ธปท.ห่วงหนี้เอสเอ็มอี-ครัวเรือนสะดุด ธุรกิจวิ่งวุ่นหาเงินทุนรับผลกระทบสงคราม

ธปท.กังวลผลพวงส่งคราม-น้ำมันพุ่ง ทำคนไทยกระเป๋าเงินตึงตัว กระทบความสามารถชำระหนี้ระยะต่อไป แม้สินเชื่อไตรมาสแรกกลับมาขยายตัวย จากธุรกิจขนาดใหญ่ต้องการเงินทุนหมุนเวียนมากขึ้น สินเชื่อเอสเอ็มอียังหดตัวแรง หนี้เสียยังทรงตัวเหตุแบงก์เร่งปรับโครงสร้างหนี้ แต่ต้องตามดูใกล้ชิด

นายสมชาย เลิศลาภวศิน ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายกำกับสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กล่าวสรุปภาพรวมธนาคารพาณิชย์ไตรมาสแรกของปี 2569 ว่า ภาพรวมยังมีความมั่นคงและมีเสถียรภาพ อย่างไรก็ตาม ความไม่แน่นอนจากสงครามในตะวันออกกลาง ส่งผลกระทบต่อรายได้และต้นทุนของทั้งภาคธุรกิจและครัวเรือน ทำให ้ ธปท.มีความกังวลถึงภาวะการเงินของคนไทยที่จะตึงตัวขึ้นโดยต้องติดตามความสามารถใการชำระหนี้ของรายย่อย เอสเอ็มอี และภาคครัวเรือน รวมทั้งการเพิ่มขึ้นของหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ (เอ็นพีแอล) อย่างใกล้ชิด

ไตรมาสแรกปีนี้ สินเชื่อระบบธนาคารพาณิชย์รวมบริษัทในเครือ กลับมาขยายตัวได้เล็กน้อย 0.2% จากระยะเดียวกันปีก่อน โดยสินเชื่อที่ขยายตัวเป็นธุรกิจขนาดใหญ่ทเพิ่มขึ้น 2.7%  ส่วนหนึ่งจากความต้องการเงินทุนหมุนเวียนรองรับต้นทุนพลังงานและราคาวัตถุดิบที่สูงขึ้นจากภาวะสงคราม โดยพบว่า การปล่อยสินเชื่อที่เป็นเงินทุนหมุนเวียนไตรมาสนี้มีสัดส่วนถึง 80% ของสินเชื่อที่ปล่อยใหม่ ขณะที่สินเชื่อเอสเอ็มอีหดตัวลง 4% สินเชื่ออุปโภคบริโภคขยายตัวลดลง 0.7% หนี้ครัวเรือนต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (จีดีพี) ไตรมาส 4 ปี 2568 ปรับเพิ่มขึ้นเล็กน้อยมาอยู่ที่ 86.7 จากปัจจัยชั่วคราวทั้งการเร่งใช้จ่ายในกลุ่มบัตรเครดิตและการเร่งปล่อยสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัยช่วงปลายปี

“ในระยะต่อไป ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัวและมีความไม่แน่นอนจากสงครามในตะวันออกกลางภาคธุรกิจและครัวเรือนมีความเปราะบางมากขึ้นจากรายได้ที่ลดลงและต้นทุนที่สูงขึ้น ส่งผลต่อความสามารถในการชำระหนี้ รวมถึงคุณภาพสินทรัพย์ของธนาคารพาณิชย์ จึงต้องติดตามภาวะการเงินที่ตึงตัวต่อเนื่องและความสามารถในการชำระหนี้ของลูกหนี้เอสเอ็มอี และครัวเรือน ทั้งนี้ มาตรการการลดภาระหนี้ของทางการและการสนับสนุนสภาพคล่องจากสถาบันการเงินมีส่วนช่วยบรรเทาปัญหาให้กับภาคธุรกิจและครัวเรือนกลุ่มเปราะบางได้ในระดับหนึ่ง”

สำหรับคุณภาพสินเชื่อเอ็นพีแอล ไตรมาส 1 ปี 2569 ค่อนข้างทรงตัวที่ 535,800 ล้านบาท สัดส่วนเอ็นพีแอลทรงตัวที่ 2.85% ของต่อสินเชื่อรวม สำหรับสินเชื่อ Stage 2 หรือสินเชื่อที่ผิดนัดชำระหนี้ 1 เดือนแต่ไม่เกิน 3 เดือน ปรับลดลงมาอยู่ที่ 7.0 % โดยหลักๆมาจากกลุ่มลูกหนี้ที่เคยถูกจัดชั้นเชิงคุณภาพได้รับการจัดชั้นที่ดีขึ้น ประกอบกับลูกหนี้บางส่วนกลับมาชำระคืนหนี้ได้ 

“ธปท.ยังติดตามการหนี้เสียอย่างต่อเนื่อง แต่ในช่วงที่ผ่านมา ธนาคารพาณิชย์ยังให้ความช่วยเหลือลูกหนี้อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในเชิงป้องกัน (pre-emptive) ตั้งแต่เริ่มมีสัญญาณว่าลูกหนี้มีปัญหาการชำระหนี้ ทำให้สถานะของลูกหนี้ไม่กลายเป็นหนี้เสีย แต่ยังต้องติดตามภาวะค่าครองชีพของคนไทยในระยะต่อไปที่จะได้รับผลกระทบจากภาวะต้นทุนพลังงานที่เพิ่มขึ้น ซึ่งเห็นชัดขึ้นในไตรมาสที่ 2 ที่จะกระทบต่อความสามารถในการชำระหนี้“

ด้านนายสุโชติ เปี่ยมชล ผู้อำนวยการอาวุโสฝ่ายตรวจสอบแบบจำลองและวิเคราะห์ความเสี่ยงสถาบันการเงิน (ธปท.) กล่าวเพิ่มเติมถึงผลการดำเนินงานของธนาคารพาณิชยไตรมาสแรกของปีีนี้ โดยกำไรสุทธิของระบบธนาคารพาณิชย์ลดลงจากระยะเดียวกันปีก่อน 7.6% จากรายได้ดอกเบี้ยสุทธิที่ลดลง ตามการปรับลดอัตราดอกเบี้ยให้กับลูกหนี้สอดคล้องกับทิศทางของดอกเบี้ยนโยบายและการช่วยเหลือลูกหนี้ตามมาตรการ “คุณสู้ เราช่วย” รวมทั้งธนาคารพาณิชย์บางแห่งกันสำรองเพิ่มขึ้นเพื่อรองรับความไม่แน่นอนจากสถานการณ์สงครามในตะวันออกกลาง 

ต่อข้อถามถึงความคืบหน้าของการจัดตั้งธนาคารไร้สาขา หรือ Virtual BanK นายสมชายกล่าวว่า หลังจากที่มี 1 ธนาคารใหม่ได้รับใบอนุญาตจากกระทรวงการคลังไปแล้ว คาดว่าจะเริ่มเปิดดำเนินการได้อย่างเป็นทางการในเดือน มิ.ย.ที่จะถึงนี้ ส่วนอีก 2 แห่งนั้น ได้ทำหนังสืือขอผ่อนผันระยะเวลาการเปิดทำการมายังธปท.แล้ว เนื่องจากยังต้องใช้เวลาเพิ่มเติมในการจัดการให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ในการรับใบอยุญาตและเปิดทำการธนาคารไร้สาขาของธปท. ดดยคาดว่า 1 รายจะสามารถเปิดทำการได้ในปีนี้ และอีก 1 รายจจะเปิดทำการได้ในปี 2570