร.บ. ค้ำประกันเงินกู้... พ.ศ. ... วงเงิน 150,000 ล้านบาท เนื่องจากยังมีช่องว่างที่จะก่อหนี้สาธารณะได้

โดยเดือน ก.พ. 2569 สัดส่วนหนี้สาธารณะต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (จีดีพี) อยู่ที่ 66.09% ดังนั้นจึงเหลือช่องว่างอีก 3.91% ถึงจะเพดานก่อหนี้สาธารณะ 70% ของจีดีพี ตามกรอบวินัยการเงินการคลัง ตาม พ.ร.บ. วินัยการเงินการคลัง พ.ศ. 2561

ลดภาษีน้ำมัน ไม่ได้ช่วยลดการใช้รถยนต์ หรือ เปลี่ยนพฤติกรรมคน?

อีกหนึ่งเสียงที่คัดค้านการลดภาษีน้ำมัน เนื่องจากเป็นการลดให้ผู้ใช้รถยนต์เท่านั้น ขณะที่คนไม่มีรถยนต์ ก็ไม่ได้รับการอุดหนุน เพราะราคาค่าโดยสารรถสาธารณะ ราคาสินค้าอื่น ๆ ก็ไม่ได้ปรับลดลงแต่อย่างใด ยิ่งสร้างความเหลื่อมล้ำในการอุดหนุนช่วยเหลือสังคม

อีกทั้งทำให้กลไกตลาดและพฤติกรรมผู้บริโภคบิดเบือน โครงสร้างราคาพลังงาน ขาดแรงจูงใจให้ใช้น้ำมันอย่างประหยัด และไม่ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้หันมาใช้พลังงานสะอาด ทั้ง ๆ ที่นโยบายของรัฐบาล พยายามจะส่งเสริมการใช้พลังงานสะอาด และมุ่งเป้าหมายการลดก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์ หรือ Net Zero ปี 2593 และมีอีกหลายวิธี โดยไม่ต้องลดภาษีน้ำมัน

ขณะที่ฝ่ายที่เห็นด้วยให้ลดภาษีน้ำมัน เพื่อเฉลี่ยทุกข์... เฉลี่ยสุข ลดภาษีกี่บาท ก็ลดให้ประชาชนเท่านั้น เพื่อแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่าย... แม้จะเป็นการลดชั่วคราว ก็ขอให้ลด...

ดังนั้นรัฐบาลจะต้องชั่งน้ำหนักให้ดี “ลด” หรือ “ไม่ลด” ภาษีน้ำมัน เพราะเป็นทางสองแพร่งที่ขัดแย้งกันชัดเจน ระหว่าง “ลด” เพื่อ “ความอยู่รอดเศรษฐกิจระยะสั้น” กับ “ไม่ลด” เพื่อ “ความมั่นคงการคลัง ความน่าเชื่อถือ ผลดีต่อเศรษฐกิจในระยะยาว”

“ลด-ไม่ลด” ภาษีน้ำมัน.... รอลุ้นมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันที่ 11 เม.ย.2569นี้.....

ติดตามข้อมูลด้านเศรษฐกิจและนโยบายรัฐบาล กับ ThairathMoney ได้ที่ 

https://www.thairath.co.th/money/economics/thai_economics

ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้  https:// www.facebook.com/ThairathMoney