ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.วิษณุ เครืองาม, ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ปิยนาถ บุนนาค และ รศ.ธงทอง จันทรางศุ ร่วมกันเปิดตัวหนังสือ “9 แผ่นดินของการปฏิรูประบบราชการ”.
เพื่อเทิดพระเกียรติพระมหากษัตริย์ 9 พระองค์แห่งราชวงศ์จักรี ในพระปรีชาสามารถด้านการปฏิรูประบบราชการไทย และเพื่อเฉลิมพระเกียรติเนื่องในวโรกาสคล้ายวัน พระราชสมภพในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า เจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 และพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล รัชกาลที่ 8 ซึ่งตรงกับวันที่ 20 กันยายน ทั้ง 2 พระองค์ สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย จึงได้จัดงานเปิดตัวหนังสือ “9 แผ่นดินของการปฏิรูประบบราชการ” เรียบเรียงโดย ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ปิยนาถ บุนนาค และคณะ ที่คณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ เมื่อเร็วๆนี้
ในงาน ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.วิษณุ เครืองาม ได้ร่วมปาฐกถาในหัวข้อ “9 แผ่นดินของการปฏิรูประบบราชการ” ด้วยว่า หนังสือเล่มนี้ได้ฉายให้เห็นพระวิริยะอุตสาหะของพระมหากษัตริย์แต่ละพระองค์ และคนเป็นผู้นำต้องมีสายตาอย่างไร ถ้าจะเปรียบการปฏิรูประบบราชการเป็นตัว ต.เต่า ในช่วงรัชกาลที่ 1 คงเป็น “ต.ตั้ง” พระองค์ทรงทั้งตั้งกรุง, ตั้งราชวงศ์ ทรงฟื้นฟูระบบราชการให้เหมาะสมกับบ้านเมืองใหม่ ช่วงรัชกาลที่ 2 เป็น “ต.แต่ง” มีการตกแต่งให้ดีขึ้น ทรงเลือกใช้คนทำงานได้เหมาะสมและทรงกำกับดูแลอีกที ในรัชกาลที่ 3 เป็น “ต.เติม” ทรงเติมส่วนที่ขาด พ่อท่าน ปู่ท่านทรงทำไว้เยอะ พระ องค์ท่านจึงมาเติมในสิ่งที่ยังไม่ได้ทำ โดยเฉพาะการทำนุบำรุงศาสนา และทำการค้าขาย หาเงินเตรียมไว้ ช่วงนี้ประเทศเจริญทั้งทางเศรษฐกิจ, สังคม และศาสนา, คุณธรรม ส่วนรัชกาลที่ 4 เป็น “ต.ต่อ” ทรงต่อในส่วนขยาย และ ต่อรองกับต่างประเทศ ยอมเสียส่วนนี้เพื่อรักษาส่วนอื่น เพื่อประเทศได้อยู่รอด
ในรัชกาลที่ 5 เป็นตัว ต. ที่สำคัญคือ “ตะลุย” ทรงออกกฎหมายสำคัญ 4 ฉบับ เพื่อดึงอำนาจกลับมาทำการปฏิรูปบ้านเมืองทั้งด้านเศรษฐกิจ, สังคม การเลิกทาส, การศึกษาและวัฒนธรรม ในส่วนรัชกาลที่ 6 เป็น “ต.เตรียม” ทั้งเตรียมคนและเตรียมตัว ทรงปฏิรูปให้เกิดนามสกุล, การตั้งลูกเสือ การศึกษาภาคบังคับ เป็นต้น ส่วนรัชกาลที่ 7 เป็น “ต.ตะล่อม” ช่วงนั้นเศรษฐกิจฝืดเคือง จึงมีการรวมกรม, กระทรวงเข้าด้วยกัน มีการให้ข้าราชการลาออกที่เรียกว่า “ดุล” เพื่อลดค่าใช้จ่าย รัชกาลที่ 8 คงเป็น “ต.ตาม” ซึ่งช่วงนั้นมีการเปลี่ยนแปลงการปกครอง การปฏิรูปราชการจึงเป็นตามผู้นำ และรัชกาลที่ 9 เป็น “ต.ตื่น” มีทั้งตื่นตัว, ตื่นเต้น
การปฏิรูประบบราชการ หัวใจอยู่ที่ “ผู้นำ” ประเทศที่มีผู้นำที่มีวิสัยทัศน์ที่ดี ในระบบราชการจะโชคดี ซึ่งพระเจ้าแผ่นดินทั้ง 9 พระองค์ ทรงมีคุณวิเศษอันยิ่งใหญ่ ทุกพระองค์มาถูกช่วงจังหวะจะโคนทั้ง 9 แผ่นดิน ซึ่งการเป็นผู้นำต้องมีทั้ง กาละ คือเวลา เป็นช่วงเวลาที่ได้ก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำ, ทัศนะ มีความคิดว่าจะทำอะไร ไม่มีวิสัยทัศน์ก็ทำอะไรไม่ได้, มีพละ พละกำลัง ตัวช่วยเก่งคนเดียวก็ทำอะไรไม่สำเร็จ และสุดท้าย ต้องมีธรรมะ อยู่ในใจ อีกด้วย.
...