
ยอด ชินสุภัคกุล ซีอีโอ LINE MAN Wongnai ระบุว่าธุรกิจเติบโตกว่า 20% ต่อปี โดยบริการ Grocery และ Shopping มีอัตราการขยายตัวเร็วกว่า Food Delivery ถึง 2 เท่า
ตลาด Food Delivery ไทยอาจดูเงียบลง หลังผ่านสงครามราคาและการแข่งขันดุเดือดจนเหลือผู้เล่นรายใหญ่เพียงไม่กี่ราย แต่ในมุมของ LINE MAN Wongnai ตลาดนี้ยังห่างไกลจากจุดอิ่มตัว และโอกาสสร้างรายได้ครั้งต่อไปอาจไม่ได้อยู่ที่การส่งอาหารเพียงอย่างเดียว
ยอด ชินสุภัคกุล ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร LINE MAN Wongnai เปิดเผยว่า ตลาด Food Delivery ไทยยังเติบโตประมาณ 15-20% ต่อปี ขณะที่บริษัทเติบโตมากกว่า 20% และธุรกิจ On-Demand อย่าง Grocery และ Shopping กลับขยายตัวเร็วกว่า Food Delivery มากกว่า 2 เท่า
ที่สำคัญ LINE MAN Wongnai กำลังพิสูจน์ว่าธุรกิจแพลตฟอร์มไม่ได้หาเงินจากค่าส่งอาหารเพียงอย่างเดียว โดยปัจจุบันมี 3 ธุรกิจหลัก ได้แก่ On-Demand Services, Merchant Solutions และ Financial Services ที่สามารถสร้างกำไรได้ทั้งหมด สะท้อนความพยายามสร้างโมเดลธุรกิจที่มีแหล่งรายได้หลากหลายและเติบโตอย่างยั่งยืน ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญต่อการสร้างความเชื่อมั่นให้นักลงทุน ก่อนก้าวเข้าสู่ตลาดหลักทรัพย์ผ่านการเสนอขายหุ้นต่อประชาชนครั้งแรก (IPO)
อย่างไรก็ตาม ในจังหวะที่ LINE MAN Wongnai กำลังเตรียมความพร้อมเข้าสู่ตลาดทุน ความไม่แน่นอนด้านกฎระเบียบกลับกลายเป็นความเสี่ยงสำคัญต่อแผน IPO โดยเฉพาะแนวทางตรึงค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มของคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) ซึ่งยอดแสดงจุดยืนไม่เห็นด้วยกับการควบคุมราคาล่วงหน้า พร้อมระบุว่าอาจกระทบต่อการแข่งขัน การลงทุน และอาจทำให้บริษัทต้องพิจารณาเลื่อนแผน IPO ออกไป
หนึ่งในประเด็นสำคัญที่ยอดเปิดเผย คือ การเปลี่ยนโครงสร้างธุรกิจของ LINE MAN Wongnai จากแพลตฟอร์มจัดส่งอาหาร ไปสู่บริษัทเทคโนโลยีที่มีแหล่งรายได้หลากหลายมากขึ้น โดยปัจจุบันบริษัทมีธุรกิจหลัก 3 กลุ่ม ซึ่งสามารถทำกำไรได้ทั้งหมด
อย่างไรก็ตาม แม้ทั้งสามธุรกิจจะมีความสามารถในการทำกำไร แต่แต่ละกลุ่มมีขนาดธุรกิจ อัตราการเติบโต และความต่อเนื่องของรายได้แตกต่างกัน ทำให้บริษัทต้องบริหารโครงสร้างธุรกิจเพื่อสร้างสมดุลระหว่างการเติบโตและผลตอบแทนในระยะยาว
1) On-Demand Services เป็นธุรกิจที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของบริษัท ครอบคลุมทั้ง Food Delivery และบริการจัดส่งสินค้าอื่น ๆ โดยยังคงเป็นเครื่องยนต์หลักในการสร้างรายได้จากฐานผู้บริโภคจำนวนมาก
แม้ธุรกิจนี้จะมีต้นทุนการดำเนินงานสูง ทั้งระบบจัดส่ง การบริหารเครือข่ายผู้ขับขี่ และการแข่งขันเพื่อรักษาฐานลูกค้า แต่หนึ่งในช่องทางสร้างรายได้สำคัญ คือ ธุรกิจ Advertising หรือโฆษณาบนแพลตฟอร์ม
ยอด อธิบายว่า ร้านค้าที่ต้องการเพิ่มยอดขายสามารถลงทุนซื้อโฆษณาเพื่อเพิ่มการมองเห็นและเข้าถึงผู้บริโภคบนแพลตฟอร์มได้ ทำให้บริษัทมีโอกาสสร้างรายได้เพิ่มเติมจากระบบนิเวศที่มีอยู่แล้ว นอกเหนือจากรายได้ที่เกี่ยวข้องกับการจัดส่งอาหาร
การขยายธุรกิจโฆษณาจึงเป็นหนึ่งในโอกาสสร้างรายได้จากฐานร้านค้าและผู้ใช้งาน โดยเฉพาะเมื่อแพลตฟอร์มสามารถเชื่อมโยงร้านค้ากับผู้บริโภคที่มีความต้องการซื้อสินค้าได้โดยตรง
2) Merchant Solutions ซึ่งมีธุรกิจระบบ POS สำหรับร้านค้าเป็นองค์ประกอบสำคัญ เป็นธุรกิจซอฟต์แวร์บริการที่มีจุดแข็งด้านความต่อเนื่องของรายได้
แม้ธุรกิจกลุ่มนี้จะมีขนาดเล็กกว่า On-Demand แต่มีลักษณะรายได้ที่ค่อนข้างมั่นคง เนื่องจากร้านค้าที่ติดตั้งระบบ POS และนำไปใช้บริหารจัดการธุรกิจแล้ว มักไม่เปลี่ยนไปใช้ระบบอื่นบ่อยนัก
ยอดมองว่า ธุรกิจซอฟต์แวร์จึงมีความต่อเนื่องและคาดการณ์รายได้ได้มากกว่า เมื่อเทียบกับธุรกิจจัดส่งอาหารที่มีการแข่งขันสูงและมีความผันผวนตามพฤติกรรมผู้บริโภค จุดแข็งดังกล่าวทำให้ Merchant Solutions เป็นส่วนสำคัญในการสร้างสมดุลให้กับโครงสร้างธุรกิจ โดยเฉพาะการสร้างรายได้ที่ต่อเนื่องในระยะยาว
3) Financial Services และ Payment เป็นธุรกิจที่ต่อยอดจากข้อมูลและกิจกรรมทางเศรษฐกิจของร้านค้าบนแพลตฟอร์ม
การมีข้อมูลธุรกรรมและการดำเนินธุรกิจของร้านค้า ช่วยให้บริษัทสามารถพัฒนาบริการทางการเงินที่ตอบโจทย์ผู้ประกอบการได้มากขึ้น และเปิดโอกาสสร้างรายได้จากฐานร้านค้าที่มีอยู่ โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งพาการเพิ่มจำนวนคำสั่งซื้ออาหารเพียงอย่างเดียว
เมื่อพิจารณาภาพรวม ยอด ระบุว่า On-Demand Services ยังคงเป็นธุรกิจที่มีขนาดใหญ่ที่สุด จึงมีอัตราการเติบโตต่ำกว่าอีกสองกลุ่มที่มีฐานธุรกิจเล็กกว่า ขณะที่ Merchant Solutions และ Financial Services มีโอกาสขยายตัวในอัตราที่สูงกว่า
โครงสร้างธุรกิจทั้งสามกลุ่มช่วยให้ LINE MAN Wongnai มีทั้งธุรกิจที่สร้างรายได้จากการใช้จ่ายของผู้บริโภค ธุรกิจซอฟต์แวร์ที่มีรายได้ต่อเนื่อง และบริการทางการเงินที่สามารถต่อยอดจากฐานร้านค้า ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญต่อการสร้างมูลค่าธุรกิจในระยะยาว
แม้ธุรกิจ Food Delivery จะผ่านช่วงการเติบโตอย่างก้าวกระโดดในยุคโควิด-19 มาแล้ว แต่ยอดมองว่าตลาดนี้ยังมีโอกาสเติบโตอีกมาก โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาจากการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้บริโภคและการขยายตัวของบริการดิจิทัล
ปัจจุบันตลาดร้านอาหารออฟไลน์ในประเทศไทยมีอัตราการเติบโตประมาณ 3-5% ต่อปี ขณะที่ตลาด Food Delivery กลับเติบโตเร็วกว่าที่ประมาณ 15-20% ต่อปี และ LINE MAN Wongnai สามารถเติบโตได้มากกว่า 20% ต่อปี
หนึ่งในปัจจัยสำคัญ คือ พฤติกรรมของคนรุ่นใหม่ที่คุ้นเคยกับการใช้บริการผ่านสมาร์ตโฟนตั้งแต่อายุยังน้อย ทำให้การสั่งอาหารออนไลน์กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันมากขึ้น โดยยอดมองว่า การเปลี่ยนผ่านจากการบริโภคอาหารผ่านช่องทางออฟไลน์ไปสู่แพลตฟอร์มออนไลน์ยังดำเนินต่อไป และยังไม่เห็นสัญญาณชัดเจนว่าตลาดจะถึงจุดอิ่มตัวเมื่อใด
นอกจากการเพิ่มจำนวนผู้ใช้งานแล้ว บริษัทมองเห็นโอกาสจากการขยายตลาดต่างจังหวัด โดยเฉพาะเมืองรองที่ยังมีพื้นที่ให้เพิ่มจำนวนร้านค้า ผู้ขับขี่ และผู้บริโภคบนแพลตฟอร์ม
โดยความแตกต่างสำคัญระหว่างตลาดเมืองใหญ่กับเมืองรอง คือ ความผูกพันของผู้บริโภคต่อแพลตฟอร์ม หรือ Customer Loyalty ซึ่งในเมืองเล็กมักมีแนวโน้มสูงกว่า เนื่องจากผู้บริโภคที่คุ้นเคยกับแพลตฟอร์มใดแล้วมักใช้งานต่อเนื่อง ต่างจากเมืองใหญ่ที่ผู้บริโภคมีแนวโน้มสลับใช้หลายแพลตฟอร์มตามราคาและโปรโมชัน
สำหรับการแข่งขันในปีหน้า ยอดประเมินว่าตลาดจะยังคงแข่งขันอย่างเข้มข้น แต่บริษัทไม่ได้มองการแข่งขันเป็นปัจจัยลบเพียงอย่างเดียว เพราะการแข่งขันยังช่วยกระตุ้นการเติบโตของตลาดและสร้างทางเลือกให้ผู้บริโภค
นอกเหนือจากธุรกิจ Food Delivery บริการ On-Demand ประเภทอื่นกำลังกลายเป็นหนึ่งในเครื่องยนต์การเติบโตสำคัญของ LINE MAN Wongnai โดยเฉพาะ Grocery และ Shopping ซึ่งมีอัตราการเติบโตสูงกว่า Food Delivery มากกว่า 2 เท่า
แม้ธุรกิจเหล่านี้จะยังมีฐานรายได้เล็กกว่า แต่สะท้อนให้เห็นถึงโอกาสในการขยายตลาดจากบริการจัดส่งอาหาร ไปสู่การตอบโจทย์ชีวิตประจำวันของผู้บริโภคในรูปแบบที่หลากหลายมากขึ้น
ยอด อธิบายว่า ในอดีตผู้บริโภคมักใช้บริการจัดส่งสินค้าเมื่อต้องการของจำเป็นอย่างเร่งด่วน เช่น วัตถุดิบประกอบอาหารที่ขาดไปบางรายการ หรือสินค้าจากร้านขายยาที่ต้องการใช้งานทันที แต่ปัจจุบันเริ่มเห็นพฤติกรรมการสั่งซื้อสินค้าทั่วไปมากขึ้น ทั้งอาหารสัตว์เลี้ยง ของใช้ประจำวัน ดอกไม้ พวงมาลัย และสินค้าจากร้านขายยา
การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวมีความสำคัญต่อโมเดลธุรกิจ เพราะเมื่อผู้บริโภคเริ่มสั่งซื้อสินค้าประเภทเดิมอย่างสม่ำเสมอ แพลตฟอร์มก็มีโอกาสเพิ่มความถี่ในการใช้งานและสร้างฐานลูกค้าประจำ โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งพาคำสั่งซื้ออาหารเพียงอย่างเดียว
ในระยะยาวโอกาสของ On-Demand Economy จึงไม่ได้จำกัดอยู่ที่การเพิ่มจำนวนผู้ใช้งานใหม่ แต่ยังรวมถึงการเพิ่มสัดส่วนการใช้จ่ายของผู้บริโภคบนแพลตฟอร์มให้ครอบคลุมสินค้าและบริการหลายประเภทมากขึ้น
ทั้งนี้ ยอด ได้เปิดเผยจุดยืนเป็นครั้งแรกในประเด็นทิศทางการกำกับดูแลของคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) ที่ได้เตรียมออกประกาศร่างหลักเกณฑ์กำกับโครงสร้างค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มซื้อขายสินค้าออนไลน์ ที่ครอบคลุมถึงแนวปฏิบัติแพลตฟอร์มบริการเรียกรถ (Ride hailing) และบริการขนส่ง On-demand ซึ่งรวมถึง Food Delivery โดยตนไม่เห็นด้วยใน 2 ประเด็นหลัก
ประเด็นแรก การควบคุมราคาล่วงหน้า โดยมองว่าการกำหนดให้แพลตฟอร์มต้องขออนุญาตก่อนปรับเพิ่มค่าธรรมเนียม ไม่เหมาะกับธุรกิจ Food Delivery ที่มีต้นทุนผันผวนตามราคาน้ำมัน สภาพอากาศ ความต้องการใช้บริการ และการแข่งขันในแต่ละพื้นที่
เนื่องจากธุรกิจแพลตฟอร์มเชื่อมโยงผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งผู้บริโภค ร้านอาหาร และผู้ขับขี่ การตรึงค่าธรรมเนียมด้านใดด้านหนึ่งอาจส่งผลกระทบต่ออีกฝ่าย โดยเฉพาะพื้นที่ที่ยังขาดทุน ซึ่งอาจทำให้แพลตฟอร์มต้องลดการลงทุนหรือยุติบริการในบางพื้นที่ ส่งผลให้การแข่งขันลดลงและผู้บริโภคมีทางเลือกน้อยลง
ประเด็นที่สอง การนำธุรกิจ Food Delivery และ Ride-Hailing มากำกับภายใต้กรอบเดียวกัน ทั้งที่มีโครงสร้างรายได้และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียแตกต่างกัน โดย Food Delivery เรียกเก็บค่าคอมมิชชันจากร้านอาหาร ขณะที่ Ride-Hailing มีโครงสร้างค่าธรรมเนียมจากผู้ขับขี่ การรวมสองตลาดเข้าด้วยกันจึงอาจทำให้การประเมินส่วนแบ่งตลาดและอำนาจเหนือตลาดไม่สะท้อนการแข่งขันที่แท้จริง
ทั้งนี้ LINE MAN Wongnai ระบุว่า ตามการประเมินของบริษัท และยืนยันว่าอัตราค่า GP สูงสุดสำหรับร้านอาหารทั่วไปอยู่ที่ 30% ก่อนภาษีมูลค่าเพิ่ม โดยไม่ได้ปรับขึ้นตั้งแต่ช่วงโควิด-19 แม้ร้านค้าบางรายจะได้รับอัตราที่ต่ำกว่าตามเงื่อนไขทางธุรกิจ
ยอด ย้ำว่า บริษัทไม่ได้คัดค้านการกำกับดูแล แต่เสนอให้ กขค. แยกนิยามและขอบเขตตลาด Food Delivery กับ Ride-Hailing ให้ชัดเจน ก่อนกำหนดหลักเกณฑ์ที่เหมาะสมกับโครงสร้างธุรกิจแต่ละประเภท
ขณะเดียวกัน บริษัทเปิดกว้างต่อการหารือเรื่องกรอบค่าธรรมเนียมสูงสุด (Maximum Fee) แทนการกำหนดให้แพลตฟอร์มต้องขออนุมัติทุกครั้งก่อนปรับราคา โดยควรพิจารณาจากข้อมูลต้นทุนและผลกระทบต่อผู้บริโภค ร้านค้า และผู้ขับขี่อย่างรอบด้าน รวมถึงเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการมีส่วนร่วมในกระบวนการกำหนดหลักเกณฑ์
นอกจากนี้ ยอดระบุว่า ความไม่แน่นอนของกฎระเบียบอาจส่งผลให้ LINE MAN Wongnai ต้องพิจารณาเลื่อนแผนเสนอขายหุ้นต่อประชาชนครั้งแรก (IPO) ออกไป เนื่องจากนักลงทุนจำเป็นต้องประเมินความเสี่ยงด้านกฎระเบียบ ซึ่งอาจกระทบต่อความสามารถในการสร้างกำไรและขยายธุรกิจในอนาคต
อย่างไรก็ตาม บริษัทยังไม่ได้ประกาศเลื่อน IPO อย่างเป็นทางการ และยังคงพิจารณาแผนเข้าตลาดหลักทรัพย์อย่างต่อเนื่อง ภายใต้กรอบเวลาเดิม ซึ่งคาดว่าจะเกิดขึ้นในปี 2570
โดยสรุปแล้ว ยอด มองว่าโจทย์สำคัญของภาครัฐ คือ การสร้างสมดุลระหว่างการคุ้มครองผู้บริโภค การรักษาการแข่งขัน และการสนับสนุนนวัตกรรม เพื่อให้กฎระเบียบไม่กลายเป็นอุปสรรคต่อการลงทุนและการเติบโตของธุรกิจเทคโนโลยีไทยในระยะยาว
อ่านข่าวธุรกิจ กลยุทธ์การตลาด และสัมภาษณ์พิเศษ กับ ThairathMoney เพื่อให้คุณ "การเงินดีชีวิตดี" ได้ที่ https://www.thairath.co.th/money/business_marketing
ติดตามเพจ Facebook : Thairath Money ได้ที่ลิงก์นี้ https:// www.facebook.com/ThairathMoney