
ธุรกิจสแกมเมอร์ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้สร้างความเสียหายต่อสหรัฐฯ สูงถึง 10,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี ซึ่งเงินเหล่านี้มักถูกนำมาฟอกให้ขาวสะอาดผ่านช่องทางต่างๆ
ช่วงนี้คงไม่มีข่าวไหนร้อนแรงไปกว่าเรื่อง “แก๊งสแกมเมอร์” และ “เงินเทา” ที่ทะลักเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจไทย ซึ่งกลายเป็นความเสี่ยงว่าในสายตาชาวโลกว่า ไทยกำลังเป็นศูนย์กลางการฟอกเงินของโลกหรือไม่ และ Data Bureau ที่รัฐบาลชุดนี้กำลังเร่งทำจะใช้ได้จริงแค่ไหน
ประเทศที่คอร์รัปชันสูง เงินเทาหรือเงินที่มาจากการทำทุจริต ทำผิดกฎหมาย มักจะวิ่งมาหาเสมอเพื่อฟอกเงินให้ขาวสะอาด เดิมวิธีฟอกเงินแบบง่ายๆ จะใช้ “เงินสด” เพราะตามที่มาได้ยาก หรืออาจใช้ “ของชิ้นเล็กแต่มูลค่าสูง ไม่มีราคาตลาดชัดเจน” เช่น พระเครื่อง, ภาพวาด, ของโบราณ มาบอกว่าแหล่งเงินนี้ถูกต้อง หรือบางเคสอ้างว่าเงินก้อนใหญ่นี้ได้มาจากบ่อนการพนัน
แต่ตอนนี้เงินเทาวิ่งเร็วกว่าเดิมและฟอกได้หลายทาง
โดยเฉพาะเงินที่หมุนใน “สแกมเมอร์” ทุกวันนี้มันใหญ่มาก ดร.พิพัฒน์ เหลืองนฤมิตชัย หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ กลุ่มธุรกิจการเงินเกียรตินาคินภัทร (KKP) เล่าให้ Thairath Money ฟังว่า ฝั่งสหรัฐฯ บอกว่า ธุรกิจสแกมเมอร์ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หลอกเงินของคนในสหรัฐฯ ปีละ 10,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 325 ล้านบาท*) ยังไม่รวมเงินที่หลอกมาจากประเทศอื่นๆ
เงินเทาเหล่านี้ก็วิ่งไปทั่วโลกเพื่อฟอกให้ขาวสะอาด พร้อมใช้! ในมุมของไทย เราเห็นข่าวบัญชีม้า และสแกมเมอร์ทุกวัน จนกลายเป็นคำถามว่า ถ้าไทยไม่รีบปรับตัวเองทั้งการป้องกันการฟอกเงินเทา โลกจะมองว่าเราเป็นผู้สมรู้ร่วมคิดไหม?
ดร. พิพัฒน์ เล่าต่อว่า ทุกวันนี้ระบบธนาคารของไทยจะมีมาตรฐานใกล้เคียงสากล มีการทำ KYC (ยืนยันตัวตนลูกค้า) และมีเกณฑ์คุมธุรกรรมเงินสดที่เข้มข้น แต่ยังมีช่องโหว่ในระบบการเงินอื่นที่เปรียบเหมือน “รั้วเตี้ย” ให้มิจฉาชีพเจาะเข้าได้ง่าย โดยมี 4 ช่องทางหลักที่เสี่ยงสูง คือ
1. ตลาดคริปโตฯ แม้ Exchange หรือตัวกลางเหล่านี้ที่ได้รับอนุญาตจะมีการทำ KYC แต่เงินที่โอนออกนอก Exchange แล้ว “หายเข้ากลีบเมฆ” แต่ติดตามเส้นทางเงินได้ยาก เพราะยังไม่มีการนำ Travel Rule มาใช้ (ต้องระบุข้อมูลผู้โอนและผู้รับให้ชัดเจน) ซึ่งต่างประเทศก็เริ่มใช้แล้วเพื่อตรวจสอบเส้นทางเงินในตลาดคริปโต
2. ทองคำ เป็นเครื่องมือที่ถูกใช้ในการฟอกเงินอยู่พอสมควรเพราะมูลค่าสูง เดิมมักเป็นเพชรแต่ด้วยราคาที่ลดลงแรง ทำให้เห็นการฟอกเงินผ่านทองคำมากกว่า เช่น ที่หลายคนสงสัยว่าไทยส่งออกทองไปกัมพูชาสูงมาก แต่ใครเป็นเจ้าของเงินนั้นกันแน่
3. มูลนิธิ/วัด/องค์กรสาธารณประโยชน์ ช่วงหลังเริ่มเห็นเคสเยอะขึ้น เพราะการบริจาคมักไม่มีการตรวจสอบที่ชัดเจน เลยถูกใช้เป็นช่องทาง “ซ่อนเบื้องหลังความดี” ดังนั้นมาตรฐานการตรวจสอบควรเข้มข้น โปร่งใส หรือมีการเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะมากขึ้น
