นพ.สุขประเสริฐ
อาหาร อารมณ์ และการขับถ่ายนับเป็นปัจจัยพื้นฐานที่ทำให้มนุษย์เราอยู่อย่างปกติสุขได้ หากอย่างใดอย่างหนึ่งเกิดรวนขึ้นมา ย่อมส่งผลให้อีก 2 ปัจจัยมีปัญหาตามมาได้ เช่น กินอาหาร เข้าไปทุกวัน แต่ผ่านไป 7 วันแล้วยังไม่ขับถ่าย ก็จะรู้สึกลำบากกาย ไม่สบายอารมณ์ ทำให้เสียสุขภาพกายและจิตใจในที่สุด
นพ.สุขประเสริฐ จุฑากอเกียรติ อายุรแพทย์โรคระบบทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลเวชธานี เผยแนวทางการปลดทุกข์จากปัญหาการขับถ่ายผิดปกติ โดยวิธีที่เรียกว่า “ฝึกบังคับหูรูดทวารหนักด้วยเครื่องมาโนเมทรี” เป็นการฝึกบังคับหูรูดทวารหนักที่เกิดจากภาวะหูรูดทวารหนักหย่อน ทำให้เกิดอาการ อุจจาระเล็ด และภาวะท้องผูกที่เกิดจากการเบ่งถ่ายอุจจาระผิดวิธี เพื่อรักษาภาวะถ่ายอุจจาระผิดปกติ
สำหรับภาวะอุจจาระเล็ดจากหูรูดทวารหนักหย่อน นพ.สุขประเสริฐบอกว่า เป็นโรคที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนที่ผ่านการคลอดบุตรตามธรรมชาติหลายครั้งผู้ป่วยมักมีอาการกลั้นอุจจาระไม่อยู่ อุจจาระเล็ดเปื้อนกางเกงใน เวลาไอ จาม หรือเบ่ง การรักษาเบื้องต้น ขณะยังมีอาการไม่มาก แนะนำให้กินยาหยุดถ่ายก่อนออกไปนอกบ้าน แต่สำหรับคนที่มีอาการมาก ควรได้รับการแก้ไขหูรูด วิธีที่สะดวกและไม่ต้องผ่าตัด คือการฝึกขมิบหูรูดโดยอาศัยเครื่องมือที่เรียกว่ามาโนเมทรี (Ma-nometry) ซึ่งสามารถดูภาพการขมิบจากจอทีวี และฝึกฝนการขมิบที่ถูกวิธีโดยแพทย์และพยาบาลเฉพาะทาง แต่สำหรับผู้ที่มีอาการรุนแรง อาจให้การรักษา เช่น การฉีดสารเสริมความแข็งแรงของหูรูด หรือการผ่าตัดเสริมหูรูด เป็นต้น
ส่วนภาวะท้องผูกที่เกิดจากการเบ่งถ่ายอุจจาระผิดวิธี นพ.สุขประเสริฐบอกว่า เป็นสาเหตุหนึ่งของภาวะท้องผูกเรื้อรัง โดยผู้ป่วยมักรู้สึกว่าถ่ายอุจจาระได้ไม่สุด เบ่งอุจจาระนานแต่เบ่งไม่ออก ไม่รู้สึกปวดอุจจาระ หรือต้องใช้นิ้วช่วยล้วงอุจจาระออกมา โดยสาเหตุเกิดจากผู้ป่วยมีแรงเบ่งอุจจาระไม่เพียงพอ หรือเบ่งแรงพอ แต่กล้ามเนื้อหูรูดทวารหนักไม่คลายตัว ขณะที่มีการเบ่งเพื่อถ่ายอุจจาระ การดูแลรักษาภาวะท้องผูกเรื้อรังนี้ อาจใช้ยาระบาย ซึ่งมีหลายชนิด และรักษาด้วยการฝึกบังคับหูรูดทวารหนัก (Biofeedback training) ซึ่งได้ผลดีและผู้ป่วย สามารถหยุดใช้ยาระบายได้
จากการศึกษาในต่างประเทศ หลังรับการรักษาพบว่า การฝึกบังคับหูรูดทวารหนักสามารถทำให้ผู้ป่วยมากกว่าร้อยละ 60 มีอาการดีขึ้น หรือหายจากอาการท้องผูกเรื้อรัง ส่วนผู้ป่วยที่มีหูรูดทวารหนักหย่อนตอบสนองต่อการรักษาด้วยการฝึกบังคับหูรูดทวารหนักมากกว่าร้อยละ 70-80 ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น และสามารถดำเนินชีวิตเป็นปกติสุขได้ดังเดิม.
...