ข้อคิดจากผู้สร้าง One Bangkok บทต่อไปของกรุงเทพฯ พัฒนาเมืองอย่างไร ให้คนรุ่นใหม่มีโอกาสอยู่
Date Time: 13 พ.ย. 2569 08:55 น.
“Summary“
ถอดมุมมองผู้สร้าง One Bangkok สู่โจทย์ใหญ่ของการวางผังเมือง พื้นที่สาธารณะ และความร่วมมือภาครัฐ-เอกชน เพื่อสร้างเมืองที่ปลอดภัยและน่าอยู่สำหรับคนรุ่นต่อไป
เมื่อโลกกำลังเผชิญกับความผันผวนของสภาพภูมิอากาศที่รุนแรงและถี่ขึ้นทุกปี กรุงเทพมหานครเองก็เพิ่งผ่านบทเรียนจากวิกฤตน้ำท่วมหนักอย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน
ท่ามกลางคำถามที่ว่า "เราควรหนีไปสร้างเมืองใหม่หรือไม่" ปณต สิริวัฒนภักดี ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร กลุ่มบริษัท เฟรเซอร์ส พร็อพเพอร์ตี้ ลิมิเต็ด ผู้พัฒนาโครงการ วัน แบงค็อก (One Bangkok) มูลค่ากว่า 1.2 แสนล้านบาท ได้ร่วมถ่ายทอดมุมมองบนเวทีเสวนา “Bangkok’s Next Chapter: Growing with Water” ในงาน Sustainability Expo 2026 (SX2026) เพื่อชี้ให้เห็นว่า ทางรอดของมหานครไม่ใช่การหนี แต่คือการ "ปรับและเปลี่ยน" วิธีคิดในการพัฒนาเมืองตั้งแต่วันนี้ เพื่อส่งต่อเมืองที่ปลอดภัยและน่าอยู่ให้คนรุ่นต่อไป
วิกฤตเมืองคอนกรีต เมื่อ "ฟองน้ำธรรมชาติ" หายไป และ "Rain Bomb" ก่อตัว
ข้อมูลจากรายงานเมืองโลก (World Cities Report) ของ UN-Habitat ชี้ให้เห็นความเสี่ยงที่กำลังคืบคลานเข้ามา โดยระบุว่าประชากรเมืองกว่า 2 พันล้านคนอาจต้องเผชิญอุณหภูมิที่สูงขึ้นอย่างน้อย 0.5 องศาเซลเซียส ภายในปี 2040 พร้อมพายุฝนและภัยแล้งที่รุนแรงกว่าเดิม ขณะเดียวกัน พื้นที่สีเขียวเฉลี่ยในเขตเมืองทั่วโลกกลับลดลงจาก 19.5% เหลือเพียง 13.9%
สำหรับกรุงเทพฯ สถานการณ์ยิ่งน่ากังวล เพราะสัดส่วนพื้นที่สีเขียวต่อประชากรอยู่ในระดับต่ำที่สุดแห่งหนึ่งในภูมิภาคอาเซียน เมื่อเมืองเต็มไปด้วย "ป่าคอนกรีต" (Concrete Jungle) ที่ไร้พื้นที่ดูดซับน้ำตามธรรมชาติ สิ่งที่ตามมาคือวงจรวิกฤตที่เชื่อมโยงกัน
- ปรากฏการณ์เกาะความร้อน (Urban Heat Island): พื้นผิวคอนกรีตสะสมความร้อนทำให้อุณหภูมิในเมืองพุ่งสูงกว่าพื้นที่รอบนอกอย่างรวดเร็ว
- วิกฤต Rain Bomb: ความร้อนในเมืองเร่งให้อากาศและไอน้ำลอยตัวเกิดเป็นกลุ่มเมฆฝนขนาดใหญ่ ทำให้เกิดฝนตกหนักรุนแรงเฉพาะจุด (Rain Bomb) ในช่วงบ่ายหลังจากอากาศร้อนจัดในตอนเช้า
- ระบบระบายน้ำรับมือไม่ไหว: ดังที่ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครได้สะท้อนภาพว่า ในอดีตฝั่งตะวันออกเคยเป็นพื้นที่ฟลัดเวย์ช่วยระบายน้ำ แต่เมื่อเมืองขยายตัวและมีสิ่งปลูกสร้างขวางทาง น้ำจึงระบายออกได้ยากขึ้น ส่งผลให้เกิดน้ำท่วมขังและสร้างความเสียหายซ้ำซาก
หากทุกภาคส่วนไม่เริ่มลงมือแก้ไขตั้งแต่วันนี้ เมืองจะยิ่งเปราะบางต่อภัยพิบัติ ต้นทุนในการฟื้นฟูความเสียหายจะสูงขึ้นเรื่อยๆ และคนรุ่นใหม่จะต้องแบกรับความเสี่ยงในการใช้ชีวิตท่ามกลางสภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัย
บทบาทใหม่ของผู้พัฒนาโครงการ เลิกสร้างภาระให้เมือง และเปลี่ยนสู่ "Urban Forest"
