แฉคดีโกงไซเบอร์ ไม่อยากถูกหลอกต้องรู้

เนื่องจาก “คนไทย” เป็นชาติที่ใช้เวลาบนโลกออนไลน์ อยู่หน้าจอมือถือ คอมพิวเตอร์เฉลี่ยวันละ 10 ชั่วโมง ใช้งาน Internet อินเตอร์เน็ตและโมบาย แบงกิ้ง mobile banking สูงเป็นอันดับต้นๆของโลก จึงทำให้ตกเป็นเป้าหมายของเหล่าอาชญากรออนไลน์ พบความเสียหายแต่ละปีสูงขึ้นเรื่อยๆ

และเพื่อไม่ให้ “คนไทย” ตกเป็นเหยื่อ ช่วงที่ผ่านมา “หน่วยงานราชการ ภาคเอกชน” ที่เกี่ยวข้องและถูกแอบอ้างชื่อจากบรรดามิจฉาชีพ ต่างออกมา “เตือนหรือชี้แจง” ให้ประชาชนรับรู้ถึงกลโกงและการหลอกลวงว่ามีรูปแบบและช่องทางอย่างไรบ้าง แต่บางข้อความอาจจะยังไม่แพร่หลาย หรือการสื่อสารเข้าไม่ถึงประชาชนหมู่มาก

ในช่วงสงกรานต์นี้ “ทีมเศรษฐกิจ” ได้รวบรวม “คำเตือน และเคสตัวอย่าง” จากหน่วยงานต่างๆ มาให้อ่านเผื่อจะเป็น “ตัวช่วย” ให้ประชาชน “เอะใจ” ได้ในวันที่พลาดพลั้ง ได้เจอตัวจริง เสียงจริงของเหล่ามิจฉาชีพออนไลน์

“คอลเซ็นเตอร์” สุดฮิตมีพัสดุผิดกฎหมาย

เริ่มต้นจากกรณีสุดฮิต ซึ่งประชาชนจำนวนมากเคยได้รับโทรศัพท์หลอกลวงนี้ และกรณีนี้ ทั้งไปรษณีย์ไทย และเอกชนที่มีธุรกิจรับส่งสินค้าได้มีคำเตือนให้ระวังอย่างต่อเนื่อง โดยมิจฉาชีพจะแอบอ้างเป็นไปรษณีย์ไทย และตำรวจ โทร.ติดต่อแจ้งผู้ใช้บริการว่าสิ่งของที่ฝากส่งเป็นสิ่งของผิดกฎหมาย เช่น สารเสพติดชนิดต่างๆ เอกสารประจำตัว พาสปอร์ต สำเนาบัตรประชาชน สมุดบัญชี พร้อมทั้งออกอุบายช่วยโอนสายไปยังผู้แอบอ้างเป็นตำรวจ ซึ่งจะเสนอตัวช่วยไม่ให้มีคดีความ โดยผู้ใช้บริการจะต้องโอนเงินค่าดำเนินการเข้าบัญชีของมิจฉาชีพก่อน

หรืออีกกรณีคือ การสร้างอีเมลปลอมหลอกให้คลิกลิงก์ โดยมิจฉาชีพจะส่งอีเมล หรือ SMS แอบอ้างว่าเป็นอีเมลจากไปรษณีย์ไทย พร้อมแนบลิงก์เข้าเว็บไซต์ปลอมแจ้งว่าไม่สามารถจัดส่งพัสดุได้ ให้คลิกลิงก์เพื่อชำระค่าดำเนินการ ตรวจสอบสถานะสิ่งของ กรอกข้อมูลส่วนตัว และที่น่ากลัวกว่าคือปลอมเป็นเจ้าหน้าที่ส่งพัสดุหลอกให้เซ็นรับพัสดุที่ไม่มีจ่าหน้าชื่อผู้ส่ง ซึ่งอาจเป็นสิ่งของผิดกฎหมาย โดยที่ผู้ใช้บริการไม่ได้สั่งสินค้า แต่จะอ้างว่าสามารถนำส่งคืนได้ในภายหลังและจะจัดฉากเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจปลอมเข้าขอตรวจสอบสิ่งของหากหลงเชื่อเซ็นรับพัสดุ

