เจาะฐานะการเงินคนไทย...ใจเปราะบาง

เข้าสู่ช่วงสุดท้ายของครึ่งปีแรก รวมทั้งสิ้นสุดเดือนแรกของโครงการ “ไทยช่วยไทยพลัส 60/40” รัฐช่วยสบทบ 4 เดือน เดือนละ 1,000 บาท ทั้งนี้ จากที่ได้คุยมา ส่วนใหญ่มากกว่า 80% ใช้สิทธิครบ 1,000 บาทไปแล้ว ตั้งแต่ก่อนวันที่ 20 มิ.ย.ที่ผ่านมา และบางรายจ่ายครบตั้งแต่ยังไม่ถึงกลางเดือน และเชื่อว่าอีก 3 เดือนที่เหลือก็น่าจะใช้สิทธิครบจำนวน 1,000 บาทอย่างรวดเร็ว

ขณะที่เสียงตอบรับในส่วนของร้านค้าเห็นได้ชัดว่าหากเทียบร้านค้าที่รับ “ไทยช่วยไทยพลัส 60/40” และไม่รับ ยอดคนซื้อแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัด แต่อย่างไรก็ตาม ร้านค้าที่เป็น “สตรีท ฟู้ด” อาจจะเริ่มบ่นถึงยอดที่ลดลงบ้าง หลังจากรัฐบาลเปิดให้สั่งอาหารจากแพลตฟอร์มออนไลน์ได้

อย่างไรก็ตาม ถือว่า “ไทยช่วยไทยพลัส 60/40” ช่วยพยุงการใช้จ่ายของประชาชน ในช่วงที่ได้รับกระทบจากปัญหาความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ที่คาดว่าจะถูกกระทบหนักมากที่สุด ทั้งผลกระทบผ่านค่าครองชีพที่สูงขึ้น และด้านรายได้ที่มีความไม่แน่นอนเพิ่มขึ้น ในไตรมาสที่ 2 และไตรมาสที่ 3 ของปีนี้ได้ดีระดับหนึ่ง

แต่หากมองในองค์รวม จากบทวิจัยของศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ SCB EIC ธนาคารไทยพาณิชย์ เรื่องเปิดความเปราะบางครัวเรือนไทย จากผลสำรวจครัวเรือนทั่วประเทศล่าสุด พบว่าคนไทยมีความเปราะบางหลักๆใน 6 ด้าน ด้านที่ 1 คือ รายได้ของครัวเรือนไทยลดลงครั้งแรกในรอบ 6 ปี โดยปี 2568 ลดลง -2.5% เทียบกับผลสำรวจในปี 2566

ด้านที่ 2 ครัวเรือนไทยอยู่รอดด้วยการพึ่งพาเงินช่วยเหลือจากรัฐมากขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มรายได้น้อย รายได้ครัวเรือนจากเงินช่วยเหลือในปี 2568 เพิ่มขึ้น 19.4% จากปี 2566 โดยเฉพาะครัวเรือนที่มีรายได้ไม่เกิน 15,000 บาท/เดือน ซึ่งต้องพึ่งพาเงินช่วยเหลือและรายได้ไม่เป็นตัวเงินรวมกันเกือบ 60% ของรายได้ทั้งหมด ด้านที่ 3 ครัวเรือนไทยรัดเข็มขัดตามรายได้ที่ลดลง โดยค่าใช้จ่ายเฉลี่ยของครัวเรือนในปี 2568 ลดลง -5.4% จากปี 2566 ตามกำลังซื้อที่อ่อนแอลง เช่น ค่าใช้จ่ายด้านอุปโภคบริโภคที่ลดลงไปเกือบ -10%

ด้านที่ 4 ครัวเรือนก่อหนี้ลดลง -11.8% แต่กลุ่มรายได้น้อยกลับก่อหนี้เพิ่มขึ้น 1.9% เพื่อชดเชยรายได้จากการทำงานให้เพียงพอต่อการดำรงชีพ ยิ่งไปกว่านั้น ยังพบด้านที่ 5 ว่า ครัวเรือนไทยที่มีหนี้ มีปัญหารายได้ไม่พอใช้จ่ายในสัดส่วนมากกว่า 50% โดยกลุ่มรายได้ต่ำกว่า 15,000 บาทต่อเดือน มีสัดส่วนรายได้ไม่พอใช้สูงถึงกว่า 2 ใน 3 และแม้แต่ครัวเรือนรายได้ต่ำกว่า 50,000 บาทต่อเดือน ฐานะการเงินก็เริ่มตึงๆมากขึ้น ท้ายที่สุดปัญหาของ

ทั้ง 5 ด้านแรก กำลังก่อให้เกิดความเปราะบางด้านที่ 6 คือ ความเปราะบางต่อเศรษฐกิจในภาพรวมที่จะเพิ่มขึ้นในระยะข้างหน้า

“มิสเตอร์พี” ขอเพิ่มความเสี่ยงอีกด้าน คือ ความทนทานของผู้ประกอบการ และโอกาสที่แรงงานจะเพิ่มขึ้น ซึ่งรัฐบาลจะต้องวัดดัชนีความทนทานให้ดีว่าจะอดทนต้นทุนที่สูงขึ้นไปได้นานแค่ไหนและเตรียมรองรับประคับประคอง เพราะความเสี่ยงจุดนี้จะเป็นจุดใหญ่ที่สร้างความเปราะบางทั้ง 6 ด้านข้างต้น.

มิสเตอร์พี

คลิกอ่านคอลัมน์ “กระจก 8 หน้า” เพิ่มเติม