
ญี่ปุ่นเสนอให้ไทยพิจารณามาตรการภาษีสนับสนุนการผลิตชิ้นส่วนในประเทศ และมาตรการกระตุ้นการเปลี่ยนรถยนต์เก่าเป็นรถยนต์ใหม่เพื่อขับเคลื่อนอุตสาหกรรมยานยนต์
นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) เปิดเผยว่า นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.คลัง พร้อมด้วยนายวราวุธ ศิลปอาชา รมว.อุตสาหกรรม และคณะ ได้เข้าหารือกับนายอาคาซาวะ เรียวเซ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐกิจ การค้าและอุตสาหกรรมญี่ปุ่น (METI) รวมถึงนายอิชิงุโระ โนริฮิโกะ ประธานและประธานเจ้าหน้าที่บริหารองค์การส่งเสริมการค้าต่างประเทศของญี่ปุ่น (JETRO) ที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น เพื่อขยายความร่วมมือด้านการค้า การลงทุน และปรับโครงสร้างฐานอุตสาหกรรมให้สอดรับกับเทคโนโลยีและการแข่งขันในตลาดโลก
ประเด็นสำคัญในการหารือกับ METI อยู่ที่อนาคตอุตสาหกรรมยานยนต์ ซึ่งเป็นฐานการลงทุนหลักของญี่ปุ่นในประเทศไทย โดยฝ่ายญี่ปุ่นเสนอให้รัฐบาลไทยพิจารณาใช้มาตรการภาษีสนับสนุนผู้ประกอบการที่มีการผลิตและใช้ชิ้นส่วนภายในประเทศอย่างแท้จริง แทนการมุ่งส่งเสริมเฉพาะการประกอบรถยนต์ ขณะที่ฝ่ายไทยยืนยันแนวทางสนับสนุนการลงทุนที่สร้างมูลค่าเพิ่มและเชื่อมโยงผู้ผลิตชิ้นส่วนในประเทศ เพื่อให้เม็ดเงินลงทุนกระจายไปถึงผู้ประกอบการไทยมากขึ้น
นอกจากนี้ ญี่ปุ่นยังเสนอให้พิจารณามาตรการกระตุ้นการเปลี่ยนรถยนต์เก่าเป็นรถยนต์ใหม่ โดยนำความคิดเห็นของค่ายรถยนต์มาประกอบการออกแบบมาตรการ เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพตลาดและเกิดผลต่อการตัดสินใจซื้อรถยนต์จริง อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอดังกล่าวยังอยู่ในขั้นหารือเชิงนโยบาย ไม่ใช่มาตรการที่รัฐบาลไทยประกาศใช้แล้ว
อีกโจทย์ที่ทั้งสองฝ่ายให้ความสำคัญคือการรักษาฐานผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ โดยเฉพาะผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม หรือเอสเอ็มอี ที่ต้องปรับตัวตามการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยีรถยนต์ ฝ่ายไทยจึงเสนอให้บริษัทญี่ปุ่นเพิ่มการจัดซื้อชิ้นส่วนจากผู้ประกอบการในประเทศ พร้อมสนับสนุนการพัฒนาทักษะแรงงาน เพื่อให้สามารถเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานใหม่ได้โดยไม่ถูกทิ้งไว้กับอุตสาหกรรมเดิม
ขณะเดียวกัน ความร่วมมือด้านพลังงานถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นอีกวาระสำคัญ โดยไทยและญี่ปุ่นเห็นพ้องที่จะร่วมพัฒนาเชื้อเพลิงชีวภาพ เพื่อเชื่อมโยงอุตสาหกรรมยานยนต์กับภาคเกษตรและเสริมความมั่นคงด้านพลังงาน รวมถึงการพัฒนาระบบรีไซเคิลรถยนต์ ชิ้นส่วน และแบตเตอรี่ ภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน โดยญี่ปุ่นพร้อมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้จากการทดลองใช้เชื้อเพลิงชีวภาพของค่ายรถยนต์ และประสานความร่วมมือกับองค์การความร่วมมือระหว่างประเทศของญี่ปุ่น (JICA) เพื่อพัฒนาระบบจัดการรถยนต์ที่หมดอายุการใช้งาน
ที่น่าจับตาคือการขยายความร่วมมือออกจากอุตสาหกรรมยานยนต์ไปสู่ธุรกิจอวกาศและเทคโนโลยีควอนตัม โดยฝ่ายญี่ปุ่นมองว่าไทยมีจุดแข็งด้านวิศวกรรมความแม่นยำสูงและการผลิตชิ้นส่วนอุตสาหกรรม ซึ่งสามารถต่อยอดเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานการผลิตดาวเทียมได้ พร้อมเสนอความร่วมมือด้าน Optical Quantum Computing หรือเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ควอนตัมที่ใช้แสง ตลอดจนการพัฒนาระบบนิเวศอุตสาหกรรมควอนตัมในประเทศไทย
ทั้งสองฝ่ายยังหารือความร่วมมือด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) เซมิคอนดักเตอร์ และตลาดคาร์บอนเครดิต โดยเตรียมใช้กลไกหารือเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมระดับทวิภาคีเชื่อมโยงนโยบายด้านภาษี การลงทุน และการพัฒนาอุตสาหกรรม เพื่อผลักดันให้เกิดความคืบหน้าอย่างเป็นรูปธรรม ก่อนการพบกันของผู้นำในโอกาสครบรอบ 140 ปีความสัมพันธ์ทางการทูตไทย–ญี่ปุ่น ในปี 2570
สำหรับการหารือกับ JETRO ฝ่ายไทยได้เสนอให้ญี่ปุ่นพิจารณาขยายการลงทุนในอุตสาหกรรมที่มีมูลค่าเพิ่มสูง ทั้งชิ้นส่วนยานยนต์แห่งอนาคต เซมิคอนดักเตอร์ อิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง การแพทย์และสุขภาพ อุตสาหกรรมอวกาศ พลังงานสะอาด ตลอดจนการวิจัยและพัฒนา โดยใช้ฐานการผลิตและเครือข่ายผู้ประกอบการที่ญี่ปุ่นลงทุนในไทยมาอย่างยาวนานเป็นจุดเริ่มต้น
ด้าน JETRO ระบุว่า ประเทศไทยยังเป็นฐานการลงทุนสำคัญของบริษัทญี่ปุ่น และมีโอกาสรองรับการปรับโครงสร้างหรือรวมศูนย์ฐานการผลิตในภูมิภาค โดยพร้อมประสานเครือข่ายบริษัทญี่ปุ่นทั่วโลกให้รับทราบโอกาสและมาตรการส่งเสริมการลงทุนของไทย รวมถึงเชื่อมโยงนักลงทุนกับหน่วยงานภาครัฐ สถาบันการศึกษา และผู้ประกอบการไทย เพื่อขยายความร่วมมือด้านธุรกิจและเทคโนโลยี