ธนาคารพาณิชย์ชี้เป้าแอปฯดูดเงิน

มาต่อกันที่ “ธนาคารพาณิชย์” ถือเป็นอีกหน่วยงานอันดับต้นๆ ที่ถูกแอบอ้างจากมิจฉาชีพ ผ่านทั้งแก๊งคอลเซ็นเตอร์ การส่งอีเมล SMS ไลน์ปลอมหน้าเพจธนาคารปลอม โดยเนื้อหาหลอกลวงจะเป็นการแจ้งความผิดปกติของบัญชี เช่น ถูกอายัดบัญชี มีหนี้ค้างชำระ มีปัญหาบัตรเครดิต การขออนุมัติสินเชื่อ และการหลอกให้เงินกู้

และล่าสุดที่ธนาคารพาณิชย์ออกมาแจ้งเตือนคือกลโกงแอปฯ ดูดเงิน ซึ่งมิจฉาชีพจะหลอกให้ลูกค้าติดตั้งโปรแกรมหลอกขอข้อมูล และให้ทำตามขั้นตอนเพื่อติดตั้งแอปฯปลอมและใช้ความสามารถของ Accessibility Service ของระบบปฏิบัติการ Android เนื่องจากหากแอปฯได้รับอนุญาตให้ทำงานภายใต้ Accessibility Service แล้วจะสามารถเข้าถึงและควบคุมการสั่งงานมือถือแทนผู้ใช้งานได้ ทำให้มิจฉาชีพเข้าควบคุมมือถือของเหยื่อ เพื่อโอนเงินและขโมยข้อมูล โดยรูปแบบที่มิจฉาชีพใช้หลอกจะให้เหยื่อติดตั้งแอปฯดูดเงินจำพวกรีโมตจาก Play Store เช่น TeamViewer, AnyDesk หรือ หลอกให้ติดตั้งแอปฯปลอม ซึ่งข้อสังเกตคือจะเป็นไฟล์ติดตั้งนามสกุล .apk

ขณะที่แนวทางป้องกันมิจฉาชีพ ธนาคารพาณิชย์ให้ข้อสังเกต ดังนี้ 1.มิจฉาชีพจะแนะนำให้เหยื่อ Copy link ไปเปิดใน Chrome Browser เพื่อเข้าเว็บปลอม 2.ขณะทำการติดตั้งแอปฯปลอม มิจฉาชีพจะขอสิทธิในการติดตั้งแอปฯที่ไม่รู้จัก 3.มิจฉาชีพพยายามให้ตั้ง PIN หลายครั้ง หวังให้เหยื่อเผลอตั้ง PIN ซ้ำกับ PIN ที่ใช้เข้า Mobile Banking 4. หลอกให้เหยื่อเปิดสิทธิการช่วยเหลือพิเศษ (Accessibility) โดยชวนคุยจนไม่ทันอ่านเนื้อหาที่ขึ้นมาเตือน

ส่วนการป้องกันแอปฯดูดเงินแนะนำ 3 ข้อคือ 1.ตรวจสอบมือถือว่าเปิดแอปพลิเคชันที่ทำงานภายใต้ Accessibility Service หรือไม่ หากไม่รู้จักและไม่ทราบเหตุผลการเปิดใช้งานโปรแกรม ให้รีบปิด 2.เปิดใช้งาน Google Play Protect เพื่อตรวจสอบการติดตั้งแอปพลิเคชันอันตราย หากเจอให้ Uninstall ทันที 3.ติดตั้งแอปฯ Endpoint Protection หรือ Antivirus เพื่อดักจับและป้องกันแอปพลิเคชันอันตราย หรือมัลแวร์ต่างๆ

