
นายทวีศักดิ์ ธนเดโชพล ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (ARDA) กล่าวว่า ขณะนี้เข้าสู่ช่วงโค้งสุดท้ายก่อนที่กฎระเบียบสินค้าที่ปลอดจากการตัดไม้ทำลายป่าของสหภาพยุโรป (EUDR) จะเริ่มบังคับใช้อย่างเป็นทางการ ซึ่งกติกานี้กำลังจะเปลี่ยนเงื่อนไขการแข่งขันของสินค้าเกษตรในตลาดโลก โดยเฉพาะสินค้าเกษตร 7 กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ยางพารา ปาล์มน้ำมัน ไม้ กาแฟ โกโก้ โค และถั่วเหลือง รวมถึงผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ผู้ประกอบการจำเป็นต้องมีข้อมูลแหล่งผลิตที่สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ และต้องมีหลักฐานยืนยันชัดเจนว่าสินค้าไม่ได้มีที่มาจากพื้นที่ที่มีการตัดไม้ทำลายป่า ถือเป็นโจทย์สำคัญที่ภาคเกษตรไทยต้องเร่งปรับตัว เพื่อรักษาโอกาสทางการค้าในตลาดสหภาพยุโรป
ทั้งนี้ ห่วงโซ่อุปทานสินค้าเกษตรไทยมีความซับซ้อน โดยเฉพาะการรวบรวมผลผลิตจากเกษตรกรรายย่อยในหลายพื้นที่ ขณะที่ข้อมูลพิกัดแปลงเกษตร การซื้อขาย และหลักฐานความถูกต้องตามกฎหมาย กระจายอยู่ตามหน่วยงานต่างๆ ทำให้การตรวจสอบย้อนกลับเป็นเรื่องท้าทาย ARDA ในฐานะหน่วยบริหารจัดการทุนวิจัย ภายใต้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จึงได้รับการสนับสนุนทุนจากกองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) เพื่อพัฒนาแพลตฟอร์ม National EUDR Single Window (NESW) บนเว็บไซต์ EUDRThai.com ขึ้นมาเป็นฐานข้อมูลกลาง
ปัจจุบันแพลตฟอร์ม NESW มีข้อมูลแปลงเกษตรในระบบแล้วกว่า 2.2 ล้านแปลง มีผู้ใช้งานกว่า 400 ราย และมีการจัดทำรายงานการตรวจสอบสถานะสินค้า (Due Diligence Report: DDR) จำนวน 30 รายงานที่พร้อมส่งต่อให้ผู้นำเข้าฝั่งยุโรป สะท้อนความก้าวหน้าในการเชื่อมโยงข้อมูลแหล่งผลิตและพื้นที่ป่าไม้ ช่วยให้ผู้ประกอบการจัดเตรียมข้อมูลตามข้อกำหนด EUDR ได้อย่างเป็นระบบ
นอกจากนี้ เพื่อให้แพลตฟอร์มสามารถดำเนินงานได้อย่างต่อเนื่องและขยายผลสู่วงกว้าง ARDA ได้ร่วมมือกับกรมส่งเสริมการเกษตร เพื่อเตรียมส่งต่อภารกิจการบริหารจัดการแพลตฟอร์มให้แก่กรมส่งเสริมการเกษตร ตามมติคณะกรรมการฯ โดยอยู่ระหว่างการเตรียมพร้อมด้านทรัพยากรระบบและการถ่ายทอดองค์ความรู้ เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
“การขับเคลื่อน NESW ไม่ใช่เพียงการพัฒนาแพลตฟอร์มดิจิทัล แต่เป็นการวางรากฐานระบบข้อมูลสินค้าเกษตรไทยให้สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้อย่างเป็นระบบ เชื่อมโยงองค์ความรู้จากงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์จริง เพื่อรักษาโอกาสการส่งออกและเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลกอย่างยั่งยืน”