มาถึงตอนนี้กระแสอะไรคงไม่แรงเท่าบอลโลก หากลองดูอุบัติเหตุที่มักเกิดขึ้นในสนามแข่งขันคงหนีไม่พ้นข้อเท้าแพลง ถึงแม้จะดูเป็นเรื่องเล็กๆ แต่ถ้าเกิดในสนามแข่งขันนั่นหมายถึงปัญหาใหญ่เลยทีเดียว ในที่นี้จะขอกล่าวถึงข้อเท้าแพลงที่สามารถเกิดได้ทุกสถานการณ์ในชีวิตประจำวัน
ภาวะข้อเท้าแพลงนั้นเกิดจากการที่เท้าสัมผัสพื้นไม่ถูกต้อง ทำให้ข้อเท้าพลิก แล้วเกิดการบาดเจ็บที่เอ็นและข้อด้านข้างข้อเท้า
จะรู้ได้อย่างไรว่าเป็นภาวะข้อเท้าแพลง
อาการข้อเท้าแพลงเป็นปัญหาที่พบบ่อยในนักกีฬาประเภทต่างๆ เช่น นักวิ่ง ฟุตบอล ยิมนาสติก เป็นต้น คนที่ไม่ได้เป็นนักกีฬาก็สามารถพบได้บ่อย ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากอุบัติเหตุ เช่น ใส่ส้นสูงเกิดเท้าพลิก ตกบันได อุบัติเหตุรถยนต์ อาการที่จะพบได้คือ เจ็บข้อเท้า บวม และเจ็บปวดมาก จนเดินลงน้ำหนักได้ลำบาก หรือไม่ได้เลย
ข้อเท้าแพลงเกิดจากเอ็นและเนื้อเยื่อรอบข้อเท้าได้รับการบาดเจ็บหรือฉีกขาด อาจจะเป็นเพียงบางส่วน แต่ในรายที่รุนแรง เอ็นอาจจะฉีกทั้งเส้น ทำให้ข้อเท้าไม่มั่นคง
วิธีปฏิบัติเมื่อพบอาการข้อเท้าแพลง
พักการใช้งาน โดยการไม่ลงน้ำหนักเท้า อาจใช้ไม้เท้าหรือไม้ค้ำยันช่วยเดิน
ประคบน้ำแข็งทันทีที่ได้รับอุบัติเหตุ ประคบไว้ประมาณ 15 นาที และเอาออก 30 นาที ทำซ้ำในวันแรกๆ
อย่านวดหรือการรักษาอื่นใด หากยังไม่ได้รับการวินิจฉัย
ไปพบแพทย์
การรักษา
...
แพทย์จะซักประวัติ และตรวจร่างกายโดยเฉพาะบริเวณที่มีอาการปวด รวมถึงแพทย์อาจจะวินิจฉัยให้คนไข้ได้รับการ x-ray เพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีกระดูกหัก แพทย์จะให้พักเท้าให้มากที่สุด อาจจะใส่เฝือกหรือใช้ผ้าพัน และอาจจะใช้ไม้เท้าช่วยพยุงน้ำหนัก โดยจะใช้เวลารักษาประมาณ 6-8 สัปดาห์ อาการบวมจะหายก่อน เวลานั่งหรือนอนคนไข้ควรยกเท้าสูง โดยยกเท้าบนหมอนหนุน เพื่อลดอาการบวม
ในเบื้องต้น แพทย์จะให้คนไข้รับประทานยาแก้ปวดและยาต้านอักเสบ เพื่อลดอาการปวดและบวม
หลังจากที่ได้รับการรักษาเบื้องต้นแล้วและอาการเริ่มดีขึ้นจะให้เริ่มต้นบริหารโดยการ ในสัปดาห์ที่ 2-3 แพทย์จะแนะนำให้คนไข้ทำกายบริหาร เพื่อให้เอ็นกล้ามเนื้อรอบข้อแข็งแรง โดยมีท่าบริหารข้อเท้าดังนี้
ท่ากระดกข้อเท้าขึ้นลง : นั่งบนขอบโต๊ะในท่าห้อยเท้า ทำการกระดกข้อเท้าขึ้นและลง สลับไปมา 2-3 นาที ทุกวัน ข้อสำคัญของการบริหารต้องไม่ทำให้เกิดการเจ็บของข้อ
ให้ยืนตรง ลืมตา พยายามรักษาสมดุลของร่างกาย โดยการยืนบนขาข้างเดียว (ข้างที่เคยได้รับบาดเจ็บ) ค่อยยกขาอีกข้างขึ้น และยืนทรงตัว นาน 2 นาที แล้วค่อยๆ เอาขาข้างที่ยกขึ้นลง เมื่อทำคล่องดีแล้วให้ทำเช่นเดิม และให้หลับตัว
การป้องกัน
แนะนำให้ออกกำลังกายสม่ำเสมอ หรือฝึกการบริหารให้เกิดความคล่องตัว รวมทั้งความแข็งแรงรอบข้อเท้าเพื่อป้องกันการเกิดข้อเท้าแพลงในอนาคต
พยายามเลือกใส่รองเท้าที่เหมาะสม มีน้ำหนักเบา พื้นรองเท้ายืดหยุ่นพอควร และกว้างพอที่จะรองรับเท้าทั้งหมดไว้ ลดระดับความสูงของส้นรองเท้าลง
คลินิกโรคกระดูกและข้อ
โรงพยาบาลเวชธานี
www.vejthani.com