ในมุมมองของปณต การสร้างเมืองที่ปลอดภัยไม่สามารถพึ่งพาการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานของภาครัฐเพียงฝ่ายเดียว แต่ภาคเอกชนที่เข้ามาพัฒนาโครงการต่อยอดต้องร่วมรับผิดชอบด้วย โดยแนวคิดการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ยุคใหม่ต้องเปลี่ยนผ่านจากการมุ่งเน้นใช้พื้นที่อาคารให้คุ้มค่าสูงสุด (GFA) มาสู่การสร้างพื้นที่เปิดโล่งและระบบนิเวศเมือง เฉกเช่นโมเดลการพัฒนาเมืองของสิงคโปร์
แนวคิดนี้ถูกนำมาใช้เป็นแกนหลักในการออกแบบ One Bangkok โครงการมิกซ์ยูสภาคเอกชนที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เพื่อเปลี่ยนภาพจำของอาคารสูงใจกลางเมืองให้กลายเป็น ป่าในเมือง (Urban Forest) ผ่านแนวทางสำคัญ
- ออกแบบพื้นที่สีเขียวเพื่อลดอุณหภูมิเมือง: เชื่อมต่อพื้นที่สีเขียวขนาดใหญ่เข้ากับสวนลุมพินี เพื่อสร้าง Significant Green Space ที่ช่วยลดอุณหภูมิโดยรอบลงได้ 1-2 องศาเซลเซียส ไม่ใช่แค่การปลูกต้นไม้เพื่อความสวยงาม แต่เป็นการฟื้นฟูความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity) ให้คนและธรรมชาติอยู่ร่วมกันได้
- จัดการน้ำแบบครบวงจร ไม่ผลักภาระสู่ท่อสาธารณะ: โครงการขนาดใหญ่ที่รองรับน้ำมหาศาลไม่สามารถปล่อยน้ำลงสู่ท่อเมนหลักบนถนนพระราม 4 หรือคลองสาทรโดยตรงได้ One Bangkok จึงสร้างบ่อหน่วงและกักเก็บน้ำใต้ดินขนาดใหญ่ 5 จุด ที่รองรับปริมาณน้ำได้มากกว่าเกณฑ์มาตรฐาน EIA ถึง 2.3 เท่า พร้อมควบคุมอัตราการระบายน้ำออกสู่ภายนอกอย่างเป็นระบบ
- หมุนเวียนทรัพยากรน้ำ (Circular Water Management): กักเก็บน้ำฝนจากอาคารสูงและพื้นที่โครงการมาบำบัดเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ (Greywater) ภายในโครงการให้คุ้มค่าที่สุด ก่อนจะระบายส่วนเกินออกสู่ระบบสาธารณะ
กุญแจขับเคลื่อนกรุงเทพฯ สู่อนาคต ผังเมือง ความร่วมมือ และนโยบายที่เปิดกว้าง
ปณตย้ำว่า "ผังเมือง" เป็นเพียงเครื่องมือหนึ่งเท่านั้น แต่สิ่งที่จะทำให้การเปลี่ยนผ่านเกิดขึ้นได้จริงคือ ความร่วมมือของทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ผู้กำหนดนโยบาย นักออกแบบ วิศวกร และผู้พัฒนาอสังหาริมทรัพย์
การเปิดโอกาสจากภาครัฐที่ลดขั้นตอนความซับซ้อน (Red Tape) และมุ่งเน้นผลลัพธ์ที่เกิดประโยชน์ต่อประชาชนเป็นตัวตั้ง จะช่วยกระตุ้นให้ภาคเอกชนกล้าลงทุนสร้างนวัตกรรมสีเขียวและเข้ามาช่วยดูแลพื้นที่สาธารณะรอบโครงการ ซึ่งพิสูจน์แล้วว่าการลงทุนเพื่อสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศใหม่ ไม่ได้ลดทอนประสิทธิภาพหรือความคุ้มค่าทางธุรกิจ แต่กลับช่วยลดต้นทุนระยะยาว สร้างคุณภาพชีวิตที่ดี และยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของเมือง
บทต่อไปของกรุงเทพฯ จึงขึ้นอยู่กับการตัดสินใจในวันนี้ ว่าผู้พัฒนาเมืองทุกคนจะกล้าเปลี่ยนแนวคิดจากการ "ตักตวงพื้นที่" มาเป็นการ "คืนพื้นที่ให้ธรรมชาติ" เพื่อให้เมืองหลวงแห่งนี้ยังคงเป็นบ้านที่ปลอดภัยและมีโอกาสเติบโตอย่างยั่งยืนสำหรับคนรุ่นต่อไป.
อ่านข่าวเศรษฐกิจและนโยบายรัฐ กับ ThairathMoney เพื่อให้คุณ "การเงินดีชีวิตดี ได้ที่
ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้ https:// www.facebook.com/ThairathMoney
Author
