เช็กเงื่อนไข “บัตรคนจน” รอบใหม่

บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ หรือบัตรคนจน มีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อย แบ่งเบาภาระค่าครองชีพ ซึ่งได้เปิดให้ลงทะเบียนมาตั้งแต่ปี 2560

ปัจจุบันสถานการณ์เปลี่ยนแปลงไป ทำให้รัฐต้องทบทวนคุณสมบัติเงื่อนไขผู้มีรายได้น้อยใหม่ เพื่อให้ได้จำนวนผู้มีรายได้น้อยจริงๆ ที่ผ่านมามีผู้ถือบัตรคนจน 13.64 ล้านคน และครั้งนี้คาดว่าจะอยู่ที่ 20 ล้านคน เนื่องจากวิกฤติโควิด ทำให้คนตกงาน ขาดรายได้

ด้วยครั้งนี้จะยกเลิกบัตรคนจนใบเดิม แต่จะใช้บัตรประจำตัวประชาชนแทน เพราะทุกวันนี้บัตรประชาชนได้เปลี่ยนเป็นสมาร์ทการ์ดอย่างสมบูรณ์แล้ว ใช้บัตรประชาชนเพียงใบเดียว ใช้บริการได้ทุกบริการของภาครัฐ

พร้อมกันนี้จะนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้อำนวยความสะดวกการลงทะเบียน การคัดครองคุณสมบัติ การตรวจสอบข้อมูลให้ตรงกับความจริง เพื่อลบคำครหาจนไม่จริง แต่ถือบัตรคนจน ทำให้ตัดโอกาสคนจนจริง ไม่ได้ถือบัตรคนจน

สำหรับคุณสมบัติผู้ลงทะเบียนบัตรคนจนรอบนี้ จะเข้มข้นและมีรายละเอียดหลายข้อเพื่อให้บัตรคนจนช่วยคนจนจริงๆ ดังนี้ 1.มีสัญชาติไทย 2.มีอายุตั้งแต่ 18 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป 3.ไม่เป็นบุคคลดังต่อไปนี้ ภิกษุ สามเณร นักพรต หรือนักบวช ผู้ต้องขัง ผู้ถูกกักกัน ผู้ต้องกักขัง บุคคลที่อยู่ในสถานสงเคราะห์ ข้าราชการ พนักงานราชการ พนักงาน ลูกจ้าง เจ้าหน้าที่ หรือผู้ปฏิบัติงานในหน่วยงานของรัฐ ผู้รับบำเหน็จรายเดือน ผู้รับบำนาญปกติ หรือเบี้ยหวัดจากส่วนราชการ ข้าราชการการเมือง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และสมาชิกวุฒิสภา

4.รายได้ของผู้ลงทะเบียนไม่เกิน 100,000 บาทต่อคนต่อปี ในช่วงระยะเวลาใดเวลาหนึ่ง และหากมีครอบครัว รายได้เฉลี่ยของครอบครัวของผู้ลงทะเบียนไม่เกิน 100,000 บาทต่อคนต่อปี ในช่วงระยะเวลาใดเวลาหนึ่ง (การคำนวณรายได้เฉลี่ยของครอบครัวของผู้ลงทะเบียนคำนวณได้จากการรวมรายได้ของผู้ลงทะเบียน และสมาชิกในครอบครัวของผู้ลงทะเบียน หารด้วยจำนวนบุคคลทั้งหมดในครอบครัว)

5.ทรัพย์สินทางการเงินได้แก่ เงินฝาก สลาก พันธบัตรและตราสารหนี้ภาครัฐ ของผู้ลงทะเบียนต้องมีมูลค่าไม่เกิน 100,000 บาท ต่อคน ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง และหากมีครอบครัว ทรัพย์สินทางการเงินเฉลี่ยของครอบครัวของผู้ลงทะเบียนมีมูลค่าไม่เกิน 100,000 บาทต่อคน ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง (การคำนวณทรัพย์สินทางการเงินเฉลี่ยของครอบครัวของผู้ลงทะเบียนคำนวณได้จากการรวมมูลค่าทรัพย์สินทางการเงินของผู้ลงทะเบียน และสมาชิกในครอบครัวของผู้ลงทะเบียน หารด้วยจำนวนบุคคลทั้งหมดในครอบครัว)

