พบว่าร้อยละ 25 ของผู้สูงอายุ 85 ปีขึ้นไปเป็นโรคอัลไซเมอร์ เริ่มต้นมีอาการหลงลืมเล็กๆ น้อยๆ จำเหตุการณ์ สถานที่ไม่ได้ เป็นมากหลงลืมเวลา จำคนใกล้ชิดไม่ได้ อาการรุนแรงจะไม่สามารถใช้ชีวิตตามปกติได้ มักพบโรคนี้ได้ในผู้สูงอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป หากพบคนในครอบครัวหลงลืมบ่อยผิดสังเกตให้รีบมาพบแพทย์อายุรกรรมระบบประสาทโดยเร็ว
อัลไซเมอร์ (Alzheimer) เป็นโรคอย่างหนึ่งที่มีการทำลายเซลล์สมองไปเรื่อยๆ มีอุบัติการณ์ตามอายุที่มากขึ้น มักพบในคนที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป เป็นหนึ่งในโรคที่พบบ่อยของกลุ่มโรคผิดปกติทางสมอง "Dementia" ซึ่งมีการถดถอยในหน้าที่ของสมอง จำเหตุการณ์และช่วงเวลาได้ไม่แน่นอน ความจำเสื่อม มีปัญหาเรื่องการคิดอ่าน หาเหตุผล มีปฏิกิริยาโต้ตอบอย่างแปลกๆ พฤติกรรมเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ไม่เหมาะสม อารมณ์จะไม่สม่ำเสมอ เมื่ออาการรุนแรงมากขึ้นจะทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถดำเนินชีวิตได้เป็นปกติ
ปัจจุบัน ยังไม่มีการรักษาโรคอัลไซเมอร์ให้หายขาดได้ เป็นการให้การรักษาตามอาการ และชะลออาการของโรคไม่ให้ลุกลามไปอย่างรวดเร็วเท่านั้น จึงทำให้โรคอัลไซเมอร์แตกต่าง และรุนแรงกว่าอาการสมองเสื่อมที่เกิดจากสาเหตุอื่นๆ วิธีการที่ดีที่สุดคือป้องกันปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ที่ส่งเสริมให้เกิดอัลไซเมอร์ โดยการควบคุมโรคหัวใจ งดการสูบบุหรี่และดื่มของมึนเมา ออกกำลังกายสม่ำเสมอ รับประทานผักผลไม้และอาหารที่อุดมด้วยวิตามินบี 6 บี 12 และกรดโฟลิค หลีกเลี่ยงอาหารมัน ฝึกสมาธิและการคิดคำนวณ บริหารจัดการความเครียด และอย่าลืมตรวจสุขภาพเป็นประจำ
อย่างไรก็ตาม ยังมีปัจจัยเสี่ยงที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ เช่น อายุที่มากขึ้น ประวัติในครอบครัว และการผ่าเหล่าทางพันธุกรรม โดยเฉพาะผู้ป่วยที่มีอาการของ Down’s Syndrome มักจะเกิดอัลไซเมอร์ก่อนอายุ 40 ปี
ผู้ที่มีโอกาสเสี่ยงต่อการเป็นโรค “อัลไซเมอร์”
ผู้สูงอายุ ยิ่งอายุมากขึ้นมีโอกาสเป็นมากขึ้น พบว่า ร้อยละ 25 ของผู้ป่วยอายุ 85 ปีเป็นโรคนี้
ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงเรื้อรัง เพราะทำให้ผู้ป่วยสูญเสียความจำ การรักษาความดันจะทำให้ความจำดีขึ้น
หญิงวัยหมดประจำเดือน ระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนที่ลดลง ในวัยหมดประจำเดือนของผู้หญิง จะเพิ่มปัจจัยเสี่ยงให้แก่การเกิดโรคนี้ได้
กรรมพันธุ์ ถ้ามีบุคคลในครอบครัวป่วยด้วยโรคอัลไซเมอร์ หรือปัญญาอ่อน จะมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น
ภาวะขาดสารอาหารที่มีแอนตี้ออกซิแดนท์ (Antioxidant) ที่ช่วยป้องกันการเสื่อมของเซลล์
ภาวะที่สมองได้รับการกระทบกระเทือน
การสังเกตอาการของโรค “อัลไซเมอร์”
1. อาการหลงลืม เช่น หลงลืมสิ่งของ ลืมนัด จำเหตุการณ์หรือคำพูดที่เพิ่งผ่านมาไม่ได้
2. สับสนเรื่องเวลา สถานที่ กลับบ้านไม่ถูก
3. จำบุคคลที่เคยรู้จัก เพื่อน หรือสมาชิกในครอบครัวไม่ได้ คิดว่าเป็นคนแปลกหน้า
4. มีปัญหาเรื่องการพูด ลืมหรือเรียกสิ่งของไม่ถูก พูดคำหรือประโยคซ้ำๆ
5. ไม่สนใจในสิ่งที่เคยสนใจ เช่น กิจกรรมประจำวัน งานอดิเรก
6. มีปัญหาเรื่องการนับหรือทอนเงิน การใช้โทรศัพท์
7. มีพฤติกรรมที่อาจเกิดปัญหายุ่งยาก เช่น ออกนอกบ้านเวลากลางคืน พฤติกรรมก้าวร้าว
8 . ไม่สนใจดูแลความสะอาดของตัวเอง เช่น แปรงฟันไม่เป็น อาบน้ำไม่เป็น
หากพบว่า ผู้สูงอายุในครอบครอบครัวมีปัญหาดังกล่าวข้อใดข้อหนึ่งหรือมากกว่า อาจเป็นไปได้ว่า มีปัจจัยเสี่ยงต่อโรคอัลไซเมอร์ หรืออาจมีปัญหาด้านสุขภาพอื่นๆ ควรพามาพบแพทย์อายุรกรรมระบบประสาท เพื่อรับการตรวจโดยละเอียด และวินิจฉัยแยกโรค เนื่องจากมีโรคหลายอย่างที่มีอาการความจำเสื่อมซึ่งรักษาให้หายได้ เช่น โรคไทรอยด์ ซิฟิลิสขึ้นสมอง หรือโรคขาดวิตามิน B12 เป็นต้น และหากตรวจพบว่าเป็นโรคอัลไซเมอร์ก็จะได้รีบให้การรักษา เพื่อชะลออาการของโรคออกไปให้นานที่สุด
ศูนย์สมองและระบบประสาท โรงพยาบาลเวชธานี
www.vejthani.com
...