คลังเตือนหลอกค้างภาษี–โครงการรัฐ

ในส่วนของกระทรวงการคลังนั้น มิจฉาชีพจะใช้วิธีแอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่กระทรวงการคลัง, กรมสรรพากร , กรมสรรพสามิต ทั้งโทรศัพท์โดยตรงไปหลอกลวงให้ประชาชนหลงเชื่อ รวมทั้งใช้วิธี SMS ให้คลิกลิงก์ ทั้งการเข้าร่วม หรือรับเงินจากโครงการต่างๆของรัฐไม่ว่าจะเป็นโครงการสวัสดิการแห่งรัฐ โครงการคนละครึ่ง

และที่หนักสุดคือ การหลอกลวงประชาชน เรื่องการเสียภาษี การค้างชำระภาษี ซึ่งทำให้ประชาชนวิตกกังวล บางครั้งประชาชนที่ตกเป็น เหยื่อ ยินยอมให้ข้อมูลส่วนตัว และยอมกด link ที่มิจฉาชีพส่งข้อความสั้น (SMS) มาให้ นอกจากนั้น ยังมีการสร้างเพจเฟซบุ๊กปลอม เว็บไซต์ปลอมในชื่อของหน่วยงานรัฐ เพื่อหลอกประชาชนในทุกรูปแบบ โดยเชิญชวนให้หลงเชื่อกดลิงก์กู้ยืมเงินทางออนไลน์ เป็นต้น

ทั้งนี้ กระทรวงการคลังและหน่วยงานในสังกัดขอยืนยันว่า จากทั้งหมดข้างต้นนั้น ไม่มีนโยบายให้เจ้าหน้าที่โทรศัพท์ไปติดต่อพูดคุยให้ความช่วยเหลือ แจ้งสิทธิหรือให้มีการดำเนินธุรกรรมต่างๆแต่อย่างใด

ตลาดหุ้น–ก.ล.ต.แนะฉุกคิดก่อนลงทุน

ด้านสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) ได้ออกมาเตือนให้ระวังถูกชักชวนให้ลงทุน โดยมิจฉาชีพมักจะเสนอผลตอบแทนที่สูงเกินจริง รวมทั้งจะเร่งรัดให้รีบตัดสินใจลงทุน อ้างว่าถ้าพลาดจะตกขบวน โอกาสดีๆมีไม่มาก หรืออ้างว่ามีบุคคลที่มีชื่อเสียง เช่น ดารา ผู้บริหารบริษัท ร่วมลงทุนด้วย

ขณะที่พอถามถึงรูปแบบการทำธุรกิจจะไม่ชัดเจน อ้างสินทรัพย์ใหม่ๆ ลงทุนค่าเงิน สินทรัพย์ดิจิทัล มีแพลตฟอร์มอยู่ต่างประเทศ ตรวจสอบข้อมูลการเงินไม่ได้ พฤติกรรมเน้นหาสมาชิกมากกว่าการขายสินค้าบริการ และที่น่าสังเกตคือจะให้โอนเงินลงทุนไปเข้าบัญชีส่วนตัวของผู้ชักชวนหรือบัญชีของบุคคลอื่น แทนการโอนเงินผ่านบริษัทที่ให้บริการซื้อขาย และส่วนใหญ่จะปลอมแปลงใบอนุญาตอ้างชื่อ หรือตั้งชื่อให้ใกล้เคียงบริษัทที่ได้รับอนุญาต

ก.ล.ต.ยังได้ออกมาเตือนให้ระมัดระวังการตัดสินใจลงทุน “เหมืองขุดคริปโตเคอร์เรนซี” โดยอ้างว่าจะได้ผลตอบแทนสูง เนื่องจากมีความเสี่ยงหลายด้านและไม่ได้อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของหน่วยงานไทย เช่น ความผันผวนของราคา ความปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคลและทรัพย์สิน และอาจถูกหลอกลวงโดยไม่มีการลงทุนจริง