6.อสังหาริมทรัพย์ ไม่มีกรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพย์ หรือมีกรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพย์ ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง จะต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้ กรณีผู้ลงทะเบียนไม่มีครอบครัว 1.มีที่อยู่อาศัยที่เป็นที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง (บ้านพร้อมที่ดิน) แบ่งเป็นกรณีอยู่อาศัยอย่างเดียว บ้านเดี่ยว ทาวน์เฮาส์ ห้องแถว และตึกแถว ต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 25 ตารางวา และห้องชุดต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 35 ตารางเมตร และกรณีเป็นที่อยู่อาศัย และใช้ประโยชน์จากที่ดินเพื่อการเกษตรต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 10 ไร่ หรือในกรณีที่ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการอื่นที่ไม่ใช่เพื่อการเกษตรจะต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 1 ไร่ 2.ที่ดินแยกจากที่อยู่อาศัย โดยกรณีที่ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการอื่นที่ไม่ใช่เพื่อการเกษตรต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 1 ไร่ และกรณีที่ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการเกษตร ต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 10 ไร่

สำหรับกรณีผู้ลงทะเบียนมีครอบครัว ดังนี้ ที่อยู่อาศัยที่เป็นที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง (บ้านพร้อมที่ดิน)

กรณีอยู่อาศัยอย่างเดียว โดยกรณีผู้ลงทะเบียนและคู่สมรสเป็นเจ้าของที่ดินที่มีลักษณะเป็นบ้านเดี่ยว ทาวน์เฮาส์ ห้องแถว และตึกแถวแยกจากกัน ไม่ว่าจะมีบุคคลอื่นเป็นเจ้าของรวมด้วยหรือไม่ก็ตาม ส่วนที่เป็นกรรมสิทธิ์ในที่ดินเจ้าของที่ลงทะเบียนและคู่สมรสแต่ละคนต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 25 ตารางวา

กรณีผู้ลงทะเบียนและคู่สมรสเป็นเจ้าของที่ดินที่มีลักษณะเป็นบ้านเดี่ยว ทาวน์เฮาส์ ห้องแถว และตึกแถวร่วมกัน ไม่ว่าจะมีบุคคลอื่นเป็นเจ้าของรวมด้วยหรือไม่ก็ตาม ส่วนที่เป็นกรรมสิทธิ์ในที่ดินของผู้ลงทะเบียนและคู่สมรสรวมกันต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 25 ตารางวา

กรณีผู้ลงทะเบียนและคู่สมรสเป็นเจ้าของห้องชุดแยกจากกัน ไม่ว่าจะมีบุคคลอื่นเป็นเจ้าของรวมด้วยหรือไม่ก็ตาม ส่วนที่เป็นกรรมสิทธิ์ในห้องชุดของผู้ลงทะเบียนและคู่สมรสแต่ละคนต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 35 ตารางเมตร (ตร.ม.)

กรณีผู้ลงทะเบียนและคู่สมรสเป็นเจ้าของห้องชุดร่วมกัน ไม่ว่าจะมีบุคคลอื่นเป็นเจ้าของรวมด้วยหรือไม่ก็ตาม ส่วนที่เป็นกรรมสิทธิ์ในห้องชุดของผู้ลงทะเบียนและคู่สมรสรวมกันต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 35 ตร.ม.

กรณีเป็นที่อยู่อาศัย และใช้ประโยชน์จากที่ดินเพื่อการเกษตร พื้นที่ไม่เกิน 20 ไร่ หรือในกรณีที่ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการอื่นที่ไม่ใช่เพื่อการเกษตรจะต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 2 ไร่

ส่วนที่ดินแยกจากที่อยู่อาศัย แบ่งเป็นกรณีที่ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการอื่นที่ไม่ใช่เพื่อการเกษตรต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 2 ไร่ และกรณีที่ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการเกษตรต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 20ไร่

7.ผู้ลงทะเบียนจะต้องไม่มีบัตรเครดิต กรณีมีวงเงินกู้ สำหรับที่อยู่อาศัยรวมไม่เกิน 1.5 ล้านบาท วงเงินกู้สำหรับยานพาหนะรวมไม่เกิน 1 ล้านบาท

ทั้งนี้ กระทรวงการคลังได้กำหนดเบื้องต้นไว้ว่าจะเปิดให้ลงทะเบียนรอบใหม่กลางปี 2565 เมื่อลงทะเบียนแล้วเสร็จ จะคัดกรองคุณสมบัติ เพื่อเริ่มใช้บัตรคนจนในปี 2566 เป็นต้นไป และจะทบทวนข้อมูลทุกปี.

ดวงพร อุดมทิพย์