IMF ชี้โลกยังต้องการ "คน" ทำงาน แต่ต้อง “ใช้ AI เป็น” พร้อมเปิด 3 ทักษะที่ตลาดต้องการ

AI กำลังเข้ามาเปลี่ยนโฉมตลาดแรงงานทั่วโลกอย่างรวดเร็ว ตั้งแต่รูปแบบการทำงาน ไปจนถึงความต้องการจ้างงานในแต่ละอุตสาหกรรม  แม้จะเปิดโอกาสให้ธุรกิจเพิ่มประสิทธิภาพและสร้างงานรูปแบบใหม่

แต่ในอีกด้านหนึ่งก็อาจเข้ามาทดแทนงานบางประเภท และทำให้แรงงานต้องเร่งปรับตัวเพื่อให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี

สำหรับภูมิภาคเอเชีย ซึ่งมีความหลากหลายทั้งในด้านโครงสร้างเศรษฐกิจ ระดับการพัฒนาเทคโนโลยี และทักษะของแรงงาน การเข้ามาของ AI จึงอาจสร้างทั้งโอกาสและความท้าทายที่แตกต่างกัน

ประเด็นนี้เป็นหนึ่งในหัวข้อที่ถูกหยิบยกขึ้นมาพูดถึงในงานประชุม IMF-World Bank Annual Meeting 2026 ภายใต้ Session “Analytical Corner: Labor Markets in Asia: Challenges and Opportunities in the Age of AI”

โดย IMF นำข้อมูลจากประกาศรับสมัครงานออนไลน์หลายล้านรายการทั่วเอเชียมาศึกษา เพื่อสะท้อนให้เห็นว่า AI กำลังเปลี่ยนแปลงตลาดแรงงานในภูมิภาคอย่างไร พร้อมชี้ให้เห็นโจทย์สำคัญที่ผู้กำหนดนโยบายต้องเตรียมรับมือ เพื่อให้ทั้งแรงงานและตลาดแรงงานสามารถปรับตัวได้อย่างเหมาะสม ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงที่กำลังเกิดขึ้น

ความต้องการจ้างงานลดลงบางกลุ่ม…แต่ตลาดไม่ได้ล่มสลาย

Divya Kirti นักเศรษฐศาสตร์อาวุโส ฝ่ายเอเชียและแปซิฟิก กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) กล่าวว่า เทคโนโลยี AI เปรียบเสมือนจุดเปลี่ยนสำคัญของการเข้าถึงองค์ความรู้ แม้ว่าศักยภาพของ AI จะสร้างความตื่นเต้นอย่างมาก แต่ก็มาพร้อมกับความกังวลต่อความมั่นคงในอาชีพการงาน

จากการวิเคราะห์ข้อมูลรับสมัครงานหลายล้านรายการในเอเชีย พบว่า ความต้องการจ้างงานในตำแหน่งที่ AI สามารถเข้าไปทำงานแทนได้ดี เช่น งานเขียนโค้ด ปรับตัวลดลงราว 10% โดยเริ่มเห็นสัญญาณการชะลอจ้างงานชัดเจนในช่วงปี 2024–2025 หลังจาก ChatGPT เปิดตัวในปี 2022

อย่างไรก็ตาม แม้ว่า AI จะพัฒนาอย่างก้าวกระโดด จากการตอบคำถามง่ายๆ ภายในไม่กี่วินาที ขยับไปสู่การแก้ไขบั๊กในระบบภายในหนึ่งชั่วโมง และสามารถฝึกฝนโมเดล Machine Learning ทั้งระบบได้ภายในหนึ่งวัน

แต่สถานการณ์การจ้างงานมนุษย์ กลับไม่ได้ย่ำแย่ลงตามระดับความเก่งของ AI ที่เพิ่มมากขึ้น

สิ่งที่เกิดขึ้นคือนายจ้างเริ่มเปลี่ยนมุมมองในการคัดเลือกแรงงาน โดยยังคงต้องการมนุษย์เข้าทำงาน และหาผู้ที่มีทักษะด้าน AI เข้ามาเสริมประสิทธิภาพงาน เช่น การเขียนคำสั่งเชิงลึก หรือการนำ AI เข้าไปเชื่อมโยงกับฐานข้อมูลภายในองค์กร

ความท้าทายเชิงโครงสร้างที่แตกต่างกันของประเทศในเอเชีย

อย่างไรก็ตาม ผลกระทบจาก AI แตกต่างกันในแต่ละประเทศ ขึ้นอยู่กับโครงสร้างเศรษฐกิจ ประชากร และตลาดแรงงาน ทำให้ทั้งประเทศพัฒนาแล้วและประเทศกำลังพัฒนาต่างมีโจทย์สำคัญที่ต้องเร่งรับมือแตกต่างกัน

• กลุ่มประเทศพัฒนาแล้ว มีสัดส่วนแรงงานในภาคส่วนที่ได้รับผลกระทบจาก AI สูงกว่า แต่เนื่องจากประเทศกลุ่มนี้กำลังเผชิญปัญหาโครงสร้างประชากรสูงวัยและวัยแรงงานลดลง การนำ AI เข้ามาใช้อาจช่วยบรรเทาปัญหาการขาดแคลนแรงงานในอนาคตได้
• กลุ่มประเทศกำลังพัฒนา แรงงานส่วนใหญ่ยังอยู่ในภาคเกษตรกรรม จึงได้รับผลกระทบโดยตรงจาก AI น้อยกว่าในระยะแรก อย่างไรก็ตาม ประเทศกลุ่มนี้มีประชากรวัยเยาว์จำนวนมาก และจำเป็นต้องสร้างงานใหม่ถึง 150 ล้านตำแหน่งในอีก 10 ปีข้างหน้า ซึ่งตำแหน่งงานใหม่เหล่านี้จำเป็นต้องอยู่ในภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีและ AI เพื่อเร่งการพัฒนาเศรษฐกิจให้เท่าทัน

