คาบลูกคาบดอก : ราคาน้ำมันที่แท้จริง

เรื่องของ ราคาน้ำมัน จะถูกจะแพงขึ้นกับปัจจัยหลายอย่างแต่ เศรษฐกิจของโลก จะดีจะร้ายไม่ได้ขึ้นอยู่กับ ราคาน้ำมัน เพียงอย่างเดียวเท่านั้น

เพราะ ราคาน้ำมันตลาดโลก เป็นเพียง 1 ใน 4 ปัจจัยที่มีผลต่อ ราคาน้ำมันขายปลีกในประเทศ ที่ประกอบด้วย ราคาน้ำมันสำเร็จรูปตลาดโลก อัตราแลกเปลี่ยน ภาษี+กองทุนและค่าการตลาด เช่น ค่าเงินบาทแข็งค่าก็มีผลต่อเศรษฐกิจของประเทศและราคาน้ำมันเช่นกัน

เนื่องจากราคาน้ำมันสำเร็จรูปตลาดโลก ที่ซื้อขายด้วยเงินดอลลาร์ มีการเปลี่ยนแปลงไปตามอัตราแลกเปลี่ยนที่นำมาคำนวณเป็นต้นทุนของราคาน้ำมันในประเทศด้วยเงินบาท

นอกจากนี้ยังมี อัตราภาษีและกองทุน ที่รัฐเรียกเก็บและค่า การตลาด ที่ผู้ค้าน้ำมันได้รับในช่วงเวลานั้นๆ ว่าอยู่ในระดับใด ซึ่งค่าการตลาดที่เหมาะสมควรจะอยู่ที่ 1.5-1.8 บาทต่อลิตร

อย่างไรก็ตาม ค่าการตลาดไม่ใช่กำไร แต่จะต้องหักค่าใช้จ่ายของปั๊มน้ำมันอีกต่างหาก หรือที่เรียกว่า ราคาหน้าปั๊ม ผู้ค้าน้ำมันจะปรับราคาขายปลีกเมื่อค่าการตลาดอยู่ในระดับที่เหมาะสม โดยในทิศทางและเวลาที่ใกล้เคียงกับตลาดโลก มีหน่วยงานของรัฐ คือ สนพ. คอยกำกับดูแล การปรับราคาให้เกิดความเป็นธรรม ระหว่างผู้ค้ากับผู้บริโภค

ตลอดเวลาตั้งแต่ปี 2558 ปตท. มีการปรับราคาน้ำมันช้ากว่าผู้ค้ารายอื่นๆถึง 15 ครั้ง ครั้งละ 1-10 วัน เพื่อลดภาระของผู้บริโภคในฐานะที่ ปตท. เป็นหน่วยงานหนึ่งของรัฐ จากสมมติฐานที่ว่า ราคาน้ำมันทุกยี่ห้อขายเท่ากัน เพราะโครงสร้างราคาน้ำมันที่เหมือนกันภายใต้กรรมวิธีเดียวกัน

เพราะฉะนั้นในจำนวนน้ำมัน 1 ลิตร จะประกอบด้วย ต้นทุนน้ำมันสำเร็จรูป ที่ขึ้นลงตามราคาตลาดโลกและอัตราแลกเปลี่ยน ค่าภาษีและกองทุน จัดเก็บโดยภาครัฐและกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง กองทุนเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน ค่าการตลาด จากราคาหน้าปั๊ม ลบจากราคาหน้าโรงกลั่นที่หักเป็นค่าใช้จ่ายต่างๆ

มีคำถามว่า แล้ว ราคาน้ำมันในบ้านเราทำไมถึงแพงกว่าประเทศเพื่อนบ้าน เพราะต้องการกำไรเยอะๆ จริงหรือไม่ คำตอบก็คือ น้ำมันที่ขุดได้จากในประเทศยังนำไปใช้งานไม่ได้ จึงมี ราคาถูกกว่าน้ำมันสำเร็จรูป ที่ผ่านการกลั่นเพื่อนำมาใช้งาน เพราะฉะนั้นจะนำมาเปรียบเทียบกันไม่ได้

และราคาน้ำมันสำเร็จรูป 1 ลิตร ผู้ประกอบการ โรงกลั่นได้ประโยชน์ร้อยละ 65 จากราคาน้ำมันสำเร็จรูปและค่าใช้จ่าย ต่างๆ รัฐได้ ร้อยละ 28 จากค่าภาษีและเงินที่นำเข้ากองทุน เจ้าของสถานีบริการได้ร้อยละ 7 จากค่าใช้จ่ายต่างๆทั้งหมดนี้ รวมแล้วกลายเป็นราคาน้ำมันขายปลีกหน้าปั๊ม ซึ่งถ้าเทียบกับราคาน้ำมันของมาเลเซียที่เราแพงกว่าเพราะมาเลเซียไม่ได้เก็บภาษีและยังใช้งบประมาณของประเทศมาอุดหนุนราคาน้ำมัน

แต่ราคาน้ำมันที่แท้จริงไม่มีอะไรต่างกันเลย.

หมัดเหล็ก
mudlek@thairath.co.th