ขณะที่ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยได้เตือนผู้ลงทุนและประชาชนอย่าหลงเชื่อ อย่าแชร์เพจปลอม การส่งข้อความ SMS รวมถึง Line ที่แอบอ้างภาพและแสดงตนว่าเป็นผู้บริหารของตลาดฯ ชักชวนให้เข้าร่วมอบรมหรือลงทุน โดยขอแจ้งว่าไม่มีส่วนเกี่ยวข้องใดๆ สามารถสอบถามได้ที่ SET Contact Center 0-2009-9999

ขนส่งทางบกแฉใบขับขี่ปลอมออนไลน์

มาถึงกระทรวงคมนาคม กรมการขนส่งทางบก (ขบ.) ได้ออกโรงเตือนประชาชนให้ระวังการถูกหลอก “ทำใบขับขี่ปลอม” หลังพบเพจเฟซบุ๊กปลอมทางออนไลน์กว่า 100 เพจรับทำและรับอบรมและต่อใบขับขี่ปลอมจำนวนมาก

พฤติกรรมของกลุ่มมิจฉาชีพนี้ จะนำรูปตราสัญลักษณ์กรมการขนส่งทางบกมาใส่ในรูปโปรไฟล์ หรือนำรูปภาพของผู้ที่ได้รับใบขับขี่มาแอบอ้าง โดยจะโฆษณาว่าสามารถออกใบขับขี่โดยไม่ต้องเดินทางไปที่สำนักงานขนส่งและเรียกเก็บค่าใช้จ่ายในการดำเนินการอยู่ที่ 1,000-6,000 บาท เมื่อผู้เสียหายโอนเงินไปแล้วจะเรียกร้องให้โอนเงินเพิ่มอีกและเงียบหาย ไม่สามารถตามคืนได้หรือจะได้รับใบขับขี่ปลอม รวมทั้ง แอบอ้างอบรมต่ออายุใบขับขี่แทนผู้เสียหายและจองคิวให้ผู้เสียหายเข้ามาถ่ายรูปทำใบขับขี่ พร้อมหลอกให้ส่งหน้าบัตรใบขับขี่และโอนเงินไปให้

“ขอเตือนว่าอย่าหลงเชื่อเพจเหล่านี้!!! จะทำให้สูญเสียทรัพย์ และเสี่ยงได้รับใบขับขี่ปลอม ซึ่งจะมีความผิดฐานปลอมแปลงหรือใช้เอกสารราชการปลอมมีโทษจำคุกตั้งแต่ 6 เดือน-5 ปี ปรับ 10,000-100,000 บาท”

พาณิชย์ลั่นไม่มีขออัปเดตข้อมูลธุรกิจ

ด้านกระทรวงพาณิชย์ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กรมทรัพย์สินทางปัญญา กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ กรมการค้าภายใน ฯลฯ เป็นอีกหน่วยงานรัฐที่มักถูกมิจฉาชีพแอบอ้างชื่อเพราะให้บริการแก่ภาคธุรกิจอย่างใกล้ชิด

โดยพฤติกรรมแก๊งมิจฉาชีพจะมีทั้งการส่งข้อความไปยังภาคธุรกิจ ประชาชนผ่านเฟซบุ๊กและไลน์ รวมถึงปลอมแปลงหน้าเว็บไซต์ โดยแอบอ้างใช้ชื่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ใช้โลโก้กรมเป็นรูปโปรไฟล์ ขอให้ตรวจสอบธุรกิจเรื่องต่างๆ ขอข้อมูลส่วนบุคคล เช่น บัตรประชาชน อีเมล วันเดือนปีเกิด ที่อยู่ ข้อมูลบัตรเครดิต หรือเสนอเงินช่วยเหลือแก่ผู้ประกอบธุรกิจที่ได้รับผลกระทบจากโควิด-19 หรือบางกรณีหลอกลวงให้กดลิงก์เว็บไซต์ ให้คลิกเปิดไฟล์เอกสารที่แนบมาด้วย หากเราทำตาม และใช้โทรศัพท์มือถือที่ผูกกับบัญชีธนาคารดำเนินการจะถูกดูดเงินออกจากบัญชี

