บทเรียนจากฮ่องกงถึงไทย สูตรปั้น บิ๊กเทคฯ ระดับโลก ส่อง 5 กุญแจปลดล็อก New Economy ไทย

-ก|ก|ก+
LightDark
บทเรียนจากฮ่องกงถึงไทย สูตรปั้น บิ๊กเทคฯ ระดับโลก ส่อง 5 กุญแจปลดล็อก New Economy ไทย

Economics

Global Economics

กองบรรณาธิการ

กองบรรณาธิการ

Tag

บทเรียนจากฮ่องกงถึงไทย สูตรปั้น บิ๊กเทคฯ ระดับโลก ส่อง 5 กุญแจปลดล็อก New Economy ไทย

Date Time: 17 พ.ย. 2569 17:57 น.

Video

ทำไม Microsoft ไม่ใช่บริษัทซอฟต์แวร์ที่เรารู้จักอีกต่อไป ? | Digital Frontiers EP.80

“Summary“

ฮ่องกงประสบความสำเร็จในการสร้างบริษัทเทคโนโลยีผ่านระบบนิเวศ หนึ่งในนั้นคือการดำเนินงานของ Cyberport ที่มีบริษัทในเครือข่ายกว่า 2,400 แห่ง ระดมทุนได้กว่า 74,500 ล้านดอลลาร์ฮ่องกง โดยเน้นการสร้างแหล่งเงินทุนระยะยาว (Patient Capital) และการใช้ Regulatory Sandbox เพื่อทดสอบนวัตกรรมก่อนขยายสู่ตลาดโลก

ในช่วงที่หลายประเทศกำลังแข่งขันกันสร้างเศรษฐกิจใหม่ หรือ “New Economy” ที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม หนึ่งในโจทย์สำคัญของประเทศไทย คือ จะทำอย่างไรให้สามารถสร้างบริษัทเทคโนโลยีที่มีศักยภาพเติบโตสูง และผลักดันให้บริษัทเหล่านี้ก้าวขึ้นมาเป็นผู้เล่นสำคัญในตลาดทุนได้จริง

ที่ผ่านมา ตลาดหุ้นไทยถูกขับเคลื่อนโดยบริษัทในอุตสาหกรรมดั้งเดิมเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มธนาคาร พลังงาน หรือธุรกิจขนาดใหญ่ที่ดำเนินกิจการมาอย่างยาวนาน ขณะที่บริษัทเทคโนโลยีและสตาร์ตอัพไทยยังมีจำนวนไม่มากนักที่สามารถเติบโตจนเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ได้

นี่จึงเป็นเหตุผลที่ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) พยายามปรับปรุงและผ่อนปรนหลักเกณฑ์การเข้าจดทะเบียน เพื่อเปิดโอกาสให้บริษัทในกลุ่ม New Economy สามารถเข้าถึงตลาดทุนได้ง่ายขึ้น อย่างไรก็ตามคำถามสำคัญคือ การผ่อนเกณฑ์ IPO เพียงอย่างเดียว จะเพียงพอที่จะทำให้ประเทศไทยมีบริษัทเทคโนโลยีระดับโลกได้จริงหรือไม่?

หากมองไปที่ฮ่องกง หนึ่งในศูนย์กลางทางการเงินที่สำคัญที่สุดของเอเชีย จะพบว่าความสำเร็จในการดึงดูดบริษัทเทคโนโลยีเข้าสู่ตลาดหุ้นไม่ได้เกิดขึ้นจากการปรับกฎเกณฑ์เพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลจากการสร้างระบบนิเวศที่เชื่อมโยงเงินทุน นักลงทุน ผู้ประกอบการ บุคลากร เทคโนโลยี และโอกาสในการขยายตลาดเข้าด้วยกัน

Thairath Money ชวนสำรวจบทเรียนจากฮ่องกง ผ่านแนวทางการพัฒนาระบบนิเวศนวัตกรรมของ Hong Kong Cyberport ศูนย์กลางเทคโนโลยีและธุรกิจดิจิทัลของฮ่องกง ที่มีบริษัทในเครือข่ายกว่า 2,400 แห่ง และสามารถระดมเงินทุนสะสมได้มากกว่า 74,500 ล้านดอลลาร์ฮ่องกง เพื่อทำความเข้าใจว่าการสร้างบริษัทเทคโนโลยีให้เติบโตอย่างยั่งยืนต้องอาศัยอะไรบ้าง และประเทศไทยสามารถเรียนรู้อะไรจากประสบการณ์เหล่านี้ได้บ้าง?