4. Non-Bank (ผู้ให้บริการทางการเงินที่ไม่ใช่ธนาคาร) หรือเหล่า e-Wallet (รวมถึงคริปโต) ที่การกำกับดูแลอาจไม่เข้มข้นเท่าธนาคาร แต่เมื่อเป็นช่องทางที่เงินวิ่งผ่านและออกไปได้ โดยไม่ต้องระบุว่าเงินใครโอนไปไหน จึงติดตามเส้นทางของเงินได้ยาก
เรียกว่าถ้าไทยไม่เร่งแก้ปัญหานี้ เงินเทาเหล่านี้อาจสร้างปัญหาอื่นๆ ตามมา ล่าสุดรัฐบาลไทยเลยเริ่มวางแผนจัดการเรื่องนี้
คนไทยถูกสแกมเมอร์หลอกไปมากมาย ความเสียหายมหาศาล ล่าสุด “เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ” รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ประกาศว่าไทยจะเอาจริงกับเรื่องนี้โดยจะตั้ง Data Bureau ที่จะเชื่อมโยงและรวมข้อมูลทางการเงินจากทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง มาสกัด, ติดตาม, ตรวจสอบธุรกรรมการเงินที่น่าสงสัย คาดว่าจะเห็นความชัดเจนและมีระบบใหม่ภายในสิ้นปี 68 นี้
เอกนิติ ย้ำว่ามี 3 ช่องทางการเงินที่อาจมีพฤติกรรมน่าสงสัย คือ คริปโต, ทองคำ, การแลกเงิน ด้วยรูปแบบการทำงานไทยๆ Data Bureau จะมีคณะอนุกรรมการฯ มาดูแลเรื่องนี้ ซึ่งมีทั้งกระทรวงการคลัง, กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี), ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.), สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.), สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.), กรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI), กระทรวงยุติธรรม, สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (ตร.), สมาคมธนาคารไทย และอื่นๆ
Data Bureau นี้จะเน้นตรวจสอบ 3 ประเด็นหลัก 1) การพิสูจน์ตัวตน (KYC) ตรวจสอบให้ชัดว่าเป็นใคร มีตัวตนจริงไหม เป็นนอมินีหรือไม่ 2) นำข้อมูลมาตรวจสอบพฤติกรรมการเงินที่น่าสงสัย เช่น มาเป็นนักท่องเที่ยวที่มีเงินไหลเข้า-ออกผิดปกติ 3) เช็กเรื่องเงินที่ไหลเข้า-ออก เช่น ตัวกลางทั้ง Exchange และธนาคารต้องตรวจสอบเส้นทางการเงินได้ ซึ่งหลังจากนี้จะมีประชุมคณะอนุกรรมการฯ อีกครั้งว่าจะแก้ตรงไหน ช่องโหว่คืออะไรบ้าง
ทุกวันนี้ การกำกับดูแลธุรกิจการเงินในไทยแยกหลายจุด หุ้น คริปโต อยู่ที่ ก.ล.ต., ธนาคารอยู่ใต้แบงก์ชาติ แต่ถ้าเกิดผู้เสียหายจากมิจฉาชีพก็ต้องมีหน่วยงานตำรวจ ฝั่งดิจิทัลอย่างดีอี มาเกี่ยวข้อง ตอนนี้ภาครัฐมองว่า การแก้ปัญหาได้ไม่เร็วเพราะยัง “เชื่อมโยง” ไม่มากพอเลยอุดช่องโหว่ไม่ทันใจ
แต่คำถามสำคัญ อาจเป็นวิธีและขั้นตอนใน Data Bureau จะเป็นแบบไหน และเริ่มได้ตรงจุดแค่ไหน โดยเฉพาะบางตลาดที่กฎหมายอาจยังไม่ครอบคลุมจะเริ่มแก้ได้เร็วแค่ไหน โดยไม่กระทบต่อผู้บริสุทธิ์ ที่สำคัญหลายเรื่องสามารถแก้ไขได้จาก “อำนาจ” การกำกับดูแลที่แต่ละหน่วยงานมีอยู่ เช่น การเพิ่มมาตรฐาน Travel Rule และการออกกฎหมายที่สามารถ “ล้อมรั้ว” จุดที่มีความเสี่ยงสูง เช่น คริปโต, ทองคำ เป็นต้น
*อัตราแลกเปลี่ยน 32.52 บาท/ดอลลาร์สหรัฐ
อ่านข่าวด้านเศรษฐกิจและนโยบายรัฐบาล กับ ThairathMoney ได้ที่ https://www.thairath.co.th/money/economics/thailand_econ
ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้ https://www.facebook.com/ThairathMoney