และยังมีการแอบอ้างเป็นผู้บริหาร และเจ้าหน้าที่ของกระทรวงพาณิชย์ รวมถึงกรมอื่นๆ โทรศัพท์และทักไลน์ไปหาภาคธุรกิจ และประชาชนก่อน เพื่อขอให้ปรับปรุงข้อมูลส่วนบุคคลให้เป็นปัจจุบัน หากใครหลงเชื่อจะถูกดูดเงินออกจากบัญชีหมดเกลี้ยงอีกเช่นกัน ที่ผ่านมามีทั้งธุรกิจไทย และต่างชาติที่จดทะเบียนในไทยถูกหลอกจำนวนมาก

ดีอีเอสสกัดแฮกเกอร์–ซิมผีบัญชีม้า

ปิดท้ายที่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอีเอส) ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักในดูแลการหลอกลวงบนโลกออนไลน์ภายใต้ พ.ร.บ.การกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.2560 โดยได้จัดตั้งศูนย์ประสานงานและแก้ไขปัญหาข่าวปลอม หรือศูนย์แอนตี้เฟกนิวส์ขึ้นในปี 63 คัดกรองข้อความไปแล้วกว่า 800 ล้านข้อความ

ตามมาด้วยการบังคับใช้ พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ.2562 หรือที่เรียกสั้นๆว่า PDPA ซึ่งเป็นกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล กำหนดให้ทุกองค์กรหรือบุคคลที่เก็บรวบรวมใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลใด ในการนำข้อมูลไปใช้ และใช้ตรงตามวัตถุประสงค์ที่ระบุ รวมทั้งยังให้สิทธิ “เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล” ขอเปลี่ยนแปลง แก้ไข ขอสำเนา ขอให้ลบข้อมูลได้ด้วย หน่วยงานใดที่ทำข้อมูลประชาชนหลุดรั่ว และไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด จะได้รับโทษตามกฎหมาย

ยกตัวอย่างในกรณีล่าสุด ที่กลุ่มแฮกเกอร์ “9near” โพสต์เรียกค่าไถ่ข้อมูลส่วนตัวของคนไทยกว่า 55 ล้านรายการนั้น นอกจากเป็นความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 (1) นำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ปลอมไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน หรือข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ ทำให้เกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นหรือประชาชนแล้ว ยังมีความผิดตาม พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ.2562 ในมาตรา 27 ห้ามมิให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลใช้หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล โดยไม่ได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลด้วย

ขณะที่กฎหมายที่เป็นไฮไลต์คือ พ.ร.ก.มาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี ซึ่งมีสาระสำคัญ 1.หากประชาชนถูกหลอกลวงทางออนไลน์ ขอให้ธนาคารระงับบัญชีต้องสงสัยไม่ให้เงินถูกโอนออกไปเป็นทอดๆได้ทันที จากเดิมต้องรอไปแจ้งความก่อน โดยธนาคารจะระงับธุรกรรมได้ชั่วคราวไม่เกิน 72 ชั่วโมง จากนั้นให้รีบแจ้งตำรวจ เพราะจะทำให้ระงับต่อได้อีก 7 วัน ระหว่างสอบสวน

2.คนที่ตั้งใจหรือไม่ตั้งใจรับเปิดบัญชีม้า-ซิมผี ให้คนร้ายนำไปใช้หลอกลวงประชาชน ตลอดจนโฆษณาเพื่อให้มีการซื้อขายซิมผี-บัญชีม้ามีความผิดทันทีแม้ยังไม่เกิดความเสียหาย มีโทษจำคุก 3 ปี ปรับ 300,000 บาท 3.อนุญาตให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างกันเพื่อใช้ในการสืบสวน สอบสวน ป้องกัน ไม่ว่าจะเป็นการแชร์ข้อมูลบัญชีม้า และข้อมูลทุจริตได้โดยไม่ละเมิดกฎหมาย PDPA เพื่อให้ การติดตามคนร้ายเป็นไปอย่างรวดเร็ว.

ทีมเศรษฐกิจ