ตามรอยขึ้นเหนือรับลมหนาว ชมศูนย์พัฒนา-ส่งเสริมอาชีพเกษตรกร

จากพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ที่ทรงต้องการช่วยเหลือชาวเขาให้มีอาชีพมั่นคงทดแทนการปลูกฝิ่น พร้อมกับส่งเสริมสภาพแวดล้อมธรรมชาติให้คืนสู่ความอุดมสมบูรณ์ ได้เป็นจุดกำเนิดของ “มูลนิธิโครงการหลวง” เพื่อช่วยสร้างอาชีพอย่างยั่งยืน และมอบคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นแก่เกษตรกรชาวเขาในพื้นที่ 5 จังหวัดภาคเหนือ โดยมีผลลัพธ์เป็นผลิตผลคุณภาพจากยอดดอย ซึ่งเป็นความภาคภูมิใจของลูกหลานเกษตรกร

นอกจากสถานีวิจัยหลักทั้ง 4 คือ สถานีเกษตรหลวงอ่างขาง สถานีเกษตรหลวงอินทนนท์ สถานีเกษตรหลวงปางดะ และสถานีวิจัยโครงการหลวงแม่หลอด ยังมีการจัดตั้งศูนย์พัฒนาโครงการหลวงอีก 38 แห่ง ในพื้นที่ 5 จังหวัดภาคเหนือ ได้แก่ จังหวัดเชียงใหม่, เชียงราย, แม่ฮ่องสอน, พะเยา และลำพูน ซึ่งแต่ละพื้นที่ก็มีความแตกต่างเชิงภูมิประเทศ ทั้งระดับความสูง ความลาดชัน อุณหภูมิ ความชื้น ปริมาณน้ำ จึงปลูกพืชผลได้อย่างหลากหลาย

หนึ่งในศูนย์พัฒนาโครงการหลวงที่มีชื่อเสียงคือ “ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงผาตั้ง” ตั้งอยู่ตำบลปอ อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย จัดตั้งขึ้นเมื่อปี 2550 เพื่อส่งเสริมการพัฒนา การเกษตรอย่างถูกวิธี และสร้างรากฐานอาชีพภายในชุมชนอย่างมั่นคง โดยศูนย์แห่งนี้ไม่เพียงเป็นแหล่งผลผลิตทางการเกษตรที่มีคุณภาพ แต่ยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญที่สร้างรายได้ต่อเนื่องให้ชุมชน

“ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงผาตั้ง” มีการปรับพื้นที่ภายในศูนย์ฯ สำหรับวางแผนทดสอบและสาธิตวิธีการปลูกผักและไม้เมืองหนาว รวมถึงการเลี้ยงสัตว์ ได้แก่ กระต่าย, แพะ, ไก่กระดูกดำ และหมู เพื่อหล่อเลี้ยงชุมชนมากกว่า 60 ครัวเรือน ซึ่งประกอบ ด้วย คนจีนคณะชาติ ม้ง เย้า มูเซอ อีก้อ ไทลื้อ และคนพื้นเมือง

อีกหนึ่งจุดหมายปลายทางของการท่องเที่ยวเชิงเกษตรคือ “ศูนย์วิจัยและพัฒนาชาน้ำมันและพืชน้ำมัน” ตั้งอยู่ในอำเภอแม่สาย จ.เชียงราย โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีพระราชดำริให้จัดตั้งศูนย์นี้ เมื่อปี พ.ศ.2554 “ชาน้ำมัน” ถือเป็นน้ำมันมะกอกแห่งโลกตะวันออกในเมืองไทยมีการเพาะปลูกต้นชาน้ำมันสายพันธุ์คามีเลียโอลีเฟร่า ซึ่งได้มาจากเมืองจีน และผ่านการศึกษาวิจัยจนสามารถเพาะปลูกได้ผลผลิตเต็มที่

นอกจากที่นี่จะเป็นโรงงานผลิตน้ำมันจากเมล็ดชาและพืชน้ำมันอื่นๆ ครอบคลุมพื้นที่กว้างขวางกว่า 150 ไร่ ศูนย์วิจัยแห่งนี้ยังมีจุดเด่นอยู่ที่ “ร้านอาหารเมล็ดชา” นำเสนออาหารเหนือสไตล์โมเดิร์น โดยใช้น้ำมันชาเป็นวัตถุดิบหลัก มี 2 เมนูพระราชทานคือ “โครเก็ตเบคอน” แป้งขนมปังทอดไส้มันฝรั่งผสมหมูเบคอนบด และ “ซุปมะเขือเทศ” เปรี้ยวหวานกลมกล่อม ปิดท้ายด้วย “ไอศกรีมอัญชันโยเกิร์ต”

ไม่ใกล้ไม่ไกลนัก ที่จังหวัดเชียงใหม่ ก็มี “ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงตีนตก” จากที่เคยทำหน้าที่ศูนย์พัฒนาวิจัยพันธุ์พืชอย่างเดียว ปัจจุบันศูนย์พัฒนาโครงการหลวงตีนตก ได้กลายเป็นจุดหมายปลายทางยอดนิยมในหมู่นักท่องเที่ยว ที่แสวงหาความบริสุทธิ์ของธรรมชาติ ที่นี่โดดเด่นด้วยป่าไม้อุดมสมบูรณ์ของพื้นที่อุทยานแห่งชาติแม่ตะไคร้ ตำบลห้วยแก้ว อำเภอแม่ออน ด้วยลักษณะทางภูมิศาสตร์ที่มีความลาดชันค่อน ข้างสูง ทำให้เกิดวิวทิวทัศน์ต้องตาตรึงใจ เหมาะกับการพักผ่อนในช่วงวันหยุด ไม่ว่าจะเป็นฤดูกาลไหนก็ตาม นอกจากจะได้เยี่ยมชมงานวิจัย การเพาะปลูกเห็ดหอม และกาแฟ ภายในพื้นที่กว่า 4 ไร่ ยังมีดอกไม้งามหาชมยากคอยต้อนรับ สามารถซื้อหาติดไม้ติดมือกลับบ้านได้ด้วย ใครที่ต้องการค้างคืนรับลมหนาวเย็นฉ่ำใจ โครงการหลวงตีนตกก็มีห้องพักดีไซน์เก๋ราคากันเองไว้บริการ.