จะเกิดอะไรกับ Futures ถ้าหุ้นอ้างอิงขึ้น CA

บริษัทจดทะเบียนโดยทั่วไปเวลาดำเนินธุรกิจและสามารถสร้างกำไรได้ ส่วนใหญ่แล้วจะมีการจ่ายผลตอบแทนคืนผู้ถือหุ้นในรูปแบบของเงินปันผลปกติ หรืออาจอยู่ในรูปของเงินปันผลพิเศษ นอกจากนี้บางทีอาจอยู่ในรูปของหุ้นปันผล ขณะที่การประกอบธุรกิจบางครั้งบริษัทมีความต้องการใช้เงินทุนเพิ่มเติมก็อาจจะประกาศเพิ่มทุนเพื่อระดมทุน

สำหรับนักลงทุนที่ซื้อขายหุ้นโดยปกติทั่วไปเหตุการณ์ข้างต้นถือเป็นเรื่องที่พบเจอได้เป็นปกติ

อย่างไรก็ดี สำหรับการซื้อขายสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่อ้างอิงหุ้นรายตัว (Single Stock Futures หรือ SSF) จะไม่ได้รับสิทธิใด ๆ ดังกล่าวข้างต้นเลย (Corporate Action) และบางเหตุการณ์จะส่งผลกระทบต่อผู้ถือครอง Futures ด้วย ดังนั้น เพื่อความเป็นธรรมแก่ผู้ถือครองสัญญา Futures ตลาด TFEX จะมีการปรับปรุงสัญญาเพื่อทำให้ไม่เกิดความได้เปรียบเสียเปรียบระหว่างคู่สัญญา

Corporate Action หรือ CA เป็นเหตุการณ์ที่บริษัทจดทะเบียนดำเนินการบางอย่างที่ส่งผลกระทบต่อหุ้นสามัญของบริษัทจดทะเบียนนั้น ซึ่งจะส่งผลไปยังหุ้นอ้างอิงของ Single Stock Futures ด้วย

ดังนั้น ทางตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (TFEX) จะดำเนินการปรับลักษณะของสัญญา Single Stock Futures เพื่อไม่ให้ผู้ที่ถือครองสถานะได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว (การจ่ายเงินปันผลปกติไม่ถือเป็นเหตุการณ์ที่ตลาด TFEX จะปรับปรุงสัญญา)

เหตุการณ์ที่ตลาด TFEX จะปรับปรุงสัญญา

1. การเปลี่ยนแปลงมูลค่าหุ้นสามัญที่ตราไว้ (Par Split)
2. การเสนอขายหุ้นเพิ่มทุนให้แก่ผู้ถือหุ้นเดิม (Right Offering)
3. การจ่ายปันผลเป็นหุ้นสามัญ (Stock Dividend)
4. การจ่ายเงินปันผลพิเศษ (Extraordinary Dividend)

ยกตัวอย่าง สมมติบริษัท PTT ประกาศเปลี่ยนแปลงมูลค่าที่ตราไว้จาก 1 บาท เป็นหุ้นละ 0.10 บาท (ส่งผลให้จำนวนหุ้นจาก 1 หุ้นเดิมเป็น 10 หุ้นใหม่) มีผลวันที่ 28 เม.ย. 69 โดยราคาหุ้น PTT วันที่ 27 เม.ย. 69 อยู่ที่ 400 บาท และ PTT Futures อยู่ที่ 400 บาท

หลังจากที่บริษัทมีการเปลี่ยนมูลค่าที่ตราไว้และกำหนดให้ราคาปรับตัวลงตามทฤษฎีจะส่งผลให้ราคาหุ้นวันที่ 28 เม.ย. 69 จะปรับตัวลงจาก 400 บาท เหลือ 40 บาท ถ้าหากผู้ที่เปิดสถานะ Long PTT Futures วันที่ 27 เม.ย. 69 ที่ 400 บาท จะส่งผลให้เกิดผลขาดทุนเป็นจำนวนมากจากการปรับตัวลงของหุ้นอ้างอิงถ้าไม่มีการปรับปรุงสัญญาเกิดขึ้น

การปรับปรุงสัญญาจะมีการคำนวณหาค่า Adjustment Factor (AF) มาปรับทั้งราคาของสัญญาและขนาดของสัญญา ซึ่งในกรณีของการเปลี่ยนแปลงมูลค่าหุ้นสามัญที่ตราไว้จะมีสูตรคำนวณ ดังนี้

การหา AF กรณีเปลี่ยนแปลงมูลค่าหุ้นสามัญที่ตราไว้

AF = จำนวนหุ้นเดิม / จำนวนหุ้นใหม่

คำนวณ AF กรณีการเปลี่ยนแปลงมูลค่าหุ้นสามัญที่ตราไว้ของหุ้นอ้างอิง PTT ได้เท่ากับ 1/10 = 0.1

การปรับปรุงราคาของสัญญา = ราคาของสัญญา x AF = 400 x 0.1 = 40 บาท

การปรับปรุงขนาดของสัญญา = ขนาดของสัญญา / AF = 1,000 / 0.1 = 10,000 หุ้น

นอกจากนั้นทางตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (TFEX) จะทำการเพิ่มตัวอักษรท้ายชื่อย่อของสัญญาเดิม เพื่อให้ทราบว่าสัญญาดังกล่าว มีการปรับตาม Corporate Action แล้ว โดยใช้สัญลักษณ์ X ต่อท้ายชื่อเดิม และหากมีการเกิด Corporate Action ขึ้นอีกในสัญญาที่มีผลจาก Corporate Action ก็จะใช้สัญลักษณ์ Y และ Z ต่อไปตามลำดับ

ผลลัพธ์ของการปรับปรุงสัญญาจะเห็นได้ว่าราคา PTT Futures ณ วันที่ 28 เม.ย. 69 จะปรับตัวลงมาสอดคล้องกับราคาหุ้นอ้างอิง PTT ที่ปรับลงมาเหลือ 40 บาท เช่นกัน ทำให้ผู้ที่ถือครองสถานะใน PTT Futures ทั้งด้าน Long และ Short จะไม่มีความได้เปรียบเสียเปรียบซึ่งกันและกัน อันเป็นผลกระทบมาจากการเปลี่ยนแปลงมูลค่าหุ้นสามัญ

อ่านข่าวหุ้น และการลงทุน กับ Thairath Money ได้ที่

https://www.thairath.co.th/money/investment

ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้

https://www.facebook.com/ThairathMoney