พร้อมเน้นย้ำถึงโจทย์นโยบายที่ภาครัฐต้องเร่งวางแผนรับมือ ได้แก่

• 1. การสร้างงานใหม่ จะสามารถสร้างงานได้อย่างต่อเนื่องได้อย่างไร ท่ามกลางโครงสร้างการจ้างงานในแต่ละภาคเศรษฐกิจที่เปลี่ยนไป
• 2. การปรับระบบการศึกษา จะต้องปรับปรุงหลักสูตรอย่างไรเพื่อเตรียมความพร้อมให้เยาวชนพร้อมทำงานร่วมกับ AI
• 3. การส่งเสริมการเปลี่ยนสายงาน การสนับสนุนให้แรงงานย้ายสายงาน หรือพัฒนาทักษะใหม่ จะทำได้อย่างมีประสิทธิภาพเพียงใด

ทั้งนี้ หากในอนาคต AI พัฒนาไปอย่างรวดเร็วจนถึงขั้นระดับสูง อาจนำไปสู่คำถามเชิงนโยบายที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น เช่น การกำหนดทิศทางให้ AI พัฒนาไปในลักษณะที่เป็นมิตรต่อแรงงาน หรือการทบทวนกรอบความคิดเรื่องการทำงานเพื่อหารายได้

โดย Divya Kirti สรุปทิ้งท้ายว่า มนุษย์ยังคงจำเป็นสำหรับงานที่ใช้ความรู้ เพียงแต่ต้องปรับตัวมารู้วิธีการใช้ AI ในการทำงาน

เปิด 3 ทักษะ AI ที่นายจ้างทั่วโลกต้องการ

Divya Kirti ได้เปิดช่วงถาม-ตอบ เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองในประเด็นที่น่าสนใจ โดยเฉพาะข้อกังวลเรื่องการเข้ามาของ AI อาจทำให้ค่าจ้างแรงงานลดลงไปจนถึงกระทบต่อการจ้างงานของคนรุ่นใหม่หรือไม่

อย่างไรก็ตาม จากผลการวิเคราะห์ในปัจจุบันไม่พบหลักฐานที่ชัดเจนว่า AI ทำให้ค่าจ้างแรงงานโดยรวมลดลง แต่บทบาทสำคัญของ AI คือการปรับเปลี่ยนโครงสร้างตลาดแรงงาน โดยลดความต้องการแรงงานในงานรูปแบบเดิม ขณะเดียวกัน ก็เพิ่มความต้องการบุคลากรที่มีทักษะด้าน AI และสามารถนำเทคโนโลยีดังกล่าวมาประยุกต์ใช้ในการทำงานได้ด้วย

นอกจากนี้ ยังไม่พบหลักฐานชี้ชัดว่าแรงงานรุ่นใหม่หรือระดับ Junior ได้รับผลกระทบหนักกว่าแรงงานระดับอาวุโส และนายจ้างยังคงมีความต้องการเปิดรับสมัครงานอยู่เช่นเดิม เพียงแต่เพิ่มเงื่อนไขการคัดเลือกเป็นแรงงานที่รู้วิธีนำ AI มาใช้เสริมการทำงาน

ทั้งนี้ จากการวิเคราะห์ประกาศรับสมัครงานกว่า 700 ล้านรายการทั่วโลก IMF พบว่า ทักษะด้าน AI ที่นายจ้างให้ความสำคัญสามารถแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ได้แก่

• 1. ความรู้ความเข้าใจพื้นฐานเกี่ยวกับ AI เพื่อให้สามารถเข้าใจและใช้งาน AI ได้อย่างเหมาะสม
• 2. ความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง เช่น การออกแบบคำสั่งหรือ Prompt Engineering และความเข้าใจเกี่ยวกับระบบ AI Agents
• 3. ความสามารถในการประยุกต์ใช้ AI ร่วมกับองค์ความรู้ขององค์กร เพื่อผสานศักยภาพของ AI เข้ากับความรู้เฉพาะด้านและกระบวนการทำงานของบริษัท

ทั้งนี้ พบว่าในกลุ่มอาชีพที่ได้รับผลกระทบจาก AI ในระดับสูง ความต้องการแรงงานที่มีทักษะด้าน AI ยังเพิ่มขึ้นถึง 2 เท่า เมื่อเทียบกับกลุ่มอาชีพอื่น สะท้อนให้เห็นว่า แม้ AI จะเข้ามาเปลี่ยนแปลงรูปแบบการทำงาน แต่ในอีกด้านหนึ่ง เทคโนโลยีนี้ก็สร้างความต้องการทักษะใหม่ในตลาดแรงงานเช่นกัน

Divya กล่าวว่า สิ่งสำคัญที่อยากให้ทุกคนจดจำไว้คือ เรายังคงต้องการมนุษย์สำหรับงานที่ต้องใช้ความรู้ แม้ว่า AI จะพัฒนาจนมีความสามารถสูงขึ้นมากก็ตาม แต่สิ่งที่จำเป็นมากขึ้นเรื่อย ๆ คือ มนุษย์ต้องรู้วิธีใช้ AI ในการทำงาน

อ่านข่าวเศรษฐกิจและนโยบายรัฐ กับ ThairathMoney เพื่อให้คุณ "การเงินดีชีวิตดี ได้ที่ 

https://www.thairath.co.th/money/economics/

ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้  https:// www.facebook.com/ThairathMoney