ผ่อนเกณฑ์ IPO ไม่พอ ต้องมีเงินทุนที่พร้อมเติบโตไปกับบริษัท

หนึ่งในบทเรียนสำคัญจากฮ่องกงคือ การปรับปรุงหลักเกณฑ์การเข้าจดทะเบียนในตลาดหุ้นเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการดึงดูดบริษัท New Economy เท่านั้น เพราะก่อนที่บริษัทเทคโนโลยีแห่งหนึ่งจะเติบโตจนสามารถทำ IPO ได้ บริษัทเหล่านี้จำเป็นต้องผ่านกระบวนการพัฒนาธุรกิจ การระดมทุน และการขยายตลาดอีกหลายขั้นตอน

ตามข้อมูลที่ Thairath Money ได้จาก Johnny Chan, Chief Investment Officer ของ Hong Kong Cyberport ส่วนหนึ่งระบุว่า ฮ่องกงมีข้อได้เปรียบจากการเป็นศูนย์กลางทางการเงินระหว่างประเทศ และการทำหน้าที่เป็นประตูเชื่อมโยงจีนแผ่นดินใหญ่เข้ากับตลาดโลก ทำให้บริษัทเทคโนโลยีสามารถเข้าถึงนักลงทุนต่างชาติ แหล่งเงินทุนขนาดใหญ่ และโอกาสทางธุรกิจในเขตเศรษฐกิจ Greater Bay Area หรือเขตอ่าวกวางตุ้ง ฮ่องกง และมาเก๊า

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ทำให้ระบบนิเวศการลงทุนของฮ่องกงมีความแข็งแกร่ง คือ การมีเครือข่ายนักลงทุน Venture Capital (VC) และ Private Equity (PE) ที่เข้ามาสนับสนุนบริษัทตั้งแต่ช่วงเริ่มต้น จนกระทั่งบริษัทมีความพร้อมเข้าสู่ตลาดทุน

เงินทุนเหล่านี้มีลักษณะสำคัญที่เรียกว่า Patient Capital หรือเงินทุนระยะยาวที่พร้อมรอให้ธุรกิจเติบโต โดยไม่ได้มุ่งหวังผลตอบแทนในระยะสั้นเพียงอย่างเดียว

เงินทุนประเภทนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งกับบริษัทเทคโนโลยีที่ต้องใช้เวลาในการวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ โดยเฉพาะธุรกิจ Biotech หรือเทคโนโลยีชีวภาพ รวมถึงบริษัทเทคโนโลยีเฉพาะทางที่อาจยังไม่มีรายได้ แต่มีศักยภาพในการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจสูงในอนาคต

ฮ่องกงจึงพัฒนาหลักเกณฑ์การเข้าจดทะเบียน Chapter 18A สำหรับบริษัท Biotech ที่ยังไม่สามารถสร้างรายได้ตามเงื่อนไขปกติ และ Chapter 18C สำหรับบริษัทเทคโนโลยีเฉพาะทาง เพื่อเปิดโอกาสให้ธุรกิจเหล่านี้สามารถเข้าถึงเงินทุนในตลาดหลักทรัพย์ได้

ขณะเดียวกัน ยังมี Hong Kong Investment Corporation ซึ่งเป็นบริษัทลงทุนที่รัฐบาลฮ่องกงถือหุ้น 100% เข้ามามีบทบาทในการสนับสนุนเงินทุนระยะยาวให้กับธุรกิจที่มีศักยภาพ

สิ่งสำคัญ คือ นักลงทุนเหล่านี้ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงนำเงินมาลงทุน แต่ยังช่วยพัฒนาการบริหารจัดการ ยกระดับธรรมาภิบาล และเตรียมความพร้อมให้บริษัทสามารถเติบโตได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เมื่อบริษัทมีความพร้อมเข้าสู่ตลาดหุ้น ฮ่องกงยังมีเครือข่าย Cornerstone Investors หรือนักลงทุนหลักที่ตกลงเข้าซื้อหุ้นในการเสนอขาย IPO ซึ่งช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับการระดมทุน

กลไกเหล่านี้ทำให้เกิดวงจรการลงทุนที่เชื่อมโยงตั้งแต่การเริ่มต้นธุรกิจ การระดมทุน การเติบโต ไปจนถึงการเข้าตลาดหุ้น และเปิดทางให้นักลงทุนเดิมสามารถขายหุ้นเพื่อถอนการลงทุน หรือ Exit และนำเงินทุนกลับไปสนับสนุนบริษัทเทคโนโลยีรุ่นใหม่ต่อไปได้

HKVCA ตัวกลางเชื่อมเงินทุนโลกกับบริษัทเทคโนโลยี

อีกหนึ่งองค์ประกอบที่ช่วยสร้างความแข็งแกร่งให้กับตลาดทุนฮ่องกง คือ Hong Kong Venture Capital and Private Equity Association (HKVCA) หรือสมาคมธุรกิจเงินร่วมลงทุนและ Private Equity แห่งฮ่องกง

HKVCA ก่อตั้งขึ้นตั้งแต่ปี 1987 ถือเป็นสมาคมด้าน Venture Capital ที่เก่าแก่ที่สุดในเอเชีย และมีจำนวนสมาชิกมากที่สุดในภูมิภาค โดยมีสมาชิกสถาบันกว่า 550 แห่ง รวมถึงกองทุน Private Equity ระดับโลก นักลงทุนสถาบัน ผู้จัดการกองทุน และ Family Offices หรือสำนักงานบริหารความมั่งคั่งของครอบครัว

สมาคมแห่งนี้มีบทบาทมากกว่าการรวมกลุ่มนักลงทุน เพราะยังทำหน้าที่เป็นตัวกลางระหว่างภาคธุรกิจและหน่วยงานกำกับดูแล โดยให้ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการพัฒนาหลักเกณฑ์ตลาดทุน รวมถึงการปรับปรุงกฎระเบียบให้เอื้อต่อบริษัทและกองทุนรูปแบบใหม่

ขณะเดียวกัน HKVCA ยังช่วยเชื่อมโยงเงินทุนระหว่างประเทศกับบริษัทนวัตกรรมในฮ่องกง ทำให้เกิดเครือข่ายการลงทุนที่ครอบคลุมตั้งแต่บริษัทเกิดใหม่ไปจนถึงธุรกิจที่เตรียมเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์

จุดแข็งของฮ่องกงจึงไม่ได้อยู่ที่การมีตลาดหุ้นขนาดใหญ่เท่านั้น แต่ยังอยู่ที่การมีนักลงทุนและสถาบันที่พร้อมสนับสนุนบริษัทเทคโนโลยีในทุกช่วงของการเติบโตด้วย

Cyberport โมเดลสร้างบริษัทเทคโนโลยี ตั้งแต่เริ่มต้นจนขยายตลาดโลก

หากตลาดหลักทรัพย์เป็นปลายทางสำคัญของบริษัทเทคโนโลยี Cyberport ก็ถือเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญที่ช่วยสร้างบริษัทเหล่านี้ขึ้นมาตั้งแต่ต้นทาง

Ir Eric Chen, Chief Public Mission Officer ของ Hong Kong Cyberport อธิบายว่า Cyberport เป็นองค์กรที่อยู่ภายใต้รัฐบาล แต่มีความคล่องตัวในการดำเนินธุรกิจเชิงพาณิชย์ โดยใช้รายได้จากทรัพย์สินและโครงสร้างพื้นฐานของตัวเองมาสนับสนุนภารกิจเพื่อประโยชน์สาธารณะ

Cyberport มีทรัพย์สินและโครงสร้างพื้นฐานหลากหลายประเภท ไม่ว่าจะเป็นโรงแรม ศูนย์การค้า อาคารสำนักงาน พื้นที่ทำงานร่วมกัน หรือ Co-working Space ตลอดจนทรัพยากรด้านการประมวลผลคอมพิวเตอร์

รายได้ที่เกิดจากการดำเนินงานเหล่านี้จะถูกนำกลับมาสนับสนุนโครงการบ่มเพาะธุรกิจ (Incubation Programs) โครงการพัฒนาธุรกิจต่อยอด และโครงการสนับสนุนการขยายธุรกิจไปยังตลาดต่างประเทศ

กล่าวอีกอย่าง คือ Cyberport ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงให้พื้นที่สำนักงานกับสตาร์ตอัพ แต่สร้างโมเดลที่นำรายได้จากการดำเนินธุรกิจมาหมุนเวียนสนับสนุนการพัฒนานวัตกรรมอย่างต่อเนื่อง

หลังจากดำเนินงานมานานกว่า 23 ปี ปัจจุบัน Cyberport มีบริษัทอยู่ในระบบนิเวศมากกว่า 2,400 แห่ง โดยประมาณ 1,800 แห่งเป็นบริษัทที่ผ่านโครงการสนับสนุนด้านนวัตกรรมของ Cyberport

นอกจากสตาร์ตอัพแล้ว ยังมีบริษัทขนาดใหญ่เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศ ผ่านการจัดตั้งทีมวิจัยและพัฒนา (R&D) ห้องปฏิบัติการ หรือสำนักงานภายใน Cyberport ซึ่งช่วยเปิดโอกาสให้บริษัทเกิดใหม่สามารถทำงานร่วมกับภาคธุรกิจที่มีความพร้อมและทรัพยากรมากกว่า

ที่สำคัญ Cyberport ยังเปิดรับบริษัทเทคโนโลยีจากต่างประเทศ โดยให้สิทธิในการเข้าถึงโครงการสนับสนุนต่าง ๆ ในระดับเดียวกับบริษัทท้องถิ่น โดยมีเงื่อนไขสำคัญสำหรับบริษัทต่างชาติ คือ ต้องจดทะเบียนธุรกิจในฮ่องกง และจัดตั้งทีมงานที่ดำเนินธุรกิจอยู่ในฮ่องกงจริง

ฮ่องกงจึงไม่ได้จำกัดเป้าหมายอยู่เพียงการสร้างบริษัทเทคโนโลยีของตัวเอง แต่ยังต้องการดึงดูดผู้ประกอบการและบุคลากรจากทั่วโลกเข้ามาสร้างธุรกิจในฮ่องกงด้วย

ไม่จำเป็นต้องมีตลาดในประเทศขนาดใหญ่ ก็สร้าง Unicorn ระดับโลกได้

อีกหนึ่งโจทย์ของฮ่องกง คือ การมีประชากรเพียงประมาณ 7.5 ล้านคน ทำให้ตลาดภายในประเทศมีขนาดค่อนข้างจำกัด เมื่อเทียบกับตลาดขนาดใหญ่อย่างจีน สหรัฐอเมริกา หรือประเทศในภูมิภาคอาเซียน

Cyberport จึงไม่ได้ส่งเสริมให้สตาร์ตอัพพึ่งพาตลาดฮ่องกงเพียงอย่างเดียว แต่สนับสนุนให้ใช้ฮ่องกงเป็นพื้นที่ทดลองและพิสูจน์โมเดลธุรกิจ หรือ Testbed ก่อนขยายไปสู่ตลาดต่างประเทศ

แนวคิดนี้ทำให้ผู้ประกอบการสามารถเริ่มต้นจากตลาดขนาดเล็ก ทดสอบว่าผลิตภัณฑ์หรือบริการสามารถตอบโจทย์ผู้ใช้งานจริงได้หรือไม่ จากนั้นจึงนำโมเดลธุรกิจที่ผ่านการพิสูจน์แล้วไปขยายในตลาดที่ใหญ่ขึ้นโดยมีเป้าหมายระยะยาว คือ การสร้างบริษัทเทคโนโลยีที่สามารถเติบโตเป็น Unicorn และแข่งขันในระดับโลกได้

ขณะเดียวกัน ฮ่องกงยังใช้ข้อได้เปรียบจากระบบเศรษฐกิจที่เปิดกว้าง ทั้งการเคลื่อนย้ายบุคลากร เงินทุน และข้อมูล ประกอบกับการมีมหาวิทยาลัยท้องถิ่น 12 แห่ง เพื่อเชื่อมโยงองค์ความรู้ งานวิจัย และบุคลากรที่มีความสามารถเข้าสู่ภาคธุรกิจ

สตาร์ตอัพยังสามารถใช้ประโยชน์จากโครงการ Research Talent Hub ของรัฐบาลฮ่องกง ซึ่งให้เงินสนับสนุนค่าจ้างบุคลากรด้านการวิจัยและเทคโนโลยี เพื่อช่วยให้บริษัทสามารถดึงดูดผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศเข้ามาทำงานในฮ่องกงได้

แนวทางดังกล่าวสะท้อนว่า การสร้างบริษัทเทคโนโลยีไม่ใช่เรื่องของเงินทุนเพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องมีบุคลากรที่เหมาะสม และระบบที่ช่วยให้บริษัทสามารถนำความรู้จากสถาบันการศึกษาไปต่อยอดเป็นธุรกิจได้จริง

ปั้น 4 คลัสเตอร์เทคโนโลยี วางรากฐานเศรษฐกิจยุคใหม่

ตลอดระยะเวลากว่า 23 ปี Cyberport มีบทบาทในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจดิจิทัลของฮ่องกง และปัจจุบันได้กำหนดกลุ่มเทคโนโลยีหลักที่ต้องการผลักดันภายใต้แนวคิด ABCD ประกอบด้วย AI, Blockchain, Cybersecurity และ Data Science

Artificial Intelligence (AI) ถือเป็นหนึ่งในกลุ่มเทคโนโลยีที่เติบโตอย่างรวดเร็วที่สุด โดยปัจจุบัน Cyberport มีบริษัทด้าน AI อยู่ในระบบนิเวศมากกว่า 500 แห่ง พร้อมเดินหน้าพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI ของฮ่องกง และสนับสนุนโครงการวิจัยที่สามารถนำไปสร้างประโยชน์ได้จริง

Cyberport มองว่า การนำ AI มาใช้ในภาคธุรกิจกำลังก้าวข้ามช่วงทดลองใช้โมเดลภาษาขนาดใหญ่ หรือ LLM และการปรับแต่งโมเดลให้เหมาะกับงานเฉพาะทาง ไปสู่การปรับโครงสร้างกระบวนการทำงานอย่างจริงจัง โดยเฉพาะการใช้ Agentic AI ซึ่งสามารถวางแผนและดำเนินงานหลายขั้นตอนด้วยตัวเอง

การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวมีศักยภาพช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานขององค์กรอย่างมีนัยสำคัญ แต่ขณะเดียวกันก็จำเป็นต้องมีระบบกำกับดูแล AI ที่เหมาะสม ทั้งในด้านจริยธรรม การบริหารความเสี่ยง และความรับผิดชอบต่อการใช้งาน

Blockchain และ Digital Assets เป็นอีกหนึ่งอุตสาหกรรมที่เติบโตอย่างรวดเร็วในฮ่องกง ครอบคลุมสินทรัพย์ดิจิทัล คริปโทเคอร์เรนซี และการแปลงสินทรัพย์เป็นโทเคน หรือ Tokenization

ปัจจัยสำคัญที่ช่วยสนับสนุนการเติบโต คือ การมีกรอบกฎระเบียบที่ชัดเจน และการเปิดพื้นที่ทดสอบนวัตกรรมภายใต้การกำกับดูแล หรือ Regulatory Sandbox ผ่านความร่วมมือกับหน่วยงานอย่าง Hong Kong Monetary Authority (HKMA) และ Securities and Futures Commission (SFC)

Cybersecurity หรือความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ เป็นอีกหนึ่งคลัสเตอร์ที่ Cyberport ให้ความสำคัญ โดยมีบริษัทด้าน Cybersecurity ชั้นนำจากทั่วโลกอยู่ในระบบนิเวศประมาณ 40–50 แห่ง

Cyberport กำหนดให้สตาร์ตอัปที่สำเร็จจากโครงการบ่มเพาะต้องปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยไซเบอร์อย่างเข้มงวด และผ่านการทดสอบผลิตภัณฑ์อย่างละเอียด เพื่อรักษาความน่าเชื่อถือของระบบนิเวศเทคโนโลยี

นอกจากนี้ ยังจัดกิจกรรมฝึกทักษะความปลอดภัยไซเบอร์ในรูปแบบการแข่งขันจำลองการโจมตีและป้องกันระบบ หรือ Capture the Flag (CTF) โดยทำงานร่วมกับตำรวจและผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัย เพื่อพัฒนาทักษะของบุคลากรในระบบนิเวศ

นอกเหนือจากเทคโนโลยีทั้งสามกลุ่ม Cyberport ยังให้ความสำคัญกับ Data Science และการพัฒนาเทคโนโลยีสำหรับอุตสาหกรรมอื่น โดยเฉพาะ FinTech ซึ่งเป็นจุดแข็งดั้งเดิมของฮ่องกงจากสถานะศูนย์กลางทางการเงินระหว่างประเทศ

ขณะเดียวกัน ยังสนับสนุนเทคโนโลยีด้าน Smart Living และ Smart City ซึ่งครอบคลุม Green Tech, EdTech และ Drone Tech หรือเทคโนโลยีโดรน ที่มีศักยภาพต่อยอดไปสู่การพัฒนาเมืองและบริการรูปแบบใหม่

Regulatory Sandbox กลไกสำคัญที่ช่วยให้เทคโนโลยีใหม่เกิดขึ้นได้จริง

หนึ่งในอุปสรรคสำคัญของบริษัทเทคโนโลยี โดยเฉพาะธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการเงิน สินทรัพย์ดิจิทัล และข้อมูล คือ การต้องดำเนินธุรกิจภายใต้กฎระเบียบที่ซับซ้อน

Cyberport จึงทำงานร่วมกับผู้กำหนดนโยบายและหน่วยงานกำกับดูแลโดยตรง ไม่ว่าจะเป็น HKMA, Insurance Authority, SFC และ Mandatory Provident Fund Schemes Authority (MPFA) เพื่อช่วยให้สตาร์ตอัพสามารถพัฒนาและทดสอบนวัตกรรมใหม่ได้ภายใต้กรอบกฎหมายที่เหมาะสม

ตลอดช่วง 10 ปีที่ผ่านมา Cyberport สนับสนุนโครงการทดสอบแนวคิดและความเป็นไปได้ของเทคโนโลยี หรือ Proof of Concept (PoC) ไปแล้วมากกว่า 250 โครงการ ซึ่งการทดสอบเหล่านี้ช่วยให้บริษัทสามารถทดลองใช้เทคโนโลยีในสภาพแวดล้อมที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแล ก่อนนำผลิตภัณฑ์ออกไปให้บริการในตลาดจริง

ข้อมูลจากการทดสอบช่วงแรกพบว่า เทคโนโลยีประมาณ 70% มีแผนที่จะนำไปใช้งานจริงภายในระยะเวลา 12 เดือน ขณะที่โครงการนำร่องด้านสินทรัพย์ดิจิทัลในระยะแรกประมาณ 50% ได้ถูกนำไปใช้งานจริงแล้ว

ความสำคัญของการสร้างพื้นที่ที่เปิดโอกาสให้ภาคธุรกิจทดลองนวัตกรรมใหม่ โดยไม่จำเป็นต้องรอให้กฎระเบียบทุกอย่างพัฒนาเสร็จสมบูรณ์ก่อน แต่ยังคงมีหน่วยงานกำกับดูแลเข้ามาตรวจสอบและบริหารความเสี่ยงอย่างใกล้ชิด

เชื่อมตลาดโลก ไม่ใช่แค่สร้างสตาร์ตอัพให้เติบโตในบ้านตัวเอง

นอกจากการพัฒนาระบบนิเวศภายในประเทศแล้ว Cyberport ยังให้ความสำคัญกับการสร้างเครือข่ายพันธมิตรในระดับโลก เพื่อช่วยให้บริษัทเทคโนโลยีสามารถขยายธุรกิจไปยังตลาดต่างประเทศได้ง่ายขึ้น

Cyberport มีความร่วมมือกับศูนย์กลางเทคโนโลยีในหลายภูมิภาค รวมถึงเอเชียกลางและตลาดอย่างคาซัคสถานและปากีสถาน ตลอดจนการเชื่อมโยงโอกาสทางธุรกิจใน Greater Bay Area อาเซียน ตะวันออกกลาง และเอเชียกลาง

รูปแบบความร่วมมือคือ การจับมือกับศูนย์กลางนวัตกรรมที่มีเป้าหมายใกล้เคียงกัน เพื่อให้บริษัทของแต่ละฝ่ายสามารถเข้าถึงการสนับสนุนจากพันธมิตรในต่างประเทศได้ ทั้งการเข้าถึงตลาด โอกาสระดมทุน และการใช้พื้นที่สำนักงานโดยไม่มีค่าใช้จ่าย

ยุทธศาสตร์ของ Cyberport คือ การมีพันธมิตรที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลอย่างน้อย 1 แห่ง และพันธมิตรจากภาคธุรกิจอีก 1 แห่งในแต่ละประเทศหรือเขตเศรษฐกิจ โดยปัจจุบัน Cyberport ได้ลงนามข้อตกลงความร่วมมือไปแล้วมากกว่า 20 ฉบับ

Cyberport ยังเปิดกว้างต่อการขยายความร่วมมือไปยังตลาดใหม่ โดยมองว่าประเทศอย่างฟิลิปปินส์มีศักยภาพสูงในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT) รวมถึงธุรกิจรับจ้างให้บริการลูกค้า หรือ Customer Service Outsourcing

ดังนั้น การสร้างบริษัทเทคโนโลยีระดับโลกไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสามารถในการพัฒนาผลิตภัณฑ์เท่านั้น แต่ยังรวมถึงการสร้างเครือข่ายที่ช่วยให้ธุรกิจเข้าถึงลูกค้า เงินทุน และพันธมิตรในตลาดใหม่ได้อย่างรวดเร็ว

บทเรียนถึงไทย อยากสร้าง New Economy ต้องสร้างที่ระบบ

หากนำบทเรียนจากฮ่องกงกลับมามองประเทศไทย จะเห็นว่าการผ่อนปรนหลักเกณฑ์การเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ แม้จะเป็นก้าวสำคัญในการเปิดโอกาสให้บริษัท New Economy เข้าถึงเงินทุนได้มากขึ้น แต่ยังไม่ใช่คำตอบทั้งหมดของการพัฒนาเศรษฐกิจใหม่

เพราะก่อนที่ประเทศหนึ่งจะมีบริษัทเทคโนโลยีเข้าจดทะเบียนในตลาดหุ้นได้ จำเป็นต้องมีระบบที่ทำให้บริษัทเหล่านั้นสามารถเกิดขึ้น เติบโต และแข่งขันได้ก่อน

ประสบการณ์ของฮ่องกงสะท้อนให้เห็นองค์ประกอบสำคัญอย่างน้อย 5 ด้านที่ประเทศไทยสามารถนำมาพิจารณาปรับใช้

  1. สร้างแหล่งเงินทุนระยะยาวที่พร้อมสนับสนุนบริษัทตั้งแต่เริ่มต้น ธุรกิจเทคโนโลยีจำนวนมากต้องใช้เวลาหลายปีกว่าจะสามารถสร้างรายได้และทำกำไรได้ โดยเฉพาะกลุ่ม Deep Tech, AI และ Biotech จึงจำเป็นต้องมีเงินทุนที่พร้อมรองรับความเสี่ยงและรอให้ธุรกิจเติบโต แทนการคาดหวังผลตอบแทนในระยะสั้น

  2. สร้างระบบเชื่อมโยงนักลงทุนกับบริษัทเทคโนโลยีอย่างต่อเนื่อง การมี VC, PE, นักลงทุนสถาบัน และ Family Offices ที่ทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ จะช่วยให้บริษัทสามารถเข้าถึงเงินทุนในแต่ละช่วงของการเติบโต และมีโอกาสพัฒนาไปถึงการเข้าจดทะเบียนในตลาดหุ้น

  3. เชื่อมโยงภาครัฐ มหาวิทยาลัย และภาคเอกชนให้ทำงานร่วมกัน การสร้างบริษัทเทคโนโลยีต้องอาศัยมากกว่าเงินทุน แต่ยังต้องมีบุคลากรที่มีความสามารถ งานวิจัย โครงสร้างพื้นฐาน และบริษัทขนาดใหญ่ที่พร้อมนำเทคโนโลยีใหม่ไปทดลองใช้หรือพัฒนาต่อยอด

  4. สร้างพื้นที่ทดลองเทคโนโลยีและกฎระเบียบที่เอื้อต่อนวัตกรรม Regulatory Sandbox เป็นหนึ่งในกลไกที่ช่วยให้ธุรกิจสามารถทดสอบผลิตภัณฑ์และบริการใหม่ได้ภายใต้การกำกับดูแลที่เหมาะสม โดยเฉพาะเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการเงิน สินทรัพย์ดิจิทัล และข้อมูล ซึ่งมักเผชิญข้อจำกัดด้านกฎระเบียบ

  5. ผลักดันให้บริษัทมองตลาดโลกตั้งแต่วันแรก บทเรียนจากฮ่องกงแสดงให้เห็นว่า แม้ตลาดภายในประเทศจะมีขนาดเล็ก แต่หากมีเครือข่ายเงินทุนและพันธมิตรระดับนานาชาติที่แข็งแกร่ง ก็สามารถเป็นฐานในการสร้างบริษัทเทคโนโลยีที่เติบโตในระดับโลกได้

สำหรับประเทศไทยที่มีตลาดภายในกว่าฮ่องกง และมีความเชื่อมโยงกับเศรษฐกิจอาเซียน การพัฒนาระบบสนับสนุนให้บริษัทเทคโนโลยีสามารถทดลองผลิตภัณฑ์ เข้าถึงลูกค้า และขยายไปยังตลาดต่างประเทศได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จึงเป็นอีกหนึ่งประเด็นสำคัญที่ควรให้ความสนใจ

ท้ายที่สุด บทเรียนสำคัญจากฮ่องกงไม่ใช่เพียงการทำอย่างไรให้มีบริษัทเทคโนโลยีเข้าตลาดหุ้นมากขึ้น แต่คือ การทำอย่างไรให้ประเทศสามารถสร้างบริษัทเทคโนโลยีที่มีศักยภาพในการเติบโตจนพร้อมเข้าสู่ตลาดหุ้นได้ตั้งแต่ต้น

เพราะการพัฒนา New Economy ไม่สามารถอาศัยเพียงการลดข้อจำกัดในตลาดทุน แต่ต้องสร้างระบบนิเวศที่ทำให้เงินทุน เทคโนโลยี บุคลากร และโอกาสทางธุรกิจเชื่อมโยงถึงกันได้จริง

หากตลาดหุ้น คือ ปลายทางของการเติบโต สิ่งที่ประเทศไทยจำเป็นต้องสร้างให้แข็งแกร่งก่อน ก็คือระบบนิเวศที่จะทำให้บริษัทเทคโนโลยีมีโอกาสเติบโตไปถึงจุดนั้นได้


อ่านข่าวเศรษฐกิจและนโยบายรัฐ กับ Thairath Money เพื่อให้คุณ “การเงินดีชีวิตดี” ได้ที่ https://www.thairath.co.th/money/economics  

ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่  https://www.facebook.com/ThairathMoney 

 


Author

กองบรรณาธิการ

กองบรรณาธิการ