ข่าว
  • Thairath Talk
  • 100 year

    ภูมิปัญญาผ้าหม้อห้อม ของคนเมืองแพร่

    ไทยรัฐออนไลน์4 ธ.ค. 2557 05:45 น.
    SHARE

    พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ได้จัดกิจกรรมเผยแพร่ผ้าไทยจากภูมิปัญญาพื้นบ้านอย่างต่อเนื่อง สำหรับประจำเดือน พ.ย.ที่ผ่านมา เป็นปฏิบัติการ “ภูมิปัญญาผ้าหม้อห้อม” โดยเชิญ วุฒิไกร ผาทอง ผู้เชี่ยวชาญการทำผ้าหม้อห้อม จากร้านแก้ววรรณา จังหวัดแพร่ มาให้ความรู้และสาธิตวิธีการทำผ้าหม้อห้อมแบบธรรมชาติ ซึ่งมีผู้สนใจเข้ามาร่วมเรียนรู้วิธีการทำอย่างคับคั่ง ที่ห้องประชุมพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ

    วัสดุอุปกรณ์การทำ
    วัสดุอุปกรณ์การทำ


    ผู้เชี่ยวชาญการทำผ้าหม้อห้อม ให้ความรู้ว่า หม้อห้อม เป็นภาษาพื้นเมืองภาคเหนือ ห้อม หรือบางครั้งเขียนเป็น ฮ่อม เป็นพืชล้มลุกชนิดหนึ่งในตระกูลเดียวกันกับคราม ชาวบ้านจะนำเอาลำต้นและใบมาหมักในน้ำตามกรรมวิธี จนได้น้ำสีกรมท่า หรือสีน้ำเงินเข้ม และเอาสีที่ได้มาย้อมผ้าขาวให้เป็นสีครามหรือกรมท่า ในโลกนี้มีพืชพรรณที่ให้สีหม้อห้อมประมาณ 30 ชนิด และมนุษย์เราใช้กรรมวิธีนี้ย้อมผ้ามานาน ส่วน ที่เผยแพร่เข้ามาที่จังหวัดแพร่ จนสร้างชื่อเสียงให้จังหวัด น่าจะเริ่มจากเมื่อหลายร้อยปีก่อน ชนชาติลื้อ ลาว ได้อพยพเข้ามาอยู่ในหลายหมู่บ้านของจังหวัดแพร่ ทั้งทุ่งโฮ้ง พระหลวง และเวียงทอง จึงได้นำกรรมวิธีการย้อมสีแบบดั้งเดิมด้วยต้นหอมและครามมาด้วย ระยะหลังการย้อมสีหม้อห้อมแบบธรรมชาติได้หายไปจากเมืองแพร่ มีการใช้สีหม้อห้อมแบบสีกระป๋องสังเคราะห์แทน จึงเกิดการรวมตัวกันของชาวแพร่ ที่จะฟื้นฟูการย้อมสีหม้อห้อมแบบธรรมชาติดั้งเดิมขึ้นมา ซึ่งจะไม่มีการปล่อยน้ำเสียส่วนเกิน ไม่มีฝุ่น ไม่มีสารเคมี อีกทั้งยังได้ในเรื่องการอนุรักษ์ป่า เพราะต้นห้อมเป็นพืชที่ชอบอยู่กับป่าชุ่มชื้น จึงได้ทั้งรักษามรดกทางวัฒนธรรมและอนุรักษ์ธรรมชาติด้วย

    ต้องกวนหม้อให้ออกซิเจนเข้าไปทำปฏิกิริยาทางเคมี
    ต้องกวนหม้อให้ออกซิเจนเข้าไปทำปฏิกิริยาทางเคมี


    สำหรับการทำสีหม้อห้อมแบบธรรมชาติ วุฒิไกร อธิบายว่า นอกจากจะเอาลำต้นและใบของห้อมมาหมักแล้ว ยังต้องเพิ่มน้ำตาลเพื่อสร้างเอนไซม์ และเพิ่มความเป็นกรดด่าง ด้วยการใส่ผลไม้ที่มีอยู่ตามธรรมชาติเข้าไปด้วย อาทิ สับปะรด, มะเฟือง ที่ให้ความเป็นกรดด่าง อ้อย, กล้วย ให้น้ำตาล เป็นต้น จากนั้นก็จะหมัก 7-15 วัน การหมักมีเคล็ดลับอยู่ที่เราต้องอยู่กับเขาทุกวัน คือ ต้องมีการกวนหม้อให้ออกซิเจนเข้าไปทำปฏิกิริยาทางเคมีกับครามกับด่างนั่นเอง และเมื่อลองมาย้อมแล้วซักด้วยน้ำด่าง ซึ่งผ้าหม้อห้อมที่ดี สีจะไม่ตก.

    ผ้าหม้อห้อมสีสวย
    ผ้าหม้อห้อมสีสวย
    อ่านเพิ่มเติม...

    แท็กที่เกี่ยวข้อง

    ผ้าหม้อห้อมแพร่วุฒิไกร ผาทองร้านแก้ววรรณาภูมิปัญญา

    ข่าวแนะนำ

    Most Viewed

    คุณอาจสนใจข่าวนี้

    thairath-logo

    ApplicationMy Thairath

    ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
    Trendvg3 logo
    วันเสาร์ที่ 24 ตุลาคม 2563 เวลา